Nguyên nhân từ nhiều phía

Xe buýt của Xí nghiệp xe buýt Thăng Long đã hoạt động bình thường từ sáng 18-3

* Ngày 18-3, hoạt động xe buýt ở Hà Nội đã trở lại bình thường

Gần đây, dư luận nhân dân Thủ đô rất bức xúc trước tình trạng xe buýt phóng nhanh, vượt ẩu, bỏ bến đỗ, để kẻ gian ngang nhiên móc túi khách đi xe... Đặc biệt, trong hai ngày 16 và 17-3, một số xe buýt chạy tuyến 02 (Bác Cổ - Hà Đông) thuộc Xí nghiệp Xe buýt Thăng Long đã nối đuôi nhau chạy tốc độ "rùa” dù đường vắng, khiến cho nhiều hành khách, nhất là công chức, học sinh, sinh viên bị muộn giờ làm việc và học tập. Vì sao có tình trạng này?

Khách đi xe bức xúc

Trao đổi với phóng viên Báo Quân đội nhân dân ngày 18-3, nhiều hành khách của tuyến xe buýt số 02 tỏ ra bức xúc trước tình trạng xe buýt chạy với tốc độ chậm hơn xe đạp. Cháu Nguyễn Việt Hà ở Yên Nghĩa (Hà Đông) kể: “Cháu học ở Đại học Công đoàn, từ nhà cháu đến trường, đi bằng xe buýt những hôm bình thường chỉ mất khoảng từ 35 đến 45 phút. Vậy mà sáng 17-3, cháu phải ngồi trên xe một tiếng rưỡi. Dù nhiều hành khách thắc mắc, lái xe, phụ xe vẫn cho đi với tốc độ “rùa”. Thái độ phục vụ của những nhân viên này rất kỳ quặc".

Bác Trần Văn Tuất ở phường Thanh Xuân Nam (quận Thanh Xuân) bức xúc: “Tôi là thương binh, được đi xe buýt miễn phí, nhưng có lẽ từ giờ trở đi tôi chẳng dám bước lên xe. Mấy hôm trước, xe chạy rất nhanh, gặp bến đỗ nào có đông người thì bỏ, đến ngày 17-3 thì lại đi rất chậm làm hành khách sốt ruột. Nhiều người đã phải bỏ xuống đi xe “ôm”.

Trao đổi với chúng tôi trưa 18-3, đồng chí Nguyễn Văn Thông, Giám đốc Xí nghiệp Xe buýt Thăng Long, đơn vị đảm nhiệm tuyến buýt 02 cho biết: Sự việc lái xe có biểu hiện chạy với tốc độ "rùa" là có thật. Nhưng tuyến số 02 không phải là tuyến đầu tiên có hiện tượng này. Sự việc đầu tiên được phát hiện diễn ra vào ngày 13-3 trên tuyến số 26 (Mai Động – Sân vận động Quốc gia Mỹ Đình), đến ngày 16 và 17-3 thì lan sang tuyến 02 khiến nhiều hành khách bức xúc.

Theo đồng chí Giám đốc Xí nghiệp xe buýt Thăng Long, nguyên nhân chủ yếu dẫn đến việc xe buýt chạy tốc độ “rùa” là do từ tháng 12-2008, thực hiện chỉ đạo của Tổng công ty Vận tải Hà Nội, Xí nghiệp xe buýt Thăng Long là xí nghiệp đầu tiên lắp đặt hệ thống GPS (hộp đen) trên các xe buýt. Với hệ thống này, từ trung tâm điều hành có thể biết được tốc độ xe chạy trên đường, xe có vào đúng điểm dừng, đỗ hay không, xe chạy vẫn mở cửa... Mọi vi phạm của xe trên đường như chạy quá tốc độ, lạng lách, bỏ điểm dừng, đỗ, đón, trả khách sẽ bị phát hiện và xử lý nghiêm. Trong thời gian thí điểm, Xí nghiệp mới chỉ dừng ở mức khiển trách, nhắc nhở. Kể từ đầu tháng 3, quy định này được siết chặt hơn với các mức xử phạt cụ thể. Tuy nhiên, một số lái xe chưa hiểu rõ chủ trương, cho rằng thiết bị này thiếu chính xác và khó bảo đảm về mặt thời gian cho lộ trình tuyến. Chính vì chưa hiểu rõ, một số ít lái xe và phụ xe đã có hành vi tiêu cực, chạy rất chậm để phản đối Xí nghiệp, gây bức xúc cho hành khách.

Nói chuyện với một số lái xe và phụ xe trên tuyến buýt số 02, chúng tôi được biết: Tuyến 02 (Bác Cổ - bến xe Yên Nghĩa, Hà Đông) là một trong những tuyến có lưu lượng khách đông nhất hiện nay, nằm trên tuyến giao thông huyết mạch nối trung tâm thủ đô với thành phố Hà Đông. Hiện có 30 xe phục vụ tuyến này (26 xe hoạt động liên tục, 4 xe dự trữ) với tần suất 5 phút một lượt. Trên tuyến này cũng có nhiều điểm đỗ xe phức tạp, thậm chí có những lúc, xe buýt không thể vào bến đỗ được, nhưng thiết bị trên xe vẫn cứ báo là xe bỏ bến đỗ. Mặt khác, khách đi xe trên tuyến này cũng nhiều đối tượng, có nhiều người mang cả hàng hóa cồng kềnh, thực phẩm tươi sống trên xe, khi bị nhắc nhở đã có phản ứng không tốt với lái xe và phụ xe. Nhiều lái xe và phụ xe không muốn đi trên tuyến này.

Giám đốc Xí nghiệp xe buýt Thăng Long theo dõi hoạt động của các xe buýt trên màn hình máy vi tính

Anh Phạm Nguyễn Quảng, người có thâm niên lái xe cao nhất trong tổ 02 và cũng là người có thâm niên lái xe cao nhất của Xí nghiệp xe buýt Thăng Long (36 năm) bày tỏ: Thực tế, nếu theo đúng quy trình chạy xe tuyến 02 thì thời gian để lái xe và phụ xe nghỉ rất ít, do vậy anh em muốn về sớm để nghỉ ngơi. Mặt khác, quy chế mới chỉ quy định nếu về sớm thì bị phạt, về muộn lại không bị phạt. Các xí nghiệp khác trong Tổng công ty do chưa lắp đặt thiết bị mới nên lái xe có phần thoải mái hơn và vì thế lái xe trong Xí nghiệp xe buýt Thăng Long dễ suy bì. Anh Quảng cho rằng, để xe chạy với tốc độ “rùa”, lỗi đầu tiên thuộc về lái xe. Tuy nhiên, Xí nghiệp cũng nên thay đổi quy chế quản lý cho phù hợp.

Xe buýt đã hoạt động bình thường từ sáng 18-3

Chỉ cho chúng tôi vị trí của từng xe buýt đang hoạt động trên màn hình vi tính qua hệ thống các thiết bị định vị GPS, đồng chí Nguyễn Văn Thông khẳng định: “Cho đến sáng 18-3, toàn bộ các tuyến xe do Xí nghiệp quản lý đều đã hoạt động bình thường. Ngày 17 và 18-3, lãnh đạo Xí nghiệp đã mời một số lái xe và phụ xe lên để nhắc nhở, viết tường trình… Quan điểm của Xí nghiệp cũng như lãnh đạo Tổng công ty là sẽ nghiêm khắc rút kinh nghiệm và tổ chức tuyên truyền, vận động nhân viên tuân thủ quy định nhằm nâng cao chất lượng phục vụ. Sử dụng thiết bị mới là nhằm phục vụ hành khách tốt hơn. Với những lái xe, phụ xe cố tình vi phạm, Xí nghiệp và Tổng công ty sẽ có quyết định sa thải. Về phía Xí nghiệp, chúng tôi cũng nghiêm túc rút kinh nghiệm và đang xem xét lại quy chế, thấy bất hợp lý chỗ nào, sẽ sửa chỗ đó. Trong đó, sẽ bổ sung nếu lái xe về muộn mà không có lý do chính đáng sẽ bị xử phạt. Thay mặt Xí nghiệp, qua Báo Quân đội nhân dân, tôi xin lỗi hành khách về sự cố đáng tiếc nói trên. Mục tiêu của chúng tôi là phát triển xe buýt thực sự trở thành sự lựa chọn số một cho mọi người”.

Làm việc với Tổng công ty Vận tải Hà Nội, chúng tôi được biết thêm: Mới đây, UBND thành phố Hà Nội đã có công văn số 463/UBND-NC gửi Giám đốc Công an thành phố yêu cầu xử lý nghiêm nạn móc túi ở các trạm xe buýt trên địa bàn thành phố Hà Nội. Theo đó, Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Thế Thảo yêu cầu Giám đốc Công an thành phố chỉ đạo các lực lượng chuyên môn phối hợp với các cơ quan chức năng, Tổng công ty Vận tải Hà Nội, chính quyền địa phương thực hiện ngay việc điều tra, kết luận và xử lý nghiêm đối với các hành vi trộm cắp, móc túi tại các bến xe buýt và các tuyến xe buýt đang hoạt động trên địa bàn thành phố.

Hy vọng trong thời gian tới, hình ảnh của xe buýt Hà Nội sẽ đẹp hơn trong con mắt các hành khách và người dân Thủ đô.