QĐND Online - Sau một ngày đi dọc đường biên giới khu vực Kon Tum, đêm về, chúng tôi đều chìm trong giấc ngủ sâu. Đang “say giấc nồng”, bỗng nghe tiếng gà gáy, không ai bảo ai, các thành viên trong đoàn đều bật tỉnh dậy và thốt lên “tiếng gà gáy ba nước Đông Dương nghe thấy”. Lúc này, đã là 5 giờ sáng, bình minh ló rạng sau những dãy núi trên khu vực cửa khẩu Bờ Y, huyện Ngọc Hồi (Kon Tum). Một ngày mới bắt đầu, ngay từ sáng sớm, người dân đã hối hả vận chuyển cà phê đi tiêu thụ, tiếng xe chạy ngược xuôi trên khắp các tuyến đường ở cửa khẩu Bờ Y.
Đường vào Trung tâm thị trấn Plei Kần.
Đến nhiều nơi trong thị trấn Plei Kần, huyện Ngọc Hồi , thật khó để phân biệt với thị trấn dưới xuôi nếu không có các cung đường uốn lượn quanh co, lên dốc, xuống dốc, những dãy núi chập trùng và cả đặc sản mang hương vị rừng bày bán ở chợ huyện. Một bác tài xế già của phòng Nông nghiệp và phát triển nông thôn huyện nói với chúng tôi, trong vài năm trở lại đây, Ngọc Hồi phát triển từng ngày nhờ sự quan tâm đầu tư của Nhà nước và người dân liên tục trúng vụ cà phê. Quả đúng như thế, nếu như nhìn lại ngày mới thành lập, huyện Ngọc Hồi được coi là một trong những huyện nghèo của cả nước khi có đến gần 75% dân số du canh du cư, thu nhập chính của đồng bào chủ yếu là dựa vào nương rẫy. Cái nghèo cái đói cứ bám riết đồng bào, trẻ em trong độ tuổi đến trường thất học chiếm tỷ lệ rất cao, kinh tế của huyện hầu như là con số không. Trước những khó khăn tưởng chừng không lối thoát ấy, Ngọc Hồi như bừng tỉnh khi Nhà nước đầu tư xây dựng Bờ Y thành cửa khẩu quốc tế, nơi đây trở thành điểm thông thương hàng hoá của các tỉnh Tây Nguyên với nhiều nước trong khu vực. Sau khi cửa khẩu Bờ Y được quy hoạch, có nhiều dự án xây dựng siêu thị, trung tâm thương mại, nhà hàng, khách sạn được khởi công, với nguồn vốn trị giá hàng trăm tỉ đồng. Ngay tại cửa khẩu, một siêu thị bán hàng miễn thuế thu hút rất đông thương gia, khách du lịch đến buôn bán, trao đổi hàng hoá. Với chính sách thu hút đầu tư cởi mở, Ngọc Hồi từng bước vươn lên khẳng định là địa phương có tốc độ phát triển kinh tế năng động trên vùng đất cao nguyên.
Trung tâm y tế huyện được xây mới đã góp phần chăm sóc sức khoẻ cho đồng bào ngày càng tốt hơn.
Bên cạnh đó, việc nâng cấp, mở mới nhiều tuyến đường như nguồn lực thúc đẩy kinh tế của huyện phát triển mạnh mẽ. Việc giao cắt của nhiều tuyến quốc lộ từ Bắc vào Nam, từ Đông sang Tây, như quốc lộ 14C, đường xuyên Đông Dương (quốc lộ 40) qua cửa khẩu Bờ Y nối liền với Campuchia, Lào, Thái Lan, Mianma, đặc biệt là tuyến đường Hồ Chí Minh chạy qua đã giúp hàng hoá làm ra được thông thương nhanh chóng.
Nhiều ngôi nhà xây dựng theo kiến trúc mới giúp cho cuộc sống của đồng bào dân tộc nơi đây tiện nghi hơn.
Ông Lê Ngọc Tuấn - Chủ tịch Uỷ ban nhân dân huyện cho biết: “Ngọc Hồi được xác định là vùng kinh tế động lực của Kon Tum, theo quy hoạch chung của những khu đô thị dọc đường Hồ Chí Minh, đến năm 2010, với tốc độ phát triển như hiện nay, huyện sẽ nâng lên thành thị xã. Nếu như trước kia, thị trấn chỉ lèo tèo vài trăm hộ dân sinh sống, cỏ dại mọc um tùm, thì nay nhiều toà nhà cao tầng, khách sạn, khu dân cư đông đúc, cột ăng-ten phát thanh -truyền hình, trường học, xen lẫn các trang trại xanh, trải rộng ngút tầm mắt. Cửa khẩu được mở rộng, nâng cấp giúp huyện chủ động chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng tập trung, ưu tiên phát triển Công nghiệp-thương mại-dịch vụ-nông, lâm nghiệp”.
Cùng với cây cà phê, cao su là một trong những cây trồng mũi nhọn của Kon Tum.
Vùng đất khô cằn, heo hút xưa nay đã trở nên sôi động, dáng vóc của một đô thị hiện đại đang hình thành trên khu vực “Ngã ba Đông Dương”. Phát huy lợi thế của nhiều thung lũng trải rộng, đất đai phì nhiêu màu mỡ, huyện Ngọc Hồi (tỉnh Kon Tum) chủ trương phát triển mạnh khu vực kinh tế hộ gia đình, kinh tế trang trại. Dọc tuyến đường Hồ Chí Minh là  những rừng cây cao su thẳng tắp, xanh mướt, thấp thoáng người dân đi cạo mủ cao su bằng ô tô, xe máy. Đến nay, Ngọc Hồi có gần 9.000ha cao su, cà phê, sắn, trên 30 trang trại được quy hoạch theo tiêu chí của Bộ Nông nghiệp-Phát triển nông thôn, có thu nhập bình quân đạt trên 100 triệu đồng/ năm. Với đầu ra ổn định của cà phê, cao su trên thị trường, nhiều hộ gia đình có thu nhập vài trăm triệu đồng mỗi năm. Quan trọng hơn, với chủ trương đúng đắn về việc phát triển kinh tế, Ngọc Hồi đã thành công trong việc vận động đồng bào các dân tộc xoá bỏ thói quen du canh du cư, làm quen và định canh định cư để phát triển kinh tế.
Ở ngay ngã ba biên giới, nhiều bản làng của người dân tộc đã định canh định cư và có cuộc sống ổn định.
Sự đổi thay của Ngọc Hồi giúp cho đời sống của đồng bào các dân tộc nơi đây ngày càng ấm no, đồng thời đánh thức tiềm năng của vùng đất Tây Nguyên hùng vĩ.
Bài và ảnh:  Vũ Quang Thái