Sau bão là lũ, quân và dân miền Trung-Tây Nguyên lại gồng mình trước thiên tai khốc liệt. Từ hôm qua (30-9), tất cả các đơn vị quân đội trên địa bàn dốc toàn lực, huy động tối đa lực lượng, phương tiện tập trung cứu hộ, cứu nạn, cứu đau, cứu đói. Những chuyến xuồng máy, ca-nô, những chuyến bay chở hàng cứu trợ hối hả về những vùng đang bị lũ chia cắt...

Đoàn công tác của tỉnh Quảng Trị đi kiểm tra và cứu trợ nhân dân tại huyện Triệu Phong

“Tả xung, hữu đột” giữa vùng biển nước

6 giờ sáng 30-9, chúng tôi có mặt tại khu vực Cầu Đỏ, quận Cẩm Lệ (TP Đà Nẵng) để hành quân vào Quảng Nam, nhưng tất cả mọi chuyến xe đều tắc nghẽn. Tuyến Quốc lộ 1A từ Đà Nẵng đến Duy Xuyên ngập sâu trong nước gần 1,5 mét. Sông Cẩm Lệ, nước dâng cao, rác tấp đầy ngọn cây hai ven bờ, ca-nô của Ban CHQS quận Cẩm Lệ len lỏi trong các lùm cây đưa mì ăn liền nước uống về các xã phía nam.

Không thể hành quân vào Quảng Nam bằng đường bộ được, chúng tôi điện thoại cho Thiếu tá Nguyễn Thanh Tường, cán bộ tuyên huấn Bộ CHQS tỉnh Quảng Nam tổng hợp giúp tình hình, rồi sang xe của Đại tá Huỳnh Ngọc Tri, Trưởng phòng Tác chiến Quân khu 5, cùng Trung tướng Nguyễn Trung Thu, Tư lệnh Quân khu về vùng ngập nặng của hai quận Ngũ Hành Sơn và Sơn Trà (TP Đà Nẵng), tổ chức vận chuyển lương khô, mì ăn liền, nước uống cho đồng bào đang bị lũ cô lập. Mì chất đầy lên 2 chiếc ca-nô của Ban CHQS quận Ngũ Hành Sơn và Đồn BP 256, luồn dưới hệ thống dây điện chằng chịt, len lỏi giữa những lùm cây ngập nước đến với đồng bào. Chuyến ca-nô đầu tiên vào tới Nhà văn hóa cộng đồng ở phường Mân Quang; gần 100 người dân tránh lũ (trong đó có 13 cụ già và 10 em bé) được các lực lượng di dời về đây đang thiếu thốn đủ thứ. Đón nhận những thùng mì cứu đói, cụ Lê Thị Tam (85 tuổi) ở thôn An Lưu cảm động không nói nên lời.

Tại các quận Liên Chiểu, Thanh Khê và huyện Hòa Vang, nước sông lên nhanh, nhiều nhà dân ở phường Hòa Hiệp (quận Liên Chiểu), phường Hòa Xuân (quận Cẩm Lệ) nước ngập mái nhà. Bộ CHQS Đà Nẵng huy động 104 cán bộ, chiến sĩ Đơn vị C71, dùng ca-nô, thuyền chèo, thúng chai, dầm mình trong lũ kịp thời di dời hơn 300 hộ dân đang bị lũ đe dọa ra khỏi vùng nguy hiểm. Mỗi hộ dân được cấp một thùng mì ăn liền và nước uống.

Đại tá Hà Huy Long, Phó chính ủy Bộ CHQS tỉnh Quảng Nam chỉ đạo các đơn vị giúp dân chạy lũ ở các huyện Thăng Bình, Phú Ninh và thành phố Hội An cho biết: Bộ CHQS tỉnh huy động 1.500 cán bộ, chiến sĩ của các đơn vị: Đoàn B15, Bộ đội biên phòng và các đơn vị trực thuộc cùng gần 150 dân quân cơ động, tái di dời được hơn 27.000 người ở những vùng trũng về nơi an toàn. Nhờ chủ động tập kết lương thực, thực phẩm ở các địa điểm di dời đã định sẵn, nên những ngày đầu vẫn bảo đảm đủ lương thực, nước uống cho bà con.

Từ phía nam tỉnh Quảng Nam, Thiếu tướng Lê Chiêm, Phó tư lệnh Quân khu 5, trực tiếp chỉ huy lực lượng cứu hộ, cứu nạn của quân khu, nòng cốt là Đoàn Công binh H70. Thiếu tướng Lê Chiêm điện thoại cho biết: Sở chỉ huy phía trước của quân khu điều động lực lượng cùng 1 ca-nô, 2 thuyền nhôm máy đẩy, 2 xe tải cơ động vào phía bắc tỉnh Quảng Ngãi cùng các địa phương khắc phục hậu quả bão lũ. Lực lượng khác gồm 50 đồng chí và phương tiện cơ động về Duy Xuyên, Điện Bàn làm nhiệm vụ.

Sát cánh cùng LLVT các địa phương, các đơn vị của Vùng C Hải quân, Đoàn Công binh T3, Đoàn S80, Đoàn Phòng không B75 đồng loạt tổ chức lực lượng phương tiện xuống các vùng ngập úng của Đà Nẵng, Quảng Nam giúp dân. Đoàn Công binh T3 Hải quân cử 50 cán bộ, chiến sĩ cùng 4 ô tô, 2 xuồng máy, mang theo 200 thùng mì và nước uống, di dời được 600 người và cứu đói cho 350 người ở khu vực nguy hiểm. Đoàn Phòng không B75 huy động 2 xuồng máy, 3 ô tô cùng 50 cán bộ, chiến sĩ tổ chức di dời, chở nước ngọt cung cấp cho nhân dân ở các điểm tập kết, mua hơn 100 thùng mì ăn liền cấp cho dân...

Từ vùng lũ Quảng Ngãi, cộng tác viên Phùng Căn gọi điện về thông báo: Bộ CHQS tỉnh huy động 250 cán bộ, chiến sĩ và hơn 1.000 dân quân, phối hợp với công an, biên phòng sơ tán 650 hộ dân ở khu vực có nguy cơ sạt lở đất về nơi an toàn. Đại tá Nguyễn Ngọc Ân trực tiếp chỉ huy 220 cán bộ, chiến sĩ về các xã thuộc huyện Bình Sơn giúp dân sửa sang nhà cửa...”.

Bộ đội Quảng trị giúp nhân dân vận chuyển đồ đạc ra khỏi vùng lũ

Người dân thôn La Châu, xã Hòa Khương (Hòa Vang, đà Nẵng) tránh lũ trên cây

Tây Nguyên vượt lên lũ quét

Nhận định hoàn lưu sau bão sẽ gây mưa lớn, huyện Ea Súp đã khẩn trương di dời dân ở các vùng trũng, vùng ven sông suối lớn lên nơi an toàn. Tại xã Ya Lốp, một trong những địa phương từng bị thiệt hại nặng nề trong trận lũ năm 2007, Trung úy Nguyễn Tiến Thắng cán bộ ban thông tin Trung đoàn 736 (Binh đoàn 16) cho biết: Trước khi lũ đổ về sông Ea H’leo, Trung đoàn cùng chính quyền xã đã vận động bà con ở các thôn: Đóng, Đừng, Nhạp, Của và Dự di dời lên vùng cao; hỗ trợ 43 hộ có nhà ở vùng trũng, lên trú tạm ở trụ sở UBND xã và ở nhờ trong các hộ dân khác. Chiều 30-9, mặc dù tại xã Ya Lốp đã xảy ra lũ lớn, nhưng trên địa bàn Trung đoàn 736 đóng quân, các lực lượng đã bảo đảm an toàn tính mạng cho nhân dân. Tại xã Ea Rốc, hơn 100 hộ dân được di dời ra khỏi vùng ngập lụt trước khi lũ lớn dồn về.

Thượng tá Nguyễn Văn Hoan, Chính trị viên Cơ quan quân sự Ea Súp cho biết: “Tính đến chiều tối 30-9, lực lượng bộ đội và dân quân huyện Ea Súp đã di dời người, tài sản của 198 hộ dân ra khỏi vùng lũ và tiếp tục bám địa bàn bị lũ lụt nặng giúp dân thu hoạch lúa, sửa sang nhà cửa, giúp bà con sớm ổn định cuộc sống. Huyện Ma-đrắc bị thiệt hại nặng trong trận bão lũ này. Toàn huyện có 2 người bị thương, hơn 800 căn nhà hư hỏng, 1.300 ha lúa, bắp và 700ha rừng trồng bị ngập và gãy đổ. Lực lượng vũ trang huyện kịp thời đến những nơi thiệt hại nặng để hỗ trợ nhân dân khắc phục.

Bộ CHQS tỉnh Kon Tum chủ động phối hợp với các đơn vị, huy động 3.500 cán bộ, chiến sĩ về giúp dân, nhất là vùng trọng điểm như Tu-mơ-rông, Sa Thầy, Đắc Glei, Ngọc Hồi, Đắc Tô... Đại tá Trương Quang Nhạn, Phó chỉ huy trưởng, Tham mưu trưởng và Đại tá Hoàng Đình Nguyên, Chủ nhiệm Chính trị Bộ CHQS tỉnh Kon Tum cho biết: 125 cán bộ, chiến sĩ của Trường Quân sự địa phương, cùng 3 xuồng máy, 170 áo phao kịp thời có mặt tại các điểm trọng yếu ở phường Thắng Lợi, phường Thống Nhất (thành phố Kon Tum) cùng địa phương đưa đồng bào lên nơi an toàn. Trời tối, mưa mỗi lúc mỗi to, lợi dụng đèn pha của ca-nô và đèn pin, bộ đội len lỏi đến các ngõ ngách đưa được 121 hộ dân, cùng 30 tấn lương thực về nơi an toàn. Khi biết tin có 20 người mắc kẹt ở đèo Lò Xo, trên Đường Hồ Chí Minh, Bộ CHQS tỉnh điều động 19 cán bộ, chiến sĩ mang thực phẩm, nước uống, đi bộ hơn 30km, từ 23 giờ đêm 29 đến 7 giờ sáng ngày 30 để ứng cứu.

Hàng trăm cán bộ, chiến sĩ đoàn Đắc Tô (Binh đoàn Tây Nguyên), cùng một thuyền nhôm máy đẩy, 2 xuồng cao su, 3 ô tô tải, 1 xe cứu kéo và 1 xe chỉ huy, dưới sự chỉ huy trực tiếp của Đại tá Trần Quốc Thái, Đoàn Trưởng đoàn Đắc Tô suốt đêm 29 và ngày 30-9 di chuyển gần 100 người cùng nhiều hàng hóa, lương thực đến nơi an toàn.

Chúng tôi có mặt ở sông Đắc Bla. Nước sông dâng cao đục ngầu hung hãn. Quốc lộ 14 đoạn bên này cầu Đắc Bla đi về Gia Lai chìm sâu trong nước. Cán bộ, chiến sĩ LLVT tỉnh Kon Tum và Đoàn Đắc Tô dầm mình trong mưa, gió, dùng ca nô, thuyền nhôm đưa người dân chạy lũ. Hạ sĩ KRi Xẻng và Binh nhất U Long, học viên sĩ quan dự bị Trường Quân sự địa phương tỉnh Kon Tum cho biết: “Hai ngày qua, chúng em lúc nào cũng ướt sũng và lạnh, nhưng nghĩ đến nhiệm vụ cứu người và cuộc sống của người dân khó khăn, chúng em lại cố gắng hết mình. Đêm 29-9 chúng em đã cứu được 10 người, trong đó có 4 người già, 3 trẻ em. Anh Ngụy Đình Phúc, Phó chủ tịch UBND phường Lê Lợi, thành phố Kon Tum cho biết: “Nhờ bộ đội không quản gian khổ hy sinh, về kịp thời, nếu chỉ chậm chút ít, thì nước sông Đắc Bla sẽ cuốn trôi hàng trăm người và hàng trăm ngôi nhà, thiệt hại khó lường.

Không quân xuất kích

Sáng 30-9, sân bay quân sự Đà Nẵng chìm trong mưa, những chuyến xe chở mì ăn liền, nước uống hối hả lao về ga hàng không quân sự. Hơn 1.600 thùng mì của các địa phương, đơn vị ở khu vực Đà Nẵng ủng hộ các vùng ngập úng đã được bộ phận mặt đất nhanh chóng chuyển lên 5 chiếc máy bay trực thăng.

Cùng lúc, Quân chủng Phòng không-Không quân điều động hai tổ bay và hai máy bay Mi17 của Đơn vị C16 từ phía bắc chi viện cho miền Trung, đến 10 giờ trưa đã có mặt. Thượng tá Phan Văn Thảo, Chính ủy đơn vị trực thăng C54 cho biết: 15 giờ chiều ngày 29-9, đơn vị nhận được lệnh chuẩn bị 5 máy bay trực thăng sẵn sàng làm nhiệm vụ. Lúc này bão đang hoành hành, gió rất mạnh. Để bảo đảm an toàn cho máy bay, tối

28-9, chúng tôi đã tháo toàn bộ cánh quạt các máy bay, để đề phòng bão gây thiệt hại. Đêm 29, khi gió đã bớt mạnh, cả đơn vị cùng các cơ quan chức năng của Đoàn Không quân B72, dùng máy nổ để thắp sáng khu vực nhà ga tổ chức lắp cánh quạt, đến 5 giờ sáng thì hoàn thành. Hơn 7 giờ sáng, dù trời vẫn mưa, nhưng sở chỉ huy vẫn quyết định tổ chức cho hai máy bay bay thử. Đoàn trưởng, Đại tá Nguyễn Văn Thọ hỏi: “Với điều kiện thời tiết thế này, các chuyến bay có thực hiện được không?”. Thượng tá Nguyễn Việt Hùng, Chỉ huy trưởng đơn vị trả lời: “Gần trưa có thể cất cánh được”. Tất cả 5 tổ bay sẵn sàng trong phòng đợi ở nhà ga quân sự...”.

Đúng 11 giờ 40 phút, chiếc trực thăng Mi17-8411, do Thượng tá Nguyễn Việt Hùng, Chỉ huy trưởng Đơn vị C54 lái chính, Trung tá Văn Ngọc Hiến, Phi đội trưởng cùng Trung tá Nguyễn Đức Lập, Chủ nhiệm dẫn đường rời đường băng đưa đoàn của Phó thủ tướng Hoàng Trung Hải cùng các thành viên trong đoàn kiểm tra đi Kon Tum và địa bàn Lý Sơn, Dung Quất (Quảng Ngãi) và huyện Tam Kỳ (Quảng Nam) kiểm tra và chỉ đạo khắc phục hậu quả bão số 9. Hơn 20 phút sau, chiếc Mi8-7831 do Thượng tá Hoàng Quang Hà, Phó chỉ huy trưởng Tham mưu trưởng cùng tổ bay, chở gần 500 thùng mì cứu trợ thẳng hướng Chu Lai.

13 giờ 32 phút, máy bay cứu nạn SAR-03, thuộc Đơn vị C16 (Quân chủng Phòng không-Không quân), do Thượng tá Dương Văn Thắng lái chính tiếp tục cất cánh, mang theo hơn 800 thùng mì, cùng nước uống và thuốc quân y chi viện cho đảo Lý Sơn. Phóng viên Báo Quân đội nhân dân có mặt trên chuyến bay này. Hơn 40 phút máy bay mới đến được khu vực đảo Lý Sơn. Từ trên cao nhìn xuống, hầu hết nhà dân bị tốc mái, những ruộng tỏi, hành xơ xác. Nhiều người dân đứng trên mái nhà giơ cao nón vẫy. Máy bay vừa tiếp đất đã có hàng nghìn người dân vây quanh, nhiều người hốc hác, nhưng khuôn mặt đã bớt lo âu. Không chậm trễ, Trung tá Đào Hải Chiến, Trung úy Nguyễn Văn Nhường (cán bộ Đơn vị C29, Đoàn Không quân B72 tăng cường) cùng lực lượng mặt đất vận chuyển mì ăn liền xuống vị trí tập kết.

Ông Nguyễn Hoàng Sơn, Phó chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi, đang chỉ đạo khắc phục hậu quả bão số 9 cho biết, tỉnh Quảng Ngãi có 7 người chết, 32 người bị mất tích, 150 ngôi nhà bị sập đổ, hơn 5.000 ngôi nhà tốc mái; riêng huyện đảo Lý Sơn có tới 90% ngôi nhà bị tốc mái, sụp đổ. Hai tàu đánh cá của ông Nguyễn Lộc và ông Nguyễn Thành Công cùng 30 lao động bị mất tích từ mấy ngày nay. Các lực lượng tìm kiếm cứu hộ, cứu nạn đã xác định khu vực, tọa độ, nhưng tìm kiếm chưa có kết quả. Do mưa to, gió lớn, không có tàu tiếp tế lương thực, thực phẩm, vì vậy hầu như toàn bộ nhân dân đều thiếu đói, cần cứu trợ khẩn cấp.

Biết tin có máy bay quân đội chở hàng cứu trợ, hàng nghìn người dân chờ đợi, mong mỏi. Bà Hoàng Thị Nhàn (67 tuổi) ở xã An Hải nói: “Nhà tui bão gió xô đổ sập, mọi đồ dùng, vật dụng tan tành, gia đình chẳng còn thứ gì mà ăn nữa”. Chị Huỳnh Thị Hoa, nhà sập, 4 mẹ con che tạm mấy tấm liếp sống cảnh màn trời, chiếu đất; mấy đứa con nhịn đói gần hai ngày nay. Ông Nguyễn Thoại (73 tuổi) ở xã An Vĩnh nói: “Nếu hôm nay không có máy bay quân đội chở mì ra tiếp tế, chắc chắn nhiều gia đình lâm vào cảnh thiếu đói”...

Một cuộc chiến đấu giữa thời bình, không kém phần cam go quyết liệt, không kém sự hiểm nguy. Những ngày này, từ vị tướng tóc đã hoa râm, đến chiến sĩ binh nhì mới đôi tháng tuổi quân đều cùng “chiến hào”, cùng sát cánh với các địa phương, bảo vệ nhân dân, giành giật lại tài sản từ tay “thủy thần”. Trong số họ nhiều gia đình cũng đang hết sức khó khăn, song không một lời ta thán. Họ “vào trận” với tinh thần “Vì nhân dân phục vụ”.

Bài và ảnh: TRUNG HỘI, TIẾN DŨNG, BÌNH ĐỊNH, QUANG HỒI, PHAN BA, THANH TƯỜNG, VĂN TOÀN, PHAN NGỌC và TTXVN