Quy định rõ hơn để quản lý tốt

QĐND Online – An toàn thực phẩm là vấn đề gây nhiều bức xúc trong xã hội trong thời gian gần đây, do vậy, dự thảo Luật An toàn thực phẩm được cử tri cả nước quan tâm. Làm gì để quản lý tốt nhất an toàn thực phẩm, ngăn chặn việc sản xuất, tiêu thụ thực phẩm không bảo đảm an toàn là vấn đề đươc các đại biểu đặc biệt quan tâm và thảo luận kỹ trong buổi thảo luận tại hội trường sáng 1-6…

Tăng chế tài để ngăn chặn hiệu quả

Nhiều ý kiến cho rằng, trong thời gian qua, ngoài việc quản lý chưa tốt, chế tài trong quản lý thực phẩm cũng chưa được thực hiện nghiêm, mức xử phạt còn nhẹ đã không hạn chế hiệu quả được việc vi phạm an toàn vệ sinh thực phẩm. Luật An toàn thực phẩm ra đời là cần thiết, tuy nhiên, quy định về chế tài cần xem xét kỹ, tăng nặng hình phạt với những vi phạm cố ý  để tạo hiệu quả răn đe tốt hơn.

Chủ nhiệm Uỷ ban Khoa học, công nghệ và môi trường của Quốc hội Đặng Vũ Minh trình bày báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật an toàn thực phẩm. Ảnh : Doãn Tấn - TTXVN

Đại biểu Trương Thị Thu Hằng (đoàn Đồng Nai) cho rằng: “Chúng ta cần xem xét lại về quy định chế tài, nên tăng mức chế tài cao hơn nữa, nhằm ngăn chặn những cơ sở sản xuất không bảo đảm an toàn, thậm chí phạt thật nặng để những cơ sở vi phạm nặng, vi phạm nhiều lần không thể tiếp tục sản xuất được. Hiện nay, theo dự thảo, mức phạt quy định tại khoản 3, Điều 6 là chưa đủ sức răn đe. Chúng ta ai cũng đều bức xúc về việc bánh trung thu không bảo đảm an toàn hoành hành hàng năm, có xử lý, có bức xúc của dư luận, nhưng năm sau lại tiếp tục diễn ra. Thực tế này ngoài do quản lý chưa tốt, tôi cho rằng, nguyên nhân quan trọng là chế tài chưa đủ mạnh so với lãi suất những tổ chức, cá nhân sản xuất kinh doanh vi phạm đạt được”.

Đai biểu Ngô Văn Minh (đoàn Quảng Nam) đồng tình ý kiến trên và khẳng định: mức chế tài quy định trong luật như vậy là chưa đủ mạnh, cần tăng cao hơn nữa. Theo Nghị định hướng dẫn thi hành luật, có hướng dẫn về mức phạt cho những  vi phạm quy định tại Điều 6, tôi thấy như vậy là quá thấp. Các cơ sở sản xuất, kinh doanh sẵn sàng nộp khi bị phát hiện. Ngoài ra, tôi cũng kiến nghị Quốc hội, Ban soạn thảo cần xem xét, cân nhắc kỹ khi đưa ra những Nghị định, Thông tư hướng dẫn. Vì khi nghiên cứu những nghị định hướng dẫn đi kèm với Luật An toàn thực phẩm, tôi thấy cách trình bày, quy định còn chưa cụ thể, chặt chẽ, khó áp dụng, nhiều điều khoản hướng dẫn thi hành lại viện dẫn ngược lại luật.

Quy định rõ ràng trách nhiệm, phạm vi của các cơ quan quản lý

Tại buổi thảo luận, nhiều đại biểu cho rằng, việc quản lý kém hiệu quả trong bảo đảm an toàn thực phẩm trong thời gian vừa qua là do sự chồng chéo, thiếu rõ ràng về chức năng, phạm vi của các cơ quan quản lý. Thực tế trên làm giảm sức giám sát và xử lý vi phạm của các đơn vị quản lý. Điều này cần phải được nghiên cứu, thay đổi cho phù hợp. Tuy nhiên, khi xem xét dự thảo Luật An toàn thực phẩm, sự chồng chéo, thiếu rõ ràng trong quản lý vẫn chưa được giải quyết tốt. Vẫn còn nhiều vấn đề trùng lắp, chung chung gây khó thực hiện và khi thực hiện, hiệu quả không cao.

Đại biểu Quốc hội tỉnh Long An Võ Thị Dễ phát biểu ý kiến. Ảnh: Doãn Tấn – TTXVN.

Đại biểu Nguyễn Minh Thuyết (đoàn Lạng Sơn) kiến nghị: theo ý kiến bản thân tôi nên thành lập một Uỷ ban Quản lý an toàn thực phẩm quốc gia. Điều này là rất khó với nước ta hiện nay, nhưng nếu làm được như vậy sẽ tạo sự thống nhất quản lý cao. Thực tiễn nhiều nước trên thế giới đã chứng minh sự hiệu quả của loại hình uỷ ban này. Hiện tại, theo quy định của luật thì Bộ Y tế sẽ vừa kiêm vai trò của nhạc trưởng lại vừa là nhạc công. Phân công như vậy sẽ rất khó phát huy hiệu qua trong việc quản lý an toàn thực phẩm. Mặt khác, chúng ta cần quy định rõ ràng trách nhiệm. Nếu để xảy ra vi phạm, vụ việc ở đâu thì người đứng đầu bộ, ngành, địa phương đó phải chịu trách nhiệm. Có như vậy, công tác quản lý an toàn thực phẩm mới được chú ý, làm tốt nhất. Chứ cứ như hiện nay, vi phạm thì nhiều nhưng chẳng thấy ai chịu trách nhiệm. Ngoài ra, việc quản lý giám sát theo kiểu liên ngành sẽ có nhiều hạn chế trong chỉ đạo, quy trách nhiệm.

Cùng quan điểm trên, đại biểu Nguyễn Văn Tiên (đoàn Tiền Giang) giải thích thêm: Hiện nay, phân trách nhiệm cho nhiều bộ như vậy thì điều hành sẽ như thế nào? Để hoạt động, điều hành tốt, rất cần có người đứng đầu điều phối chung, vì như vậy mới đảm bảo cho cả hệ thống hoạt động thông suốt, phát huy hiệu quả cao. Ngoài ra, tại Điều 33 về trách nhiệm quản lý kinh doanh thức ăn đường phố, khoản 2 có quy định UBND các cấp có trách nhiệm quả lý hoạt động kinh doanh thức ăn đường phố trên địa bàn. Nhưng tại Điều 70 quy định về kiểm tra, đoàn kiểm tra thì không thấy có quy định liên quan đến UBND. Như vậy, UBND ở địa phương, đơn vị trực tiếp quản lý, là người dễ phát hiện, nắm bắt sai phạm nhất lại không được quyền kiểm tra, nhắc nhở. Đây là vấn đề Quốc hội cần xem xét kỹ, đưa ra quy định quyền kiểm tra của UBND.

Ngoài những ý kiến về công tác quản lý, thanh tra, nhiều đại biểu nêu ý kiến về quy định nhãn mác sao cho vừa có tính khả thi vừa bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm, giúp các cơ quan chức năng dễ dàng truy ra đơn vị sản xuất vi phạm, thuận tiện cho việc xử lý. Cũng có nhiều ý kiến cho rằng, cần cân nhắc kỹ về quản lý thức ăn đường phố vì đa phần đối tượng là cá nhân, sản xuất kinh doanh nhỏ lẻ, di động, khó quản lý và dễ mất vệ sinh an toàn thực phẩm.

Chiều 1-6, Quốc hội thảo luận ở tổ về Dự án Luật Thanh tra (sửa đổi).

Xuân Dũng