 |
|
Ảnh minh hoạ: INTERNET
|
Để hạn chế tình trạng này, Bộ Tài chính đang trình Chính phủ sửa đổi Nghị định 36 về xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực chứng khoán. Theo đó, những chế tài xử lý các vi phạm về công bố thông tin sẽ theo xu hướng tăng nặng tình tiết để đảm bảo tính răn đe.
Thông tư có, vi phạm vẫn tăng
Ủy ban Chứng khoán (UBCK) đã ban hành Thông tư 09 (có hiệu lực từ ngày 1-3-2010) thay thế Thông tư 138 hướng dẫn quy định công bố thông tin. Song theo chính một lãnh đạo của UBCK, do thông tư mới ban hành và có hiệu lực điều chỉnh tức thì nên nhiều doanh nghiệp và nhà đầu tư chưa hiểu biết hết, dẫn tới vi phạm xảy ra thường xuyên hơn. Đặc biệt là cổ đông của các công ty đại chúng chưa đưa cổ phiếu của mình lên sàn chứng khoán.
Những vụ vi phạm về giao dịch liên tiếp gần đây chủ yếu do nhà đầu tư sử dụng thông tin nội bộ để thực hiện hành vi giao dịch nội gián, thao túng giá. Có nhà đầu tư khi chào mua thì công khai, nhưng sau đó thực hiện giao dịch cổ đông lớn lại giấu giếm, không báo trước 3 ngày cho các sở giao dịch và UBCK. Hoặc nhà đầu tư sử dụng thông tin nội bộ của người thân giữ vị trí quan trọng trong công ty hòng trục lợi.
Lãnh đạo một thành viên niêm yết tham gia thị trường bức xúc cho rằng, phạt tiền chỉ là việc nhỏ, nhưng quan trọng là việc vi phạm sẽ làm chính thương hiệu, uy tín của công ty đó bị xấu đi. Riêng với doanh nghiệp niêm yết vi phạm công bố thông tin, sẽ tạo ra những tiền lệ xấu, gây mất lòng tin nơi nhà đầu tư. Còn theo ông Nguyễn Sơn, Vụ trưởng Vụ phát triển Thị trường (UBCK), sở dĩ các vụ vi phạm vẫn leo thang vì mức xử phạt hành chính chỉ dừng ở 20-30 triệu đồng, không thấm vào đâu so với lợi nhuận thu được. Trong khi đó, việc tịch thu toàn bộ khoản lợi nhuận bất hợp pháp lại chưa thể thực hiện do không có chế tài.
Chia sẻ từ góc độ quốc tế, ông Erik Floyd, Phó Tổng giám đốc điều hành Hiệp hội Đầu tư trách nhiệm và bền vững châu Á cho hay, các trung tâm chứng khoán như London, Singapore đều có chế tài rất chặt chẽ với những bộ luật riêng. Những doanh nghiệp công bố thông tin không chính xác sẽ bị tẩy chay và bị phản ứng rất mạnh từ nhà đầu tư. Sự phản ứng quyết liệt này của thị trường khiến các công ty niêm yết phải hết sức minh bạch và công khai.
Nâng mức chế tài
Thực tế cho thấy, không chỉ nhà đầu tư mà ngay cả các công ty niêm yết cũng thường xuyên vi phạm công bố thông tin. Theo ông Lê Song Lai, Phó TGĐ Tổng Công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn Nhà nước (SCIC), nhiều doanh nghiệp biết sự cần thiết phải xây dựng được mối quan hệ với nhà đầu tư, nhất là khi công bố thông tin nhưng vẫn còn lúng túng.
Giám đốc một CTCK thừa nhận, lâu nay các doanh nghiệp vẫn chưa thực sự quan tâm tới vấn đề công bố thông tin, mà chỉ công bố theo kiểu “xấu che tốt khoe”. Trong khi đó nhà đầu tư chủ yếu lướt sóng, thích "đi săn" những thông tin đột biến để ăn xổi khi giá cổ phiếu tăng. Thêm vào đó, thông tin doanh nghiệp cung cấp đa phần là thông tin tài chính, những thông tin phi tài chính hầu như không được đề cập.
Hiện hệ thống giám sát giao dịch tại các sở giao dịch chứng khoán chưa thể làm được việc ngăn chặn vi phạm tại nguồn. Chẳng hạn, cổ đông có 10% cổ phần tại doanh nghiệp niêm yết, nếu bán phải báo cáo trước 3 ngày, đã có trường hợp cổ đông không báo cáo mà cứ đặt lệnh bán. Còn sở giao dịch không đủ thời gian để chặn lệnh, vì lệnh đặt ở CTCK sẽ so khớp luôn.
Để ngăn chặn tình trạng này, Bộ Tài chính đang trình Chính phủ sửa đổi Nghị định 36 về xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực chứng khoán. Theo đó, mức xử phạt mới sẽ lên tới 500 triệu đồng. UBCK cũng dự thảo một văn bản hướng dẫn về xử lý các vi phạm liên quan đến việc truy thu các khoản thu nhập bất chính, do hành vi của những người vi phạm gây ra. Tuy nhiên, mức xử lý như thế nào sẽ còn phải tính toán và cân nhắc.
Để lập lại trật tự thị trường chứng khoán, theo các chuyên gia, bản thân doanh nghiệp niêm yết phải ý thức rõ trách nhiệm khi công bố thông tin, cũng như xây dựng chiến lược quan hệ nhà đầu tư thông qua việc công bố thông tin. Doanh nghiệp cần công bố đầy đủ thông tin cả tốt, cả xấu. Đặc biệt, trong xu thế hội nhập của thị trường chứng khoán, bên cạnh việc nâng cao tính minh bạch, quốc tế hóa thương hiệu, những thông tin như vậy càng cần thiết hơn để doanh nghiệp có thể tìm kiếm cơ hội hợp tác để phát triển.