Nụ cười, tiếng nói, ánh mắt…chan chứa tình người cùng quê hương Việt Nam được khắc hoạ tỉ mỉ qua ngòi bút của một con người đã trải nhiều năm tháng xa xứ, giờ lại được chứng kiến ngày ngày những chuyến đi về của dòng người Việt trên sân bay Tân Sơn Nhất...
Không biết trên thế giới có sân ga nào luôn diễn ra cảnh đón đưa khác lạ như ở phi trường Tân Sơn Nhất bây giờ. Ở đây, quang cảnh thật khác lạ với xứ người và khác với cả chính mình của 10 - 20 năm về trước.
Nụ cười mừng vui
Theo dự báo, năm nay có khoảng 140.000 Việt kiều về ăn Tết, và chừng hơn 100.000 người về qua sân bay Tân Sơn Nhất… Vào những ngày đầu năm mới, chuẩn bị đón Tết Nguyên Đán, sân ga hàng không này đặc biệt khác lạ, náo nhiệt vui vẻ, đầy sắc màu bởi những dòng người, gần như bất tận, người Việt ở nước ngoài trở về quê ăn Tết.
Chợt miên man nghĩ nhớ tới 10 – 15 năm trước, giờ này người về còn thưa thớt, cả năm cũng chỉ vài ngàn người về, không khí cũng không vui vẻ nhộn nhịp như bây giờ. Người về nét lo âu còn hằn trên gương mặt, gặp nhau dè dặt từng lời nói, nhìn nhau ánh mắt ngại ngùng, hiếm những nụ cười xởi lởi.
Thời gian và tình người đã xóa mọi khoảng cách. Mỗi năm người về tăng lên, dịp Tết thì đúng là đua chen cùng về, không chỉ người già “qui cố hương” mà cả những người trẻ thế hệ 2 – 3 về nhận diện cội nguồn, những doanh nhân, trí thức Việt kiều về góp phần công sức xây dựng quê hương. Hai tiếng Việt Nam – quê hương có sức hút kì lạ những trái tim Việt, dòng máu Việt.
Sân ga quốc tế Tân Sơn Nhất có lẽ là nơi có không khí Tết sớm nhất ở Việt
Nam. Bên ngoài phòng chờ đèn treo, cây cảnh rực rỡ, bên trong phòng làm thủ tục trang hoàng đầy sắc màu xuân – mai vàng, cây hoa, banner “Chúc mừng năm mới”… cả sắc áo xanh dương của thanh niên tình nguyện trong nhà ga lẫn vào dòng người mới xuống sân bay, nụ cười tươi, nhiệt tình giúp đỡ người già yếu, em bé, giúp đẩy hành lý, làm thủ tục, chỉ dẫn tận tình những câu hỏi. Tất cả đã tạo nên sự ấm áp ngay từ phút đầu – như chính quê hương đón những người con xa xứ trở về nhà sum họp gia đình ngày Tết. Sân ga tràn ngập tiếng cười.
 |
| Nụ cười chan chứa tình quê Việt. Ảnh: TTXVN |
Và ấn tượng nhất chính là nụ cười. Ngắm nhìn những gương mặt đủ lứa tuổi, gần như ai cũng có một nụ cười. Nụ cười rạng rỡ của người trẻ, nụ cười hồn nhiên của bé thơ, nụ cười bâng khuâng của người già, nụ cười ý nhị kín đáo của những thiếu phụ xinh đẹp, nụ cười cởi mở thân thiện của những người đàn ông đứng tuổi. Một khoảng đường xa vạn dặm, bay mấy chục giờ trên không, vượt mấy đại dương, qua mấy quốc gia, thế nhưng khi đặt chân xuống đất Việt, hình như tất cả mệt mỏi lo lắng của cả quãng đường dài biến mất, mắt ai cũng long lanh và nụ cười như lời chào đầu tiên khi trở về với quê Mẹ.
Ánh mắt thân thương
Ngày về - có gì đó thiêng liêng lắm trong tim, chỉ nhìn ánh mắt thôi cũng đủ cảm được bao nỗi niềm ẩn chứa. Vượt mấy chục ngàn cây số chỉ còn vài bước chân nữa, ra khỏi sân ga nhộn nhịp này là nhà, là quê, là mùa Xuân. Xuân không chỉ của đất trời, mà là mùa xuân trong lòng người, xuân trong trái tim, tất cả ngời trên những đôi mắt.
Những đôi mắt như biết nói. Quê hương hiện hữu, không phải trong nỗi nhớ, trong trí tưởng tượng, hay trong hình ảnh trên phim, trên mạng… mà đã chạm tay vào, đã được hít thở bầu không khí quê nhà, đã được nghe tiếng nói quen thuộc, không pha tạp xa lạ. Ánh mắt những người già rưng rưng, nôn nao, nhưng không dấu được nét vui. Họ lặng lẽ chậm rãi nhìn xung quanh, cái nhìn trìu mến thiết tha đến lạ lùng, dù không quen biết, với họ tất cả người Việt ở nơi này như người thân, xa lâu lắm mới gặp lại. Những ồn ào ở sân ga không làm họ bận tâm, họ vui, cái vui của ngày hội từ ký ức xa xưa mà họ sắp được hòa mình vào khi trở về.
Khác người già, ánh mắt người trẻ lấp lánh, trong mắt như có tia nắng nhảy múa, cùng với nụ cừơi trên môi, mắt cũng cười. Quê hương với họ vừa xa lạ vừa gần gũi, trở về là trở lại kỷ niệm thời thơ ấu còn sót lại một chút trong trí nhớ. Trong lúc chờ đợi thủ tục, họ nhìn qua khung cửa kính, ánh mắt háo hức, ngoài kia là nắng, nắng xuân đất Việt ấm áp, vàng mật, khác hẳn cái nắng nhạt, xanh lạnh xứ người.
Mùa xuân quê Việt chỉ mới thoáng qua khung cửa đã đẹp như tranh. Màu xanh vời vợi của bầu trời, màu xanh mượt của thảm cỏ, màu non tơ của lộc, màu nắng như rắc vàng lụa… Ôi! Một chốc lát thôi, là cả mùa xuân ở bên, là được đắm mình vào sắc xuân quê Việt. Mắt đã in hình bức tranh quê tuyệt đẹp.
Nhưng có lẽ ánh mắt những em bé Việt, thế hệ thứ 3 ở xứ người mới thật sự gây hứng khởi cho mọi người. Quê Việt với lũ trẻ là một miền đất đầy bí ẩn, như những câu chuyện thần thoại, cổ tích qua lời kể của ông bà, cha mẹ. Chúng bập bẹ vài câu tiếng Việt, chỉ trỏ hỏi han người lớn luôn miệng, tất cả mọi thứ ngay ở sân ga đã rất lạ với chúng. Đôi mắt trong veo, lạ lẫm tò mò pha chút ngạc nhiên, bọn trẻ ngó nghiêng khắp nơi ở sân ga chẳng màng gì đến sự lo lắng bị lạc mất người lớn.
Không biết gì, nên bọn trẻ có vẻ nôn nóng được ra khỏi khung cửa kính ngăn cách ngoài sân ga. Dán mắt qua ô cửa, chúng thích thú phát hiện mấy điều lạ…Quê Việt là sự khám phá mới mẻ, để rồi sau này những ấn tượng ban đầu sẽ mãi mãi không phai mờ, mai mốt lớn lên – Quê cha đất mẹ Việt Nam - Tết – Mùa xuân là kỷ niệm đẹp nhất trong đời.
Tiếng Mẹ - tiếng quê hương
Dòng người Việt đổ về mỗi ngày một nhiều hơn, cả gian phòng thủ tục nhập cảnh rộng mênh mông đầy ắp người với đủ kiểu áo quần đầu tóc gần như 100% Âu – Mỹ. Thế nhưng ngôn ngữ được nghe là một thứ tiếng Việt thuần túy, đôi khi có chút ngọng nghịu, nhưng rất dễ thương của người tập nói. Hình như chỉ khi đặt chân về đất mẹ, mọi người mới được thoải mái nói bằng ngôn ngữ Mẹ, để biểu lộ hết cảm xúc của mình mà không sợ bất cứ sự bất đồng ngôn ngữ nào.
Người lớn tuổi nói năng chậm rãi, như vừa nói vừa thưởng thức tiếng Việt của chính mình được nói một cách tự nhiên mà lâu nay cứ phải cố tập quên, thậm chí không được nói ngay cả với con cháu, để quen với thứ tiếng xa lạ hòa nhập cuộc sống xứ người. Lắng nghe giọng nói của họ có gì đó xao xuyến, run run gượng nhẹ, mỗi câu mỗi chữ như cả tâm tình xa xứ bị nén lại nay được bung ra từ từ, họ nói đôi khi không để ý người nghe có nghe trọn vẹn hay không. Được nói tiếng Việt đó là hạnh phúc tuyệt vời với họ.
Người trẻ thì nói như khướu hót, ríu ra ríu rít, liến thoắng, cái vui khi được về quê, sắp được gặp bạn bè cũ, sống với kỷ niệm thời thơ ấu và dự những lễ hội dân gian trong truyền thuyết cổ xưa đất Việt ngày Tết, đã cho họ sự vô tư giữa chốn đông người. Hay có lẽ sân ga này đã là quê Việt – người Việt với nhau chân tình cởi mở không phải lo giữ gìn lịch sử thái quá hoặc e dè bởi khác chủng tộc màu da như ở trời Âu – Mỹ. Trong âm thanh giọng nói như có tiếng nhạc reo.
Những năm học hành, làm việc sinh hoạt, ở đất người, phải theo quy tắc “như Tây” đã biến họ gần như vô cảm, họ ăn - thở - làm việc - suy tư giống như được lập trình hóa. Về quê Việt phút chốc đã có bạn, đã hẹn hò gặp gỡ cùng chơi vui đâu đó ở quê nhà. Chỉ mới chạm vào đất Mẹ, tất cả đã khác. Thật kì diệu…
Và những đứa bé thế hệ thứ 3 – 4, mới thật sự làm “nóng” không khí sân ga bởi sự hồn nhiên. Chúng chạy nhảy lung tung, miệng hét lên những câu tiếng Việt ngắn khi phát hiện ra điều gì lạ, rồi nói í ới nhau bằng thứ tiếng Việt ngọng ngịu không bỏ dấu, nghe dễ thương như trẻ tập nói dù chúng cũng đã lớn 5 – 7 tuổi. Những đứa trẻ người Việt, cha mẹ chúng dù phải đánh đổi nhiều thứ ở đất người xứ lạ, cũng không muốn con cháu mình quên nguồn cội, mà trước hết là tiếng Việt – tiếng Mẹ – tiếng quê hương.
Câu kết
Anh là nhà báo Hà Nội gọi điện thoại vào hỏi: "Việt kiều về quê ăn Tết nhiều không?”. Tôi cắc cớ hỏi lại: "Nhiều. Nhưng đố anh vì sao họ chọn về bằng đường sân bay Tân Sơn Nhất, dù có nguời nhà họ ở phương Bắc”. Anh không biết cũng phải... "Mùa này Hà Nội lạnh lắm, họ đã từ trời Âu – Mỹ lạnh tê tái, nên muốn hưởng ấm áp quê Việt của phút đầu trở về, phương Nam của em nắng đẹp và ấm, ấm ở đất trời và cũng ấm cả tình người sân ga với những người xa xứ trở về”.
Theo Vnn