QĐND - Từ xa xưa, trên địa bàn Xứ Đoài (Hà Nội) đã hình thành mạng lưới chợ của từng vùng, từng huyện tương đối hợp lý cho việc giao lưu buôn bán của nhân dân. Tính ra có tới 206 chợ lớn, nhỏ.
Nhiều chợ đã bước vào thơ ca dân gian, lưu truyền tới ngày nay.
Huyện Hoài Đức có chợ Trôi, với phiên chợ họp vào ngày hai mươi sáu tháng Chạp âm lịch rất đông vui: “Bỏ con, bỏ cháu, chớ bỏ hai mươi sáu chợ Trôi”.
Huyện Phúc Thọ có chợ Võng Nội với những phiên họp vào các ngày mồng hai, mồng năm, mồng bảy, mồng mười âm lịch mỗi tháng: “Đánh chết chẳng chừa, bán bừa chợ Nội”.
Bài ca dao dưới đây không chỉ thống kê mà còn miêu tả đặc điểm của từng chợ:
Cầu Đơ là chợ đằng xuôi
Ngỗng, vịt cũng lắm, đồ chơi cũng nhiều
Tưởng rằng chợ Sái mĩ miều
Chỉ lắm hàng củi với nhiều hàng cơm
Chợ Nủa hàng giậm, hàng nơm
Chợ Trôi hàng vải, hàng rơm dãi dầu
Chợ Nghệ thì bán bò, trâu
The, đoạn cũng lắm, chúc bâu cũng nhiều
Sơn Đồng chợ họp về chiều
Chỉ lắm hàng sắn với nhiều hàng dao
Chợ Phùng hàng xén xiết bao
Chợ Gạch cũng lắm thuốc lào, nhang đen
Chợ Cốc nửa tháng sáu phiên
Chỉ nhiều ngô, đậu với nguyên củ từ
Thọ Lão chợ họp chần chừ
Lều quán chẳng có y như ngoài đồng
Lờ đờ chợ Triệu mà đông
Tưởng rằng có lớn mà không bán bò
Chợ Mía mới họp mà to
Mía vàng, mía đỏ bán cho lò đường
Bán nhiều nón là chợ Chuông
Trắng trời, trắng chợ ai thương đội đầu
Chợ Sêu bán hom, lá dâu
Bán nhộng, bán kén tơ màu xe dây.
Theo thời gian, diện mạo chợ Xứ Đoài đã thay đổi, nhưng những câu ca, hình ảnh về những phiên chợ Xứ Đoài năm xưa, từng đóng góp vào mặt trận lưu thông hàng hóa và văn hóa chợ, chắc chắn còn lại mãi.
Phạm Vĩnh