Trong những nỗ lực, cố gắng không mệt mỏi của các lực lượng chữa cháy rừng Sa Pa, Lào Cai những ngày qua có sự đóng góp to lớn của nhân dân trên địa bàn. Họ coi nhiệm vụ cứu rừng quan trọng hơn đón Tết tại gia đình. Rất nhiều người đã gác lại việc du Xuân, vui Tết để lên các điểm cao, đỉnh đèo, trong rừng sâu tiếp tế lương thực, thực phẩm cho bộ đội và lực lượng chữa cháy rừng; trực tiếp xông vào các đám cháy để chiến đấu với “giặc lửa”; gùi nước bằng tất cả sức lực, vật dụng, phương tiện của mình, cốt sao phục vụ công tác chữa cháy kịp thời...

Rừng cháy to, đi chơi sao đành 

Đồng hành với chúng tôi trong đêm mồng Một, rạng ngày mồng Hai Tết lên khu vực điểm cao 2.500 đèo Ô Quy Hồ, thị trấn Sa Pa, tỉnh Lào Cai là những chiếc xe tải chở đầy rau quả, mì tôm, bánh chưng, nước uống… hối hả hướng về các khu vực xảy ra cháy để kịp thời cung cấp nước uống, lương thực, thực phẩm cho bộ đội và lực lượng chữa cháy rừng đang tập kết. Đồng chí Hầu A Lềnh, Chủ tịch UBND huyện Sa Pa (tỉnh Lào Cai) cho biết: Suốt từ trưa mồng Một Tết cho đến khi kết thúc nhiệm vụ chữa cháy rừng, nhiều người dân thị trấn Sa Pa và xã Bản Khoang (huyện Sa Pa) đã tự nguyện đến giúp bộ đội và lực lượng chữa cháy rừng. Họ đồng hành cùng lực lượng chữa cháy trong suốt những ngày Tết, kể cả ngày 30, mồng Một, không ai về nhà.

Phó thủ tướng Hoàng Trung Hải cùng lãnh đạo các bộ, ngành, địa phương tại thực địa. Ảnh: PHẠM VŨ SƠN.

Chúng tôi gặp ông Chảo Ông Tả, 43 tuổi, dân tộc Dao, ở thôn Phìn Hồ, xã Tả Phời, thành phố Lào Cai - người đã có mặt trong ngày 27 Tết chữa cháy rừng ở đỉnh núi Phìn Hồ Thầu, nay lại có mặt trên điểm cao 2.400 để sát cánh cùng bộ đội và lực lượng chữa cháy rừng ở Ô Quy Hồ.

- Những ngày Tết thế là không được đi chơi Xuân? - Chúng tôi hỏi.

Ông Tả cười hiền đáp:

- Rừng cháy to như thế tao phải cứu chứ, về đi chơi sao đành...

Mộc mạc vậy thôi nhưng cũng đủ thấy tinh thần, ý thức của nhân dân là rất cao. Do các đám cháy đều xảy ra trên địa hình dốc và ở độ cao hơn 2.000m; đường cơ động lên khu vực cháy hiểm trở, dốc đứng, lại ở tận rừng sâu, rất xa nguồn nước và thiếu phương tiện chữa cháy trong khi gió ở trên núi cao, lại lớn (cấp 5, cấp 6) khiến lửa lan nhanh, đặc biệt là đám cháy xảy ra ở điểm cao 2.400 thuộc khu vực giáp vùng lõi Vườn quốc gia Hoàng Liên… Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh Lào Cai đã chỉ đạo thị trấn SaPa và một số địa phương gần khu vực cháy huy động mọi lực lượng, phương tiện, vật dụng chữa cháy trong dân như: Can nhựa, dao phát nương, bình cứu hỏa... Tuy từ thị trấn Sa Pa đến khu vực chữa cháy rất xa nhưng chỉ trong vòng 1 giờ đồng hồ, nhân dân trong khu vực đã mang đến 600 can nhựa đựng nước (từ 10 đến 30 lít). Các nhà hàng, khách sạn, cơ quan, công sở thị trấn Sa Pa trong đêm 30 Tết đã huy động 500 bình cứu hỏa chỉ sau 2 giờ từ khi tỉnh yêu cầu. Người dân đã đồng hành cùng bộ đội, kề vai, sát cánh cùng lực lượng chữa cháy suốt từ 25 tháng Chạp (tức 8-2). Hết chữa cháy trên địa bàn thôn Séo Mí Tỉ (xã Tả Van) lại sang địa bàn xã Bản Hồ (huyện Sa Pa), huyện Bảo Thắng, Văn Bàn, huyện Bát Xát… rồi lại quay về điểm cao 2.400 thuộc Vườn quốc gia Hoàng Liên. Nhiều người đang mổ lợn, gói bánh chưng, thấy bà con hàng xóm lên các khu vực cháy để giúp đỡ lực lượng chức năng và bộ đội cũng bỏ lại, tự nguyện đi tham gia chữa cháy rừng. Họ vừa tiếp tế lương thực thực phẩm cho bộ đội, vừa trực tiếp xách các can nhựa đựng đầy nước chạy xuyên rừng để lên các khu vực cháy nhanh nhất. Chỉ riêng thôn Ma Quái Hồ, xã Bản Hồ đã có hơn 100 người  tự nguyện đi chữa cháy cùng bộ đội. Bí thư Chi bộ xã, Đào A Son kể lại:

- Xã chỉ huy động 50 người tại thôn Ma Quái Hồ đi giúp lực lượng chữa cháy nhưng đã có tới hơn 100 người tình nguyện xin đi. Bà con huy động gần 200 xe máy của các gia đình để chở bộ đội, công an và các trang bị, thực phẩm vào khu vực chữa cháy.

Không chỉ bà con địa phương, nhiều doanh nghiệp trên địa bàn thành phố Lào Cai đã ủng hộ vật chất, phương tiện, chở nước, mì tôm lên cho bộ đội và lực lượng chữa cháy rừng trong suốt 7 ngày. Hội Phụ nữ và các đoàn thể xã hội tỉnh Lào Cai đã tự nguyện đi vận động bà con đến giúp bộ đội. Đoàn Thanh niên tỉnh Lào Cai tổ chức hẳn một đội văn nghệ xung kích đến biểu diễn ca nhạc, văn hóa văn nghệ ngay trong đêm Giao thừa trên đỉnh đèo Ô Quy Hồ phục vụ bộ đội và lực lượng chữa cháy rừng. Cảm động nhất là chuyện một cháu bé ở thành phố Lào Cai trong đêm 30 Tết đã đi mua 2 chiếc bánh chưng với giá 70.000 đồng/chiếc để tặng các chú bộ đội làm nhiệm vụ cứu rừng. Đồng chí Bùi Quang Vinh, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy tỉnh Lào Cai cho biết:

- Thành công lớn nhất trong công tác chữa cháy rừng những ngày qua không chỉ là việc bảo vệ hiệu quả các diện tích rừng nguyên sinh mà chính là sự huy động sức mạnh lòng dân. Sự đồng thuận, đồng lòng, hợp sức của nhân dân và sự lãnh đạo, chỉ đạo kịp thời của Trung ương, của Bộ Quốc phòng, Quân khu 2 chính là động lực để các lực lượng chữa cháy rừng sớm hoàn thành tốt nhiệm vụ trong những ngày Tết. Chưa bao giờ tỉnh động viên được tinh thần tự nguyện của nhân dân trên địa bàn lớn như vậy. Ngay đêm Giao thừa, tỉnh cần huy động dao để phát đường băng cản lửa thì chỉ trong  hơn một giờ đồng hồ, nhân dân thành phố Lào Cai đã huy động được hàng nghìn con dao phát nương. Các lò rèn đã đóng cửa, ngay trong đêm cũng đều mở cửa, xuất dao phát nương cho bộ đội không cần tính tiền. 11 yêu cầu của tỉnh phát ra chỉ trong vài giờ đồng hồ đều được đáp ứng. Sự đóng góp của nhân dân trong những ngày qua là vô cùng to lớn. Sức dân, kinh nghiệm nhân dân, sự chia sẻ, đóng góp của nhân dân chính là bài học sâu sắc, là yếu tố quan trọng để tỉnh Lào Cai tựa vững trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội, củng cố quốc phòng - an ninh thời gian tới.

Chữa cháy bằng kinh nghiệm

Lời tâm sự của Bí thư Tỉnh ủy Bùi Quang Vinh trên đỉnh đèo Ô Quy Hồ khi ông chỉ đạo các lực lượng chức năng, cơ quan, ban, ngành của tỉnh chống chọi với “giặc lửa” giữa trời khuya ngày Tết cũng là minh chứng sinh động về sự góp công, góp sức của người dân. Trong quầng lửa sáng rực trên độ cao 2.400m đang tỏa ra xung quanh, chúng tôi vẫn nhận ra bóng những thanh niên to khỏe người Mông, người Dao, 2 tay xách 2 can nước chạy băng băng phía trước các ngọn lửa để tưới nước, cùng bộ đội khoanh vùng, không cho lửa cháy lan. Theo Thượng tá Bùi Xuân Đông, Chỉ huy trưởng Ban CHQS huyện SaPa: Theo yêu cầu, buổi tối người dân ra khỏi khu vực cháy đề phòng nguy hiểm, nhưng nhiều người đã xin ở lại trong rừng để cùng bộ đội, lực lượng chức năng dập lửa, cứu rừng. Nhân dân cùng bộ đội, lực lượng chữa cháy làm đường băng cản lửa dài 6,2km, rộng 150m cắt qua khu vực tiếp giáp vùng phân khu phục hồi sinh thái thuộc khu vực Vườn Quốc gia Hoàng Liên. Anh Sùng A Lủ, xã San Sả Hồ (huyện SaPa) một trong 21 người dân tình nguyện ở lại dập lửa ban đêm cho biết:

- Cái bụng của mình bắt ở lại dập lửa không cho nó cháy tiếp và cũng để giúp bộ đội có cách bắt nó không cháy bởi bộ đội chưa có nhiều kinh nghiệm chữa cái lửa bằng mình đâu. Nương mình cháy nhiều lần lắm rồi.

Cán bộ, chiến sĩ đơn vị M74, đoàn B16 tích cực dọn dẹp, xóa bỏ tận gốc những đoạn gỗ khô cháy âm ỉ, chống bùng phát trở lại.  Ảnh: NGÔ VĂN HÙNG.

Chủ tịch UBND xã Bản Hồ, Lý Láo Tả cho biết: “Trong dập lửa, bà con trong xã có nhiều lợi thế so với các lực lượng khác. Đó là thuộc đường, ở ngay gần đám cháy, lại có thể đi rừng rất nhanh và sức khỏe dẻo dai. Mặt khác, do đã nhiều lần phải đối mặt với những đám cháy nhỏ nên người dân có nhiều kinh nghiệm quý. Và kinh nghiệm ấy đã được áp dụng thành công trong chữa cháy rừng những ngày qua. Ngoài dùng cưa xăng, dao phát nương để chặt cây làm đường băng cản lửa, người dân đã chặt chuối rừng để chữa cháy và ngăn cháy lan rất hiệu quả. Nhiều khu vực, vận dụng kinh nghiệm này hiệu quả hơn phương tiện chữa cháy hiện đại như bình cứu hỏa CO2. Bài học về sức dân, kinh nghiệm chữa cháy của nhân dân, nhất là ở những khu vực núi cao, không có nguồn nước và phương tiện chữa cháy hiện đại rất cần được nghiên cứu và nhân rộng cho các địa phương miền núi học tập”.

Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai  tặng Bằng khen cho 45 tập thể đã có  thành tích xuất sắc trong việc tham gia công tác chữa cháy rừng khu vực Vườn Quốc gia Hoàng Liên, huyện Sa Pa, gồm:  Đoàn C16, Quân chủng PKKQ; Tiểu đoàn 17, Đoàn B16, Quân khu II; Trung đoàn 174, Quân khu II; Kiểm lâm vùng I, Cục Kiểm lâm, Bộ Nông nghiệp & PTNT; Kiểm lâm vùng II, Cục Kiểm lâm, Bộ Nông nghiệp&PTNT; Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Lào Cai; Ban Chỉ huy Quân sự huyện Sa Pa; Ban Chỉ huy Quân sự thành phố Lào Cai; Đại đội 17, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Lào Cai; Đại đội 20, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Lào Cai; Trung đội thông tin, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Lào Cai; Cán bộ, chiến sĩ Bộ Chỉ huy BĐBP tỉnh Lào Cai; Cán bộ, chiến sĩ Công an tỉnh Lào Cai; Cán bộ, chiến sĩ Công an huyện Sa Pa; Cán bộ, chiến sĩ các LLVT và nhân dân huyện Sa Pa; Cán bộ, CNVC Vườn Quốc gia Hoàng Liên; Chi cục Lâm nghiệp Lào Cai; Chi cục Kiểm lâm tỉnh Lào Cai; Hạt Kiểm lâm huyện Sa Pa; Hạt Kiểm lâm huyện Bát Xát;  Hạt Kiểm lâm thành phố Lào Cai; Hạt Kiểm lâm huyện Bảo Thắng; Hạt Kiểm lâm huyện Mường Khương; Lực lượng tự vệ Công ty TNHH một thành viên Apatít Việt Nam; Lực lượng dân quân tự vệ thành phố Lào Cai; Văn phòng UBND tỉnh Lào Cai; Nhà khách số 2, Văn phòng UBND tỉnh Lào Cai; Hội Chữ thập đỏ tỉnh Lào Cai; Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Lào Cai; Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tỉnh Lào Cai; Sở Thông tin và Truyền thông tỉnh Lào Cai; Sở Y tế tỉnh Lào Cai; Bệnh viện Đa khoa số 1 tỉnh Lào Cai; Bệnh viện Đa khoa số 2 tỉnh Lào Cai; Bệnh viện Đa khoa huyện Sa Pa; Viễn thông Lào Cai; Viettel Lào Cai; Nhân dân và cán bộ thành phố Lào Cai; Nhân dân và cán bộ thị trấn Sa Pa, huyện Sa Pa; Nhân dân và cán bộ xã Bản Hồ, huyện Sa Pa; Nhân dân và cán bộ xã Bản Khoang, huyện Sa Pa; Nhân dân và cán bộ xã San Sả Hồ, huyện Sa Pa; Nhân dân và cán bộ xã Lao Chải, huyện Sa Pa; Nhân dân và cán bộ xã Trung Chải, huyện Sa Pa; Nhân dân và cán bộ xã Tả Van, huyện Sa Pa.

Minh Dũng - Trường Thắng