Giáo sư, tiến sĩ khoa học Nguyễn Năng An. Ảnh: Internet

Ngày 16-11, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Hà Nội (gọi tắt là Liên hiệp Hội) háo hức bước vào Đại hội đại biểu khóa VI nhiệm kỳ 2009-2014. Đại hội sẽ tiến hành trong hai ngày 16 và 17-11-2009. Theo Giáo sư, tiến sĩ khoa học Nguyễn Năng An, Chủ tịch Liên hiệp Hội, Đại hội lần này có ý nghĩa đặc biệt, là cơ hội mới để trí thức Thủ đô tiếp tục sáng tạo, phát huy những tiềm năng to lớn và thể hiện rõ trách nhiệm của mình trước Đảng, Nhà nước và nhân dân...

Là chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Hà Nội từ khóa II đến khóa V, Giáo sư, tiến sĩ khoa học Nguyễn Năng An tự hào cho biết: Thời gian qua, có thể nói, Liên hiệp Hội đã thực sự trở thành mái nhà chung rộng lớn, tiếng nói có uy tín tập hợp, đoàn kết giới trí thức khoa học và công nghệ trên địa bàn Thủ đô thành đội ngũ đông đảo nhất nước. Toàn Liên hiệp Hội hiện có tổng số hơn 50.000 hội viên trong 1.000 chi hội cơ sở (quận, huyện, phường xã) và 40 đơn vị trực thuộc (trung tâm tư vấn, nghiên cứu, đào tạo, câu lạc bộ chuyên ngành) thuộc 36 hội thành viên.

Tuy các hội thành viên còn nhiều khó khăn về cơ sở vật chất, không có địa điểm, kinh phí hoạt động eo hẹp nhưng với tình yêu nghề nghiệp và trách nhiệm công dân, phần lớn các hội đã chủ động phát huy nội lực, đưa hoạt động ngày càng đi vào chiều sâu, bám sát các chương trình công tác lớn về kinh tế - xã hội của thành phố. Trong đó nổi bật là các hoạt động: tuyên truyền phổ biến kiến thức theo các chủ đề lớn; nghiên cứu ứng dụng, chuyển giao công nghệ, đưa nhanh các tiến bộ khoa học công nghệ vào sản xuất và đời sống; hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội; hợp tác trong nước và quốc tế… Liên hiệp Hội và các hội thành viên còn tham gia hàng trăm đề tài cấp bộ, hàng nghìn đề tài cấp cơ sở, đưa nhiều tiến bộ khoa học công nghệ vào sản xuất và đời sống. Các Hội Đại học Bách khoa, Hội Đúc-luyện kim, Hội Cơ khí, Điện lực, Hóa học, Làm vườn, Chăn nuôi, Thú y, Dược học, Y học, Hen - dị ứng… đã có nhiều hoạt động rất phong phú trong các lĩnh vực chuyên môn. Tiêu biểu như Hội các ngành sinh học Hà Nội đã hợp tác với tổ chức khoa học ONP của Anh để nghiên cứu một số cây thuốc ở Việt Nam, hợp tác để xây dựng mô hình nuôi trồng thủy sản, mô hình lúa-tôm-cá ở huyện Thanh Trì, chuyển giao công nghệ xử lý nước thải làng nghề làm miến ở Dương Liễu, bún Phú Đô bằng chế phẩm vi sinh EM… Năm 2008, khi thành phố bị ngập úng, lụt lội ở nội, ngoại thành gây ô nhiễm môi trường, Hội đã chủ động đề xuất với thành phố cho sử dụng vi sinh vật hữu hiệu để xử lý, tổ chức tập huấn cho cán bộ các huyện (chủ yếu là Hà Tây cũ) và quận Hoàng Mai, cung cấp chế phẩm EM, góp phần làm giảm bệnh tật phát sinh. Đáng chú ý, Hội liên hiệp khoa học kỹ thuật phường Khương Mai (quận Thanh Xuân) là mô hình hội đầu tiên cấp phường làm nhiệm vụ tham mưu cho Đảng ủy và chính quyền cơ sở xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội địa phương. Trong 10 năm hoạt động, hội Khương Mai đã tổ chức được nhiều cuộc hội thảo về khoa học công nghệ, sử học, tin học, tổ chức 3 lớp đào tạo tin học cơ bản cho hội viên và cán bộ chủ chốt cơ sở, xây dựng cổng giao diện điện tử của phường…

Tự hào về những đóng góp thiết thực, song Giáo sư, tiến sĩ Nguyễn Năng An cũng nhận định chân thành rằng: So với nhu cầu thực tế và với đội ngũ hội viên hùng hậu thì Liên hiệp Hội còn cần phải tiếp tục đẩy mạnh hoạt động, thể hiện trách nhiệm cao hơn nữa của những người làm khoa học với thực tiễn đời sống, với nhân dân. Tuy vậy, để đẩy mạnh được hoạt động, cần có cơ chế chính sách phù hợp để thu hút cán bộ khoa học về công tác ở Hội; tạo điều kiện để Liên hiệp Hội và các hội thành viên thực hiện chức năng tư vấn, phản biện và giám định xã hội. Bài học kinh nghiệm đã cho thấy, chức năng tư vấn, phản biện, giám định xã hội là chức năng quan trọng nhất của các hội khoa học nhưng chỉ có thể phát huy đúng mức khi có cơ chế, quy định cụ thể của Nhà nước, của chính quyền địa phương.

Với phương châm đặt ra trong Đại hội lần này là Đoàn kết-Trí tuệ-Phát triển vì sự nghiệp xây dựng và phát triển Thủ đô, Ban chấp hành Liên hiệp các Hội Khoa học Kỹ thuật Hà Nội đã thảo luận xây dựng một chương trình hoạt động với nhiều mục tiêu mới, nhiệm vụ mới và đề xuất những giải pháp cụ thể để biến kế hoạch thành hiện thực, trong đó có rất nhiều hoạt động hướng tới Đại lễ kỉ niệm 1000 năm Thăng Long-Hà Nội. Đây là một bước quan trọng để thực hiện ý kiến của Ban Bí thư về công tác Liên hiệp Hội (ngày 24-10-2009) là: “… Tiếp tục xây dựng, củng cố Liên hiệp các Hội Khoa học Kỹ thuật Việt Nam từ Trung ương tới địa phương thành một tổ chức chính trị-xã hội vững mạnh của đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ Việt Nam…”; đồng thời đây cũng là cơ hội lớn để trí thức Thủ đô tiếp tục nỗ lực sáng tạo, đóng góp nhiệt tình công sức và trí tuệ cho sự phát triển của Thủ đô và đất nước.

MINH HẠNH