Hướng tới kỷ niệm 65 năm Ngày truyền thống Bộ đội Tên lửa (24-7-1965/24-7-2010), Bảo tàng Phòng không - Không quân (PK-KQ) vừa trưng bày hơn 400 tư liệu, ảnh và hiện vật giới thiệu rộng rãi với công chúng trong dịp này.   

Thượng tá Nguyễn Hữu Đạc, Giám đốc Bảo tàng PK-KQ cho biết: “Tại triển lãm này, lần đầu tiên Bảo tàng công bố với nhân dân và khách quốc tế nhiều tư liệu ảnh và hiện vật của Bộ đội Tên lửa do Bảo tàng dày công sưu tầm trong nhiều năm qua. Trong đó đáng chú ý là khối hiện vật trưng bày ngoài trời gồm tên lửa giả, bệ và đạn tên lửa Đờ-vi-na, xe tính toán, vỏ xe điều khiển... Bảo tàng cũng vừa tiến hành phục dựng “Tên lửa giả bằng cót đánh lừa máy bay địch”. Theo tài liệu lịch sử và các nhân chứng kể lại, những trận địa tên lửa Ra-cót giả đã góp phần nghi binh, giúp lực lượng tên lửa đánh địch có hiệu quả. Đặc biệt, ngày 24-7-1965, sau khi đánh thắng trận đầu, tên lửa đã rút khỏi trận địa, để lại những bệ phóng giả bằng cót. Ngày 27-7-1965, khi máy bay địch đánh “trận địa tên lửa giả bằng cót” đã nghi binh thu hút máy bay địch đánh tạo điều kiện cho các đơn vị cao xạ pháo hiệp đồng với quân và dân Suối Hai (Hà Tây cũ) phục kích bắn rơi 5 máy bay Mỹ. Trong 2 ngày 26 và 27-7-1965, 7 máy bay khác của Mỹ bị tiêu diệt sau khi chúng đánh phá vào trận địa tên lửa giả. Xe đạn tên lửa giả, được quân ta gọi vui là Ra-cót, được Bộ đội Công binh (Quân chủng PK-KQ) thiết kế, chế tạo giả bằng cót, sau đó cải tiến đầu đạn bằng kim loại kết hợp với tạo khói để phục kích nhử địch.

Tên lửa giả Ra-cót, xe tính toán, xe cẩu được trưng bày ngoài trời.

Theo Trung tá QNCN Nguyễn Thị Thanh Lương, Tổ trưởng tổ sưu tầm, để phục dựng lại tên lửa Ra-cót, cán bộ, nhân viên Bảo tàng đã tìm về các nhân chứng lịch sử để nghe họ kể về quá trình làm tên lửa giả và ứng dụng trong quá trình tác chiến. Sau khi đã có được bản thiết kế phù hợp, Bảo tàng phối hợp với Phòng tên lửa Quân chủng tiến hành phục dựng theo tỷ lệ 1:1. Phải mất hơn một tháng trời, Nhà máy A31 mới hoàn thành công việc phục dựng. Ngoài ra, Bảo tàng còn phối hợp với Nhà máy A31 và Kho 332 (Cục Kỹ thuật Quân chủng PK-KQ) thực hiện nhiệm vụ vận chuyển, sơn sửa 1 bệ đạn và đổi 1 vỏ đạn Đờ-vi-na từ Nhà máy A31 đến Bảo tàng PK-KQ, sơn sửa xe tính toán (AA), vỏ xe điều khiển (AU), sơn sửa hiện vật xe cẩu, bổ sung các trang bị bên ngoài vỏ như lốp, càng xe, vỏ đèn... và cẩu đặt hiện vật vào vị trí trưng bày ngoài trời.

Đối với hiện vật khối nhỏ được trưng bày tại tầng 2 của Bảo tàng được chia làm 4 phần: Giới thiệu khái quát tên lửa trong Quân chủng PK-KQ và sự quan tâm của lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Quân đội đối với Bộ đội Tên lửa; Tên lửa ra quân đánh thắng trận đầu (24-7-1965); Bộ đội Tên lửa phát huy chiến thắng, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ chiến đấu giai đoạn 1965-1975; Bộ đội Tên lửa bảo vệ vững chắc vùng trời Tổ quốc.

Với những tư liệu ảnh và hiện vật đã được sưu tầm chọn lọc và giới thiệu rộng rãi trong dịp này, Bảo tàng PK-KQ mong muốn quảng bá với nhân dân và khách quốc tế những chiến công và truyền thống của Bộ đội PK-KQ nói chung và Bộ đội Tên lửa nói riêng, trong đó có nhiều hiện vật do Bảo tàng lưu giữ. 

 Tin và ảnh: Nguyễn Thành Trung