Ngày 5-1, tại Hà Nội, Bộ Tài chính cùng Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) đã tổ chức hội nghị đối thoại giữa Bộ Tài chính và doanh nghiệp về cải cách thủ tục hành chính thuế, hải quan.

Hơn 400 doanh nghiệp đã có mặt tại hội nghị, cho thấy hai vấn đề trên thu hút sự quan tâm của họ đến mức nào. Cuộc đối thoại diễn ra rất sôi nổi với các câu hỏiliên quan đến nhiều vấn đề, trong đó “nóng” nhất có lẽ là về hoàn thuế.

VN thuộc nhóm lạc hậu nhất khu vực về thủ tục hành chính thuế

Phát biểu tại hội nghị, ông Vũ Tiến Lộc, Chủ tịch VCCI thừa nhận, môi trường kinh doanh của Việt Nam hiện nay có 3 trở ngại. Đó là: Sự yếu kém về cơ sở hạ tầng; hạn chế trong chất lượng nguồn nhân lực; vướng mắc trong thủ tục hành chính.

Ông Lộc cho biết, để giải quyết vấn đề khó khăn trong thủ tục hành chính, Chính phủ đã thành lập một tổ chuyên trách, tư vấn về cải cách hành chính với sự tham gia của nhiều doanh nghiệp. Thủ tướng quyết định trong năm tới sẽ thực hiện những cải cách mang tính đột phá về cải cách thủ tục hành chính.

“Các tổ chuyên trách này không chỉ thành lập bộ máy ở cấp trung ương mà còn hình thành các bộ máy toàn diện tới tận các địa phương để thực hiện cải cách thủ tục hành chính nên tôi tin rằng công cuộc cải cách thủ tục hành chính sẽ thành công”-ông Lộc cho biết thêm.

Tại hội nghị đối thoại

Được biết, qua điều tra tại các doanh nghiệp, năm 2008 dù số doanh nghiệp cho rằng thủ tục hành chính trong lĩnh vực thuế dễ gây ra tiêu cực đã giảm nhiều so với năm 2006 nhưng vẫn còn khá cao, tới 37% doanh nghiệp (năm 2006 là hơn 70% doanh nghiệp). Hiện có khoảng trên 6.500 thủ tục hành chính của 21 Bộ nhưng khi xuống các địa phương thì có rất nhiều phiên bản, gọi là thủ tục con ở 4 cấp chính quyền, trong đó có nhiều thủ tục không có căn cứ pháp lý, do các địa phương ban hành. Nếu cải cách hành chính hiệu quả, sẽ tiết kiệm được cho ngân sách 13-17 tỉ đồng.

Cùngquan điểm với ông Lộc, Thứ trưởng Bộ Tài chính Đỗ Hoàng Anh Tuấn cho biết, thủ tục hành chính trong lĩnh vực thuế của Việt Nam thuộc nhóm lạc hậu nhất trong khu vực, theo một số tổ chức quốc tế đánh giá. Thống kê cho thấy, hiện nay doanh nghiệp mất 1.050 giờ một năm để làm các thủ tục thuế. Vì vậy, theo Thứ trưởng, cần giảm 200-300 giờ cho doanh nghiệp. Một trong các giải pháp để khắc phục được việc trên phải cải cách hóa đơn.

Thứ trưởng cho biết, trong năm 2009, những nội dung trọng tâm của công tác cải cách hành chính thuế là: nghiên cứu ban hành các văn bản hướng dẫn thực hiện Nghị quyết của Chính phủ về những giải pháp cấp bách nhằm ngăn chặn suy giảm kinh tế, duy trì tăng trưởng và bảo đảm an sinh xã hội; cải cách thủ tục hành chính thuế và tăng cường hơn nữa ứng dụng công nghệ thông tin vào việc hỗ trợ người nộp thuế.

“Nóng” nhất là vấn đề hoàn thuế

Đến phần đối thoại, mở đầu là câu hỏi của Kế toán trưởng Tập đoàn than khoáng sản Việt Nam. Ôngcho rằng, phương pháp xác định giá tính thuế tài nguyên không rõ ràng, mỗi cơ quan có cách xác định khác nhau. Các xác định chi phí trừ lùi chưa rõ ràng, chưa dễ hiểu nên phát sinh mâu thuẫn giữa các cơ quan kiểm tra và doanh nghiệp. “Chúng tôi đã kiến nghị từ năm 2007 nhưng đến nay vẫn chưa được giải quyết. Khi đến kiếm tra tại Tập đoàn thì mỗi cơ quan lại có một phương pháp tính khác nhau khi tính thuế tài nguyên. Có cơ quan vào trừ khoản này, cơ quan khác vào lại không trừ”-đại diện này bức xúc. Trước thắc mắc trên, Thứ trưởng Đỗ Hoàng Anh Tuấn đã trả lời cặn kẽ.

Tổng GiámđốcCty đầu tư phát triển Đại Dương Xanh phản ánh về vấn đề khác: Doanh nghiệp nuôi trồng đánh bắt thủy sản gặp rất nhiều khó khăn. Các sản phẩm nhập khẩu đã qua kiểm dịch sau đó lại công bố không đủ tiêu chuẩn kiểm định như dư lượng kháng sinh, melamin thiệt hại cho doanhn nghiệp thì trách nhiệm sẽ như thế nào?.

Thứ trưởng trả lời, vấn đề kiểm định chất lượng sản phẩm xuất khẩu do cơ quan kiểm định thực hiện. Nuôi trồng đánh bắt thủy sản rủi ro vẫn được tính vào chi phí hợp lí của doanh nghiệp.

Sôi động nhất và cũng là "nóng" nhấttrong cuộc đối thoại có lẽ là phần đại diện Công ty Vinaxuki và công ty TNHH Phước Hồng thắc mắc về hoàn thuế.

Bà Trần Thị Minh, Giám đốc tài chính Công ty cổ phần Vinaxuki cho rằng, chính sách thuế cởi mở rõ ràng nhưng đến khi thực hiện thì rất vướng mắc, nhất là đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa. Công ty bà chuyển từ công ty tư nhân sang cổ phần, xin hoàn thuế nhưng hoàn thuế cho doanh nghiệp chuyển đổi không áp dụng việc cho hoàn trước rồi kiểm tra sau ở Cục Thuế Hà Nội mà họ yêu cầu phải có quyết toán qua lần chuyển đổi. Về hóa đơn chứng từ, doanh nghiệp bàsử dụng hóa đơn tự in. Doanh nghiệp chuyển từ Vĩnh Phúc về Hà Nội nhưng vì trong thông báo sử dụng hóa đơn chưa kịp nên Cục Thuế Hà Nội không đồng ý, doanh nghiệp phải dừng bán hàng mất 13 ngày, gây thiệt hại lớn.

Thứ trưởng Bộ Tài chính cho rằng, việc này có cả nguyên nhân khách quan và chủ quan. Về hoàn thuế doanh nghiệp như Vinaxuki, khi chuyển đổi không thay đổi sở hữu. Do đó, Vinaxuki vẫn được kế thừa toàn bộ nghĩa vụ thuế cho doanh nghiệp trước chuyển đổi. Cục thuế quản lí có trách nhiệm hướng dẫn hoàn thuế cho doanh nghiệp. Cơ quan thuế khi thực hiện thấy chưa đủ thì phải mạnh dạn chịu trách nhiệm rồi đề nghị sau.

Ông cũng cho biết, vấn đề thanh tra kiểm tra của cơ quan thuế có các nguyên nhân như chứng cứ giải trình của doanh nghiệp chưa đầy đủ cần phải xem xét. Bộ Tài chính sẽ xây dựng quy trình để cán bộ thanh tra kiểm tra cho đúng, giám sát được cán bộ đồng thời cũng thiết lập đường dây nóng để doanh nghiệp phản ánh. Về vấn đề thủ tục hành chính, Bộ sẽ rút kinh nghiệm để ban hành hướng dẫn đầy đủ hơn.

Cũng bức xúc vềhoàn thuế, đại diện của Công ty TNHH Phước Hồng (Hải Phòng) thắc mắc việchoàn thuế khi mua hàng của đơn vị bỏ trốn. Doanh nghiệp này mua hàng để xuất khẩu từ 2002 đến 2004, năm 2005 người bán hàngbỏ trốn. Trong khi công văn của Bộ Tài chính hướng dẫn về việc doanh nghiệp mua hàng trước thời điểm người bán bỏ trốn thì doanh nghiệp vẫn được khấu trừ và hoàn thuếnhưng “chúng tôi đã làm không dưới 30 công văn đề nghị Cục thuế Hải Phòng giải quyết, làm đầy đủ hồ sơ hoàn thuế gửi Cục thuế Hải Phòng màđến thời điểm này vẫn chưa được hoàn thuế”-đại diện này bức xúc.

Trước tình huống trên, Thứ trưởng Bộ Tài chính hướng dẫn, với trường hợp như vậy, hàng của doanh nghiệp phải được kiểm rồi mới có thể hoàn thuế. “Hàng của chúng tôi đã được kiểm”-đại diện này trả lời lập tức.

“Nếu Cục Thuế đã kiểm tra rồi mà không hoàn thuế cho doanh nghiệp là không đúng”-Thứ trưởng Đỗ Hoàng Anh Tuấnkết luận. Ông cũng cho biết, trong năm 2009, Bộ sẽ kiểm tra việc hoàn thuế tại Cục thuế Hải Phòng.

Nhiều câu hỏi khác cũng được Thứ trưởng Bộ Tài chính Đỗ Hoàng Anh Tuấn trả lời một cách thỏa đáng.

Theo HNMO