Ảnh minh họa/internet

QĐND - Những năm gần đây, nguồn vốn ODA cam kết luôn có xu hướng tăng. Viện trợ ODA là sự ủng hộ rất lớn, về mọi mặt, của cộng đồng quốc tế đối với Việt Nam. Nhận và giải ngân vốn ODA có tầm quan trọng đặc biệt trong cả đối nội và đối ngoại, giúp phát triển kinh tế đất nước và tăng cường quan hệ hợp tác quốc tế. Vốn ODA có quy mô tuy không lớn nhưng là nguồn vốn quan trọng, mở đường cho các mối quan hệ kinh tế đối ngoại khác. Thậm chí, trong một số trường hợp, khi các nước có ý định đầu tư trực tiếp vào Việt Nam đã cho vốn ODA đi trước một bước để chuẩn bị về kết cấu hạ tầng, giao thông và các điều kiện thuận lợi khác. Với những nước đang phát triển như Việt Nam, vốn ODA có tầm quan trọng đặc biệt.

Thông thường, huy động được vốn ODA trải qua 3 giai đoạn: Vận động, thu hút và cam kết ODA. Thực tế Việt Nam còn nhiều dự án giải ngân vốn ODA chậm và thiếu hiệu quả. Có thể lý giải thực tế này bởi ba nguyên nhân chính gồm: Sự thiếu đồng bộ về cơ sở pháp lý có ảnh hưởng tới quy trình và thủ tục giải ngân; tiến độ giải phóng mặt bằng để triển khai dự án sử dụng vốn ODA chậm; bộ máy quản lý liên quan trực tiếp tới vốn ODA chưa chuyên nghiệp và nguồn lực mỏng.

Tuy nhiên, Chính phủ đang có cam kết rất cao đối với các nhà tài trợ về việc sử dụng hiệu quả hơn nữa nguồn vốn này. Việc giữ gìn những cam kết mà Chính phủ đưa ra trong các giao ước quốc tế không chỉ liên quan đến ODA mà cả những vấn đề về kinh tế quốc tế, đòi hỏi một quyết tâm chính trị vững vàng, đồng thời phải thiết lập bộ máy đủ tin cậy để triển khai và giám sát quá trình triển khai để Chính phủ có thể kiểm định được chất lượng và tiến độ triển khai các dự án có sự tham gia của vốn ODA nói riêng cũng như vốn đầu tư nước ngoài nói chung. ODA thực chất là một khoản nợ quốc gia, nếu chúng ta sử dụng không hiệu quả thì thế hệ tương lai sẽ phải gánh chịu những khoản nợ này. Do đó, cần chọn mục tiêu đầu tư tốt, chọn dự án có triển vọng và tính khả thi cao, tổ chức triển khai hiệu quả, hài hòa cả mục tiêu kinh tế và xã hội, vì lợi ích quốc gia, dân tộc.

Thạc sĩ Hồ Thanh Xuân