QĐND - Cùng với tăng cường giảng dạy chính trị, khai thác phim ảnh, sách báo, nói chuyện truyền thống, giao lưu với các nhân chứng lịch sử và các cựu chiến binh, Quân đội nhân dân (QĐND) Lào đã phát huy tốt hệ thống bảo tàng, nhà truyền thống nhằm tuyên truyền, giáo dục lịch sử vẻ vang của mình cho cán bộ, chiến sĩ và thế hệ trẻ.

Cán bộ, chiến sĩ Bộ CHQS tỉnh Luông Phra-băng tham quan nhà truyền thống đơn vị.

Chúng tôi đến tham quan Bảo tàng Lịch sử QĐND Lào vào một ngày cuối tuần. Nằm ở một trong những vị trí đẹp nhất của trung tâm thủ đô Viêng Chăn, lại được xây dựng trên một khuôn viên rộng rãi, thông thoáng ngay bên đường phố lớn, bảo tàng thu hút khá đông du khách đến tham quan, trong đó có nhiều du khách nước ngoài. Với diện tích 15.000m2, bảo tàng gồm có phần trưng bày ngoài trời và phần trưng bày trong nhà. Phần trưng bày ngoài trời, ngoài các hiện vật lớn như máy bay, xe tăng, pháo… gắn liền với những trận đánh, chiến công tiêu biểu của bộ đội Lào, còn có một tượng đài trung tâm trước tiền sảnh lớn của bảo tàng, hai bên là hai cụm tượng đài hoành tráng khắc họa khái quát về các chặng đường chiến đấu của QĐND Lào trong sự nghiệp giải phóng dân tộc và bảo vệ Tổ quốc. Hai cụm tượng đài này là những công trình điêu khắc giàu tính thẩm mỹ, góp phần tôn vinh và làm nổi bật tư thế, hình ảnh hiên ngang, trung dũng của Quân đội Lào.

Trên diện tích mặt sàn 8000m2, phần trưng bày trong nhà của bảo tàng có hơn 3000 hiện vật, tư liệu, hình ảnh, bố cục thành các chuyên đề như: Đất nước, con người và dân tộc Lào; QĐND Lào trong kháng chiến chống thực dân Pháp (1893-1954); QĐND Lào trong kháng chiến chống đế quốc Mỹ (1954-1975); QĐND Lào trong cuộc chiến tranh bảo vệ biên giới; QĐND Lào tham gia xây dựng, bảo vệ và phát triển đất nước…

Thiếu tá Sỉ-xô-măng, Phó giám đốc Bảo tàng Lịch sử QĐND Lào, vừa dẫn chúng tôi đi tham quan bảo tàng, vừa giới thiệu: Cũng như Việt Nam, dân tộc Lào cũng chịu ách thống trị, xâm lược của thực dân Pháp, đế quốc Mỹ và bọn tay sai bán nước. Trong những ngày nước sôi lửa bỏng của cách mạng, ngày 20-1-1949, tại chiến khu Xiềng Khọ, tỉnh Hủa Phăn, QĐND Lào đã được thành lập với tiền thân là Đại đội Lát-xa-vông, đơn vị vũ trang chính quy đầu tiên do đồng chí Cay-xỏn Phôm-vi-hản (sau này là Tổng Bí thư Đảng Nhân dân Cách mạng Lào, Chủ tịch nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào) trực tiếp chỉ huy. Sau đó, các đội vũ trang khác trong nước lần lượt hợp nhất về Đại đội Lát-xa-vông thành Quân đội Lào Ít-xa-la (Quân đội Lào tự do). Bức ảnh về sự kiện thành lập Đại đội Lát-xa-vông ngày 20-1-1949 hiện được lưu giữ và treo trang trọng tại Bảo tàng Lịch sử QĐND Lào.

Tìm hiểu được biết, từ nhiều năm qua, Bảo tàng Lịch sử QĐND Lào là một trong những điểm tham quan hấp dẫn của nhân dân và du khách khi đặt chân đến thủ đô Viêng Chăn. Trung bình mỗi năm, bảo tàng thu hút từ 40.000- 45.000 lượt khách, trong đó có khoảng 20% du khách nước ngoài. Vào các dịp kỷ niệm ngày thành lập quân đội (20-1), ngày Quốc khánh (2-12), ngày nghỉ cuối tuần, số lượng khách thường tăng gấp nhiều lần. Thiếu tá Sỉ-xô-măng cho biết thêm, ngoài việc lưu trữ, trưng bày những hiện vật gốc làm tư liệu lịch sử cho các thế hệ mai sau, Bảo tàng Lịch sử QĐND Lào còn là một trong những kênh giáo dục truyền thống bổ ích, hiệu quả đối với cán bộ, chiến sĩ QĐND Lào và thế hệ trẻ của đất nước Lào.

Bên cạnh Bảo tàng Lịch sử QĐND Lào là nơi lưu giữ những chiến công tiêu biểu, nơi tái hiện những chặng đường lịch sử vẻ vang của QĐND Lào, các sư đoàn, trung đoàn chủ lực và bộ CHQS các tỉnh cũng có nhà truyền thống của đơn vị mình.

Nhà truyền thống của Bộ CHQS tỉnh Luông Phra-băng được xây dựng khá khang trang trong một khuôn viên đẹp, trước tiền sảnh có tượng đài chiến thắng của bộ đội tỉnh. Nữ Trung úy Li-đa Pho-mai-lít, phụ trách nhà truyền thống cho biết, hiện nay nhà truyền thống có gần 200 hiện vật, hình ảnh liên quan đến quá trình hình thành, xây dựng, chiến đấu và trưởng thành của LLVT tỉnh Luông Phra-băng. Nhà truyền thống không chỉ là nơi giáo dục, kể chuyện truyền thống cho cán bộ, chiến sĩ, mà còn thu hút khá đông học sinh, thanh-thiếu niên địa phương đến tham quan, tìm hiểu. Trước khi nhận nhiệm vụ mới tại các cơ quan, đơn vị thuộc bộ CHQS tỉnh, các cán bộ, sĩ quan trẻ từ nơi khác chuyển về đều được đến tham quan tại nhà truyền thống để củng cố niềm tin và xác định rõ hơn trách nhiệm gắn bó, xây dựng LLVT tỉnh vững mạnh.

Trong khi đó, nhà truyền thống Sư đoàn 1 tuy được xây dựng nhỏ gọn, nhưng cách sắp đặt, trưng bày gần 100 hiện vật, hình ảnh khá khoa học. Trung úy Khan-keo, nhân viên tuyên truyền Nhà truyền thống Sư đoàn 1, chia sẻ với chúng tôi rằng, vào mỗi dịp đón nhận chiến sĩ mới hằng năm, nơi đây nhộn nhịp, tưng bừng hơn thường lệ. Bởi trước khi trở thành người lính của Sư đoàn 1, mọi tân binh đều được đến tham quan nhà truyền thống để thêm một lần hiểu hơn về bề dày chiến công của đơn vị; về 12 tập thể và cá nhân anh hùng... Trò chuyện với chúng tôi, Binh nhất Sư-chăn, chiến sĩ Đại đội 3, Tiểu đoàn đặc công 435, tâm sự: “Tôi sinh ra và lớn lên ở thành phố Viêng Chăn nên đã mấy lần đến tham quan Bảo tàng Lịch sử QĐND Lào. Nay được về công tác tại Sư đoàn 1, vào nhà truyền thống đơn vị, qua tìm hiểu, tôi càng thêm tự hào về truyền thống anh hùng của quân đội, của sư đoàn và tự nhắc mình sẽ cố gắng phấn đấu học tập, rèn luyện thật tốt để tiếp nối các thế hệ cha anh, góp phần xây dựng QĐND Lào ngày càng vững mạnh”.

Những điểm đến như Bảo tàng Lịch sử, Nhà truyền thống của Sư đoàn 1 hay Bộ CHQS tỉnh Luông Phra-băng thực sự đã trở thành nơi “truyền lửa” về lịch sử QĐND Lào đối với các cán bộ, chiến sĩ và thế hệ trẻ trên xứ sở hoa Chăm-pa.

Bài và ảnh: THIỆN VĂN