* Thảo luận dự án Luật Khoa học và công nghệ (sửa đổi)
QĐND - Tiếp tục kỳ họp thứ tư, Quốc hội khóa XIII, sáng qua (20-11), dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng, các Phó chủ tịch Tòng Thị Phóng, Nguyễn Thị Kim Ngân, Uông Chu Lưu điều khiển nội dung, Quốc hội đã biểu quyết thông qua 6 luật gồm: Luật Dự trữ quốc gia; Luật Xuất bản; Luật Hợp tác xã (sửa đổi) và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực, Luật Luật sư, Luật Quản lý thuế với đa số phiếu tán thành.
Buổi chiều, các đại biểu thảo luận tại Hội trường về dự án Luật Khoa học và công nghệ (sửa đổi).
Trong quá trình thảo luận, hầu hết các đại biểu (ĐB) tán thành về sự cần thiết phải sửa đổi dự án Luật Khoa học và công nghệ (KH&CN). Theo nhiều đại biểu, dự thảo Luật (sửa đổi) lần này cơ bản được xây dựng phù hợp với đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng về phát triển KH &CN đã được khẳng định trong nhiều văn kiện quan trọng của Đảng. Tuy nhiên, các ĐB đề nghị ban soạn thảo rà soát, bổ sung thêm các quy định để dự án luật thật sự mang tính đột phá, thể chế hóa được chủ trương lớn nhất của Đảng và chính sách của Nhà nước là bảo đảm “phát triển KH &CN là quốc sách hàng đầu”.
Đại biểu Trần Du Lịch (TP Hồ Chí Minh) cho rằng, cần đặt lại vấn đề tiếp cận đối với dự án Luật. Mục tiêu của dự án Luật cần thể hiện rõ quan điểm: KH&CN phải phục vụ cho sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước; khoa học không chỉ "vị khoa học" mà "khoa học vị nhân sinh". ĐB đề nghị đưa một chương "huy động nguồn lực xã hội đầu tư phát triển công nghệ"; đồng thời cần thay đổi hoàn toàn phương thức Nhà nước "bao cấp" cho KH &CN mà nhiều nước trên thế giới đang thực hiện theo phương thức "tài trợ ngân sách".
ĐB Phùng Đức Tiến (Hà Nam) cho rằng, dự thảo Luật cần cụ thể hóa hơn nữa việc đào tạo nguồn nhân lực, bồi dưỡng nhân tài, có chính sách cụ thể; có chế độ khen thưởng, tôn vinh các nhà khoa học có đóng góp quan trọng, có giải thưởng lớn về KH &CN; phát hiện bồi dưỡng cán bộ tài năng trẻ; quan tâm đầy đủ đến đội ngũ cán bộ khoa học trong lực lượng vũ trang; huy động các nhà khoa học là người Việt Nam ở nước ngoài về đóng góp xây dựng đất nước.
Các ĐB Phạm Trọng Nhân (Bình Định), Hoàng Thị Tố Nga (Nam Định), Nguyễn Ngọc Bảo (Vĩnh Phúc) cũng cho rằng dự thảo Luật cần sửa đổi, bổ sung rõ các quy định để thu hút, trọng dụng nhân tài KH &CN, tạo điều kiện cho các nhà khoa học tiếp cận KH &CN. ĐB Hoàng Thị Tố Nga phân tích, mặc dù các nghị quyết của Đảng, đặc biệt là Nghị quyết Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương lần thứ 6 (khóa XI) và các văn bản pháp luật luôn đề cao vai trò của nhân tài khoa học, nhưng chúng ta chưa có chính sách cụ thể khuyến khích.
Trong khi đó, ĐB Phạm Xuân Thăng (đoàn Hải Dương) phân vân, trong nhiều năm qua chúng ta đầu tư cho KH &CN không ít, nhưng hiệu quả ứng dụng các kết quả phát triển công nghệ và nghiên cứu khoa học vào thực tiễn chưa tương xứng với đầu tư, thiếu các công trình tầm cỡ quốc tế và khu vực. “Hoạt động KH &CN đòi hỏi đầu tư cao cả về thời gian, công sức, trí tuệ, kinh phí nhưng có tính rủi ro cao. Chính vì vậy, việc bổ sung các quy định ưu đãi cho hoạt động nghiên cứu KH &CN là hết sức cần thiết”, ĐB Phạm Xuân Thăng nhấn mạnh.
Đại biểu Tôn Thị Ngọc Hạnh (Đắc Nông) nhận xét, việc sửa đổi bổ sung Luật KH &CN lần này đã giải quyết được nhiều bất cập, có những biện pháp đổi mới trong việc phát triển KH &CN, thể hiện rõ nhất ở cơ chế tài chính. Tuy nhiên, theo đại biểu, nếu giữ mức tổng chi 2% ngân sách Nhà nước hằng năm cho KH &CN thì rất khó bảo đảm phát triển KH &CN là quốc sách hàng đầu.
Một số ĐB lại cho rằng, một trong những vướng mắc lớn, “điểm tắc nghẽn” trong hoạt động KH &CN hiện nay chủ yếu là cơ chế tài chính chưa phù hợp với đặc thù, chưa đáp ứng yêu cầu về tiến độ của hoạt động KH &CN, chưa tạo điều kiện cho cơ quan quản lý nhà nước về KH &CN. Các ĐB cũng đề nghị Ban soạn thảo cần nghiên cứu và có đề xuất cụ thể để vừa bảo đảm tính tương thích với hệ thống pháp luật nhưng thể hiện rõ cơ chế đặc thù cho lĩnh vực KH &CN được coi là quốc sách, là tương lai phát triển của đất nước hiện nay.
Ngày 21-11, Quốc hội tiếp tục làm việc tại hội trường.
HOÀNG GIA MINH