Nhiều gia đình trắng tay!

QĐND Online- Những gương mặt thất thần, lấm lem bùn đất, hàng mi cụp xuống nhìn dòng nước, nhìn xa xăm… trên chân mày những hàng nước mắt pha nước mưa vẫn lã chã lăn… những tiếng nấc nghẹn ngào đằng sau những chiếc “nón mê” tơ tướp… hình ảnh đó chúng tôi gặp khi đến thăm vùng “rốn lũ” ở thị trấn Tân Uyên (huyện Tân Uyên, Lai Châu) sáng 26-6...

6 giờ sáng 26-6, người dân dọc dòng Nậm Chăng (thị trấn Tân Uyên) bị đánh thức bởi tiếng gầm thét ầm ầm của dòng nước lũ cuồn cuộn từ thượng nguồn mang theo vô khối cây gỗ, đá lớn dồn về hạ lưu. Những điểm dòng suối uốn cong, thu hẹp, xẻ nhánh… nước đều tràn tứ phía, phá sạt lở, bồi đất, đá, rác rưởi phủ lấp.

Người dân khu 32 thị trấn Tân Uyên đi vớt củi, bắt cá trong cơn lũ

Có mặt tại khu 32 thị trấn Tân Uyên nơi ven suối có nhiều ao cá, vườn cây ăn quả và ruộng của bà con, chúng tôi được chứng kiến những cảnh tượng hãi hùng. Trên thềm, trong sân, ngoài vườn của những ngôi nhà sát bờ suối đều bị dòng nước đục ngầu với rác rưởi và bùn đất xâm lấn. Nước tràn vào bếp, lên sân, vườn, qua ruộng, ao. Nước xói móc vào bờ kè, thúc vào những bụi tre ven bờ. Khắp nơi là nước! Nước lênh láng, đục ngầu sủi ùng ục! Trên lòng suối, dòng nước như một con mãnh long bị tử thương đang quần quẫy, trút giận lên những vườn cây, ruộng lúa bên bờ. Tất cả chìm trong nước đục ngầu.

Khi chúng tôi đến đã có rất nhiều bà con nhân dân có mặt tại hiện trường. Có người ra vớt củi, có người đi kiểm tra hoa màu, ao cá, người đi bắt cá xổng từ ao của các hộ dân phía đầu nguồn bị sặc bùn đang dạt vào bờ, lại có người ra bởi hiếu kỳ vì “từ bé đến giờ chưa thấy trận lũ nào lớn thế!”. Rồi tất cả đều xắn quần, bỏ áo mưa lội xuống những mảnh sân, vườn thậm chí cả nương sắn để bắt cá. Những con cá to tới vài cân từ các ao thượng nguồn bị nước lũ mang theo lượng bùn lớn tràn vào nên không có không khí để thở, nổi những cái lưng nâu thẫm, bơi lờ đờ bên những gốc nhãn, vải, bên những bụi hoa, bụi chuối. Cá to, ra nhiều đến nỗi cánh phóng viên chúng tôi dù tay máy, tay sổ cũng bắt được một con nặng tới 2,5 cân trên… nương sắn của bà con.

Trái với hình ảnh đó là tâm trạng ủ dột, đau xót của những hộ gia đình bị mất của. Ông Nguyễn Văn Tỉnh (khu 32 - thị trấn Tân Uyên) nói như gào bên dòng suối (trước đây chỉ là con khe) đang cuồn cuộn lũ: “Nhà tôi mất toi mấy ruộng lạc rồi! Cái bể cát cũng “bay” mất!”.
Nhưng những thiệt hại đó chỉ là phần nhỏ so với sự mất mát của những hộ gia đình bị nước cuốn mất cá trong ao. Bà Nguyễn Thị Điệu nấc nghẹn, đôi mắt rưng rưng mà không thể khóc được: “Mất hết rồi!”. Bà Điệu là vợ của ông Ngô Xuân Đô - cán bộ hưu trí khu 32 thị trấn Tân Uyên. Theo như người dân trong vùng cho biết, nhà ông Đô năm nay gặp vận đen và đợt lũ này là một phần trong đó. Nhà ông Đô có tới 4 ao cá, 2 ao tôm, tất cả đều nằm dọc dòng Nậm Chăng và giờ cả cá lẫn tôm đều bị lũ cuốn sạch. 6 cái ao với cả ngàn mét vuông mặt nước, trước đây sâu gần ngập đầu người lớn, nay chỉ là một bãi bồi toàn đất, đá. Gặp chúng tôi, ông Đô cười mà như mếu. Trên khuôn mặt già nua của ông vẫn còn nguyên nét bàng hoàng, xót xa. Có lẽ đến nay, đã sống quá nửa đời người, ông mới bị một “vố” đau thế này. Gần nhà ông Đô có nhà chị Ngô Thị Bắc cũng bị mất 3 ao cá. Nhiều gia đình dọc dòng suối cũng nằm trong hoàn cảnh tương tự.

Nhà ở, trụ sở ngập chìm trong bùn, đất

8 giờ sáng, số điện thoại của Văn phòng UBND huyện Tân Uyên liên tục báo không liên lạc được. Nước lũ đã cuốn trôi mất đường dây liên lạc nên thông tin trong huyện đa số phải dùng mạng vô tuyến. Dọc Quốc lộ 32, đoạn chạy qua thị trấn, trận lũ đã để lại trên mặt đường những bãi bùn đặc sệt. Qua trụ sở Công an huyện (trụ sở tạm), chúng tôi thấy vài người dân đang quăng chài tại… sân trụ sở. Rẽ vào chợ trung tâm thị trấn thì thấy chợ hôm nay thưa người hơn mọi ngày, nhưng tại khu vực hàng rau, người ra kẻ vào vẫn rất tấp nập, bởi một phần rau màu của bà con đã bị mưa lũ phá hại nên giá rau hôm nay có đắt hơn ngày thường một chút nhưng vẫn rất đông người mua. Cũng dễ hiểu bởi cung không đủ cầu. Đối lập với hình ảnh đó là cảnh những người bán cá (vớt vát được trong trận lũ) ngồi lặng thinh, thỉnh thoảng mới ngẩng lên chào hàng với khách.

Khu vực phòng làm việc của UBND huyện vắng tanh. Khi chúng tôi đến, chiếc xe của UBND huyện vừa ra khỏi cổng. Các đồng chí Trần Đức Vương - Bí thư Huyện uỷ, Chủ tịch Hội đồng nhân dân huyện, Phạm Đức Minh - Phó chủ tịch UBND huyện, Trưởng ban phòng chống lụt bão huyện cùng lãnh đạo các ban, ngành, đoàn thể đã lên đường kiểm tra tình hình thiệt hại tại các khu vực trên địa bàn huyện. Theo con số phản ánh ban đầu, không chỉ thị trấn Tân Uyên bị thiệt hại do mưa lũ, các xã Trung Đồng, Pác Ta, Thân Thuộc… đều bị ảnh hưởng.

Nhiều người cố vớt vát những gì còn sót lại sau cơn lũ

16 giờ chiều cùng ngày, tại Phòng nông nghiệp và phát triển nông thôn huyện, anh Bùi Huy Phương, Trưởng phòng, Phó trưởng Ban phòng chống lụt bão huyện tiếp chúng tôi với mái tóc bết nước mưa. Anh cho biết: “Tôi vừa cùng các đồng chí lãnh đạo huyện đi kiểm tra thực tế tình hình về. Đến nay chưa có con số chính xác người thiệt mạng do trận thiên tai này nhưng thiệt hại về của là rất lớn. Trận lũ đến đột ngột, trong khi công tác phòng ngừa lũ của người dân còn chưa tốt nên nhiều gia đình gần như mất trắng hoa màu, vật nuôi. Đến nay, ước tính tổng thiệt hại của toàn huyện do trận mưa, lũ này là 632 triệu đồng và con số này có thể dao động theo hướng xấu đi. Thiệt hại lớn nhất là về diện tích lúa chưa gặt và lúa mới cấy”. Anh Phương khuyến cáo: “Thời tiết còn diễn biến phức tạp, để giảm thiểu thiệt hại của thiên tai gây ra cho nhân dân thì trước mắt bà con nên tập trung và chủ động trong công tác phòng, tránh lụt bão. Những ao, hồ, nhà cửa, hoa màu ven các dòng sông, suối, tại khu vực dễ sạt lở phải chủ động có phương án khi lũ đổ về. Với diện tích lúa đã chín, bà con nên gặt sớm, không nên chờ thời tiết, còn các ao cá bà con nên có phương án thu, chạy cá để tránh bị lũ cuốn mất”.

Để góp phần hạn chế thiệt hại do mưa lũ, ngay sau khi thiên tai xảy ra, các đồng chí lãnh đạo huyện Tân Uyên đã kịp thời có mặt tại các điểm bị thiệt hại nặng để nắm tình hình, chỉ đạo các đơn vị liên quan lên phương án giúp nhân dân khắc phục hậu quả, ổn định sản xuất và đời sống.

Người dân trong vùng gọi đây là cơn lũ lịch sử của khu vực thị trấn vì người sống ở đất này quá nửa thế kỷ chưa thấy trận lũ nào lớn như vậy. Cơn lũ đã cuốn đi hàng trăm triệu đồng là của cải, vốn liếng của người dân khiến cho nhiều gia đình gần như mất trắng hoa màu, thủy sản. Người dân đang rất mong tỉnh, huyện có chính sách hỗ trợ bà con góp phần xoa dịu nỗi đau sau cơn hoạn nạn để bà con nhanh chóng ổn định cuộc sống và sản xuất.