QĐND - Gương mẫu, thực hiện nghiêm túc “nói đi đôi với làm” là nét nổi bật trong tấm gương đạo đức trong sáng, là “điểm nhấn” trong phong cách công tác của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Chính điều đó đã làm cho những lời căn dặn, giáo huấn của Người thêm sức thuyết phục, có tác dụng to lớn trong việc giáo dục, rèn luyện đội ngũ cán bộ, đảng viên.

Chủ tịch Hồ Chí Minh thăm bộ đội diễn tập năm 1957. Ảnh tư liệu

Từ những năm 1926-1927, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc đã nhấn mạnh với những học viên đầu tiên của mình tại lớp huấn luyện cán bộ do Người tổ chức ở Quảng Châu, trong điều thứ 10 của Tư cách người cách mệnh: “Nói thì phải làm”. Cả trước đó và cho đến cuối cuộc đời mình, trên những chặng đường cách mạng, Người luôn nêu tấm gương sáng về đức tính đáng quý đó.

Năm 1945, khi mới giành lại được độc lập, đồng bào nhiều nơi đang phải nỗ lực chống “giặc đói”, Chủ tịch Hồ Chí Minh kêu gọi mọi người nhường cơm sẻ áo, lập hũ gạo cứu đói và bản thân Người gương mẫu thực hiện mười ngày nhịn ăn một bữa để cùng cứu giúp đồng bào.

Với cán bộ, đảng viên, Người khuyên “Cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư” và mọi điều toát lên từ những nét nhân cách, từ mỗi lời nói, mỗi công việc của Người, dù lớn dù nhỏ, đều là hình mẫu thuyết phục của những phẩm chất tốt đẹp đó.

Mùa Xuân năm 1959, Người kêu gọi thực hiện Tết trồng cây và từ năm đó cho đến trước khi Người qua đời, 10 năm liền, Người đều gương mẫu đi đầu, tham gia Tết trồng cây “Để cho đất nước càng ngày càng Xuân”.

Người kêu gọi nhân dân rèn luyện sức khỏe để xây dựng và bảo vệ Tổ quốc và với Người: “Bản thân tôi ngày nào cũng tập”.

Khi kêu gọi nhân dân chống hạn, chống úng, tăng gia sản xuất, dù là Chủ tịch nước, Người vẫn không nề hà đến tận nơi thăm bà con nông dân đang lao động sản xuất; Người xắn quần lội ruộng, cùng tát nước, cấy lúa với nông dân.

Không chỉ kêu gọi và gương mẫu thực hiện "nói đi đôi với làm", sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh còn thường thẳng thắn, nghiêm túc phê bình những cán bộ, đảng viên không gương mẫu, những người làm không như nói. Bác Hồ chỉ rõ những cán bộ đó: “Miệng thì nói dân chủ, nhưng làm việc thì họ theo lối “quan” chủ. Miệng thì nói “phụng sự quần chúng”, nhưng họ làm trái ngược với lợi ích của quần chúng”([1]).

"Nói đi đôi với làm" không dừng lại ở nội dung đạo đức thông thường, mà ở tầm cao hơn chính là sự thống nhất giữa tư tưởng và hành động, giữa đường lối và những biện pháp triển khai hoạt động trong thực tiễn của một tổ chức, để được quần chúng tin tưởng, ủng hộ.

“Một tấm gương tốt hơn cả nghìn bài diễn văn”. Để hướng dẫn, lãnh đạo nhân dân thực hiện tốt đường lối, chủ trương của Đảng, mỗi cán bộ, đảng viên phải gương mẫu thực hiện những gì mình tuyên truyền cho nhân dân, để “đảng viên đi trước, làng nước theo sau”.

"Nói đi đôi với làm" còn là yêu cầu, đòi hỏi mỗi cán bộ, đảng viên phải gương mẫu thực hiện nghiêm túc các chỉ thị, nghị quyết của Đảng, làm đúng những gì đã nói, làm tốt những việc cần làm, đáng làm và không được làm những điều đảng viên không được làm. Có như vậy mỗi người mới có thể làm tròn trách nhiệm của mình phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân. "Nói đi đôi với làm" cũng là tiêu chí, chuẩn mực để trở thành người trung thực, đáng tin cậy. Người cán bộ cách mạng "nói đi đôi với làm" sẽ được quần chúng nhân dân tin cậy, quý mến.

Học tập tác phong, tấm gương "nói đi đôi với làm" của Bác Hồ cũng là để chúng ta quán triệt, thực hiện có kết quả Hướng dẫn việc học tập chuyên đề năm 2014 của Ban Tuyên giáo Trung ương về “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh về nêu cao tinh thần trách nhiệm, chống chủ nghĩa cá nhân, nói đi đôi với làm”. Điều quan trọng hơn là từng cán bộ, đảng viên cần thường xuyên liên hệ với công việc thường ngày, các biểu hiện cụ thể trong công tác, sinh hoạt của mình để thêm tận tụy, tâm huyết, trách nhiệm, chống quan liêu, mệnh lệnh, chủ quan; chống các biểu hiện cục bộ, lợi ích nhóm, lợi dụng chức trách, quyền hạn; những “bệnh” tham lam, lười biếng, háo danh, “nói một đằng làm một nẻo”; xây dựng lối sống thẳng thắn, trung thực, bảo vệ đường lối, quan điểm của Đảng; tôn trọng, thực hiện nghiêm chính sách, pháp luật của Nhà nước...

Chủ tịch Hồ Chí Minh vận hành thử máy cấy lúa cải tiến tại Trại thí nghiệm trồng lúa, Sở Nông lâm Hà Nội (tháng 7-1960). Ảnh tư liệu

Quyền lực lãnh đạo của Đảng phải dựa vững chắc trên “bệ đỡ” là sự tín nhiệm của nhân dân. Quyền lực của Đảng được nhân dân trao cho mà có, là sự ủy thác của nhân dân. Sự tín nhiệm đó có được từ sự đúng đắn của đường lối, chính sách ở tầm vĩ mô, từ sự gương mẫu hy sinh, phấn đấu của mỗi cán bộ, đảng viên trên từng cương vị của mình, trong đó có sự hòa đồng giữa lợi ích chung và lợi ích riêng, giữa quyền lợi của giai cấp và lợi ích của toàn dân tộc. Cần tiếp tục nâng cao nhận thức và tổ chức thực hiện tốt việc học tập và làm theo tư tưởng, tấm gương đạo đức, phong cách "nói đi đôi với làm" của Bác Hồ trong cán bộ, đảng viên và đông đảo quần chúng, để mỗi cán bộ, đảng viên xứng đáng với vai trò tiên phong gương mẫu, suốt đời phấn đấu cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư, là người công bộc tận tụy, trung thành của nhân dân, có đời tư trong sáng, cuộc sống riêng giản dị.

Không dễ dàng, thậm chí là rất khó khăn khi phải vượt qua chính mình để thực hiện đúng “nói đi đôi với làm”. Để “nói đi đôi với làm”, cùng với sự trung thực, rất cần một ý chí phấn đấu cao. Bác Hồ nhấn mạnh: “Chủ trương 1, biện pháp 10, quyết tâm 20” mới có thể biến chủ trương thành hiện thực. Những điều Người nêu lên, dự liệu, căn dặn chúng ta về “nói đi đôi với làm” đến nay vẫn còn nguyên giá trị và luôn mang tính thời sự.

[1] Hồ Chí Minh - Toàn tập - Nxb CTQG, Hà Nội, 2011, Tập 7, tr 176.

VƯƠNG THANH PHƯƠNG