Giải Nô-ben Văn học 2007 lại tiếp tục gây bất ngờ với sự vinh danh của một tên tuổi ít được nhắc đến trong các dự đoán. Đô-rít Lét-xinh, nữ nhà văn người Anh, đã được Viện Hàn lâm Thuỵ Điển vinh danh lúc 18 giờ ngày 11-10 (giờ Việt Nam) tại Xtốc-khôm (Thuỵ Điển).
Viện hàn lâm Thuỵ Điển khen ngợi Đô-rít: “nhà hùng ca về kinh nghiệm người phụ nữ, người mà bằng chủ nghĩa hoài nghi, đầy nhiệt tình và mãnh lực nhìn xa trông rộng đã nghiên cứu một cách kỹ lưỡng một nền văn minh bị chia rẽ ”.
Bà Lét-xinh, vừa bước sang tuổi 88 cách đây hơn một tuần, đã cho ra đời nhiều tác phẩm văn học như cuốn “Cây cỏ đang hát” năm 1950, khám phá mối quan hệ giữa vợ của một chủ trang trại da trắng và người đày tớ da đen; xê-ri bán tự truyện “Trẻ em bị bạo hành”.
Theo đánh giá của Viện Hàn lâm Thuỵ Điển,kiệt tác của bà là Cuốn sổ vàng (Golden Notebook), xuất bản năm 1962. Cuốn sách lên tiếng bảo vệ bình quyền cho người phụ nữ hậu hiện đại. Viện Hàn lâm Thuỵ Điển gọi Cuốn sổ vàng là “tác phẩm mang tính tiên phong” và nằm trong số những cuốn sách thể hiện cách nhìn trong thế kỷ 20 về mối quan hệ nam-nữ.
Những tiểu thuyết quan trọng khác của bà gồm có “Mùa hè trước đêm tối” (The Summer Before Dark) năm 1973 và “Đứa trẻ thứ 5” (the Fifth Child) năm 1988, “Tên khủng bố tốt” (The Good Terrorist) năm 1985.
Hầu hết các tác phẩm của Đô-rít Lét-xinh đều tập trung khám phá mối quan hệ giữa các giới và các chủng tộc.
Rời trường học vào năm 14 tuổi, bà Đô-rít đã làm các công việc như trông giữ trẻ, nhân viên văn phòng, người viết tốc ký và nhà báo. Bà lập gia đình năm 1939 và có một người con trai, một con gái. Họ chia tay năm 1943. Hai năm sau đó, bà Đô-rít tái hôn và sinh thêm một người con trai.
Bà bị cấm vào Nam Phi và Nam Rô-đe-xi-a (Southern Rhodesia) vì chỉ trích những chính phủ này thời apartheid.
Đô-rít Lét-xinh là nữ nhà văn thứ 11 giành được giải thưởng Văn học danh giá nhất trong lịch sử 106 năm của nó. Và với giải Nô-ben Văn học lần này, đây là lần thứ hai trong vòng 3 năm qua, giải Nô-ben Văn học được trao cho tác giả người Anh. Trước đó, năm 2005, Nô-ben Văn học đã được trao cho nhà biên soạn, nhà thơ Ha-rôn Pin-tơ.
Nô-ben Văn học là giải Nô-ben thứ 4 được công bố trong năm nay. Đây là một trong những giải được mong đợi và chú ý nhất với số lượng người tham gia dự đoán rất đông. Những cái tên như Phi-líp Rốt (Mỹ), Ha-ru-ki Mu-ra-ka-mi (Nhật Bản), Kô Un (Hàn Quốc), Clau-đi-ô Ma-grít (I-ta-li-a), A-mốt O (I-xra-en),… đã nhường chỗ cho tên tuổi của nữ nhà văn Đô-rít Lét-xinh được vinh danh trong năm nay.
Giải thưởng trị giá 1,5 triệu USD này sẽ được Vua Các 16 Gu-xtáp trao tại lễ trao giải Nô-ben ngày 10-12ở Xtốc-khôm (Thuỵ Điển).
MAI HƯƠNG (Tổng hợp)