Theo GS Nguyễn Lân Dũng, thay vì xử phạt người tiêu dùng ăn thực phẩm bẩn, phải phạt người bán hàng và cơ sở sản xuất thực phẩm bẩn.Ảnh H.Nguyên

"Quy định phạt tiền, truy cứu trách nhiệm hình sự người ăn bẩn theo tôi khi áp dụng vào thực tế sẽ không hợp lý, thiếu thuyết phục. Người tiêu dùng không hề có "tội" trong vấn đề này. Người tiêu dùng không thể biết được thế nào là thức ăn bẩn".

GS. TS sinh học Nguyễn Lân Dũng bày tỏ quan điểm trên trước dự thảo Nghị định sửa đổi quy định xử phạt hành chính trong lĩnh vực y tế mà Bộ Y tế đang tiến hành lấy ý kiến.

- Theo dự thảo quy định xử phạt hành chính trong lĩnh vực y tế mà Bộ Y tế đang soạn thảo, lấy ý kiến các bộ, ngành, người tiêu dùng nếu sử dụng thức ăn bẩn sẽ bị phạt tối đa 200 nghìn đồng, thậm chí có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự, GS có ý kiến gì về quy định nói trên?
- Theo tôi, không thể phân biệt được những hành vi cố tình hay vô tình dùng thực phẩm bẩn được. Quy định như thế nào thì bị phạt, biết thế nào mà phạt? Phạt bao nhiêu và như thế nào mới đến truy cứu trách nhiệm hình sự? Vậy còn người làm ra thức ăn bẩn thì sao...?

"Theo tôi cơm bụi, cơm vỉa hè rất không lành mạnh về vệ sinh ATTP. Cho nên theo quan điểm của tôi là cơm giá rẻ, cơm bình dân là được, nhưng phải ở trong nhà. Không có nghĩa là cơm giá rẻ, cơm bình dân là phải “có bụi”. Chúng ta không thể dùng vỉa hè để bán cơm được. Tôi đề nghị là không chấp nhận khái niệm “cơm bụi” và tôi có thể gọi là cơm bình dân."
GS. Nguyễn Lân Dũng

- Cụ thể hơn, theo GS, nếu Nghị định này được áp dụng vào thực tế sẽ gặp trở ngại, bất cập gì?

- Tôi chưa được đọc dự thảo Nghị định này, nhưng theo tôi rất vô lý và không khả thi. Khi áp dụng vào thực tế sẽ không hợp lý, thiếu thuyết phục. Người tiêu dùng không hề có "tội" trong vấn đề này. Người tiêu dùng không thể biết được thế nào là thức ăn bẩn.

Ví dụ, hiện nay tôi chưa thể mua được rau trong bao bì thì cũng chưa biết rau nào là rau sạch, dù mua ở trong siêu thị cũng không đảm bảo. Chỉ khi nào tôi mua rau trên bao bì có ghi là bảo đảm trước pháp luật, tôi mới tin được, bởi vì chủ hàng đó họ sẵn sàng đi tù nếu vi phạm vệ sinh ATTP.

- GS đánh giá như thế nào về vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm hiện nay?

- Thực trạng vệ sinh ATTP ở ta hiện nay hết sức cấp bách, vì sức khoẻ con người là quý nhất. Người ta không chết ngay khi mang bệnh mà có thể dẫn đến những tác hại lâu dài, thậm chí ung thư vì yếu tố thực phẩm.

Cho nên tất cả các chuyện đó không phải trách nhiệm của người tiêu dùng mà là trách nhiệm của những người quản lý, người sản xuất… Người tiêu dùng làm sao biết được thực phẩm nào là bẩn, là không đảm bảo chất lượng?

- Nói vậy là thay vì phạt người tiêu dùng phải sử dụng thực phẩm bẩn, cơ quan quản lý nên nghĩ đến chuyện phạt và quản lý chặt các cơ sở sản xuất?

- Theo tôi, cơ quan chức năng phải phạt người sản xuất ra thực phẩm bẩn, chứ không thể phạt người tiêu dùng được. Để người tiêu dùng ăn uống vỉa hè, mất vệ sinh, cơ quan chức năng phải phạt chủ cơ sở sản xuất.

Người ta đói, thì người ta ăn. Người ta nghèo thì người ta phải ăn đồ rẻ, nhưng mà đồ rẻ theo tôi phải vào trong nhà chứ không thể ngoài đường, vỉa hè được. Để vào trong nhà thì cơ quan chức năng phải tăng cường giám sát, quản lý… Công tác vệ sinh phòng bệnh phải đẩy mạnh lên, phải có kinh phí cho hoạt động này.

Xin cảm ơn GS!

H.Nguyên (VTC)