QĐND - Bắt đầu từ năm nay, đồng bào Rục ở xã Thượng Hóa, huyện Minh Hóa chọn ngày 9-2-2011 là ngày đầu tiên xuống giống trồng cây lúa nước. Đồng bào cho rằng: Đây là một trong những ngày trọng đại nhất của mình. Hơn 160 hộ, với trên 700 nhân khẩu người Rục ở các bản Ón, Yên Hợp, Mò O Ồ Ồ đều hân hoan trong thời khắc trọng đại, gieo giống sản xuất với ước nguyện cầu mong một năm làm ăn thắng lợi.

“Ơn này của Đảng và Chính phủ, người Rục mình không bao giờ quên được. Đặc biệt là tấm lòng của cán bộ, chiến sĩ Đồn biên phòng Cà Xèng, những con người trực tiếp đưa cây lúa nước đến với đồng bào mình” - già làng Cao Man ở bản Yên Hợp không kìm nén được cảm xúc thốt lên như vậy với chúng tôi.

Cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Cà Xèng giúp đồng bào Rục làm đất sản xuất.  (Ảnh: Trần Hoài)

Quả đúng là ngày hội lớn của đồng bào Rục. Từ rất sớm, hàng trăm người Rục đã có mặt bên cánh đồng Rục Làn ngay trước Đồn biên phòng Cà Xèng để làm lễ xuống giống cho vụ mùa lúa nước đầu tiên ở đây. Tiếng chiêng, tiếng trống vang lên làm rộn rã cả một vùng đất nằm lọt thỏm trong thâm u của đại ngàn Trường Sơn. Có lẽ chưa bao giờ bà con đồng bào Rục cũng như cán bộ, chiến sĩ biên phòng lại chứng kiến cảnh Thiếu tá Trịnh Thanh Bình, Đồn trưởng Đồn Cà Xèng tất bật như vậy. Theo anh Bình: “Vạn sự khởi đầu nan” nên cán bộ, chiến sĩ của đơn vị phải tập trung và cố gắng hết sức. Người đã quen với cây lúa nước thì khác, nhưng đối với đồng bào Rục, đây là lần đầu tiên tiếp cận nên sẽ gặp không ít khó khăn.

Bước chân của đồng bào Rục dường như rụt rè hơn khi chạm vào những thửa ruộng đã được cày bừa kỹ và còn ngân ngấn nước. Những hạt giống vừa khẽ nảy mầm được chuyển đến bên các chân ruộng cũng như đang nín thở cùng bà con chờ đợi cái thời khắc lịch sử quan trọng nhất của vùng đất này… Và khi Thiếu tá Phạm Bá Tuyên, nguyên Đội trưởng Đội vận động quần chúng, Đồn biên phòng Cà Xèng bước chân xuống ruộng làm mẫu cho bà con cách gieo hạt thì không khí như chợt vỡ òa, bởi ai cũng muốn chen chân đến gần hơn để được nhìn, được học hỏi.

Khi những động tác làm mẫu, truyền nghề đã xong cũng là lúc bà con được đưa về các chân ruộng để cán bộ, chiến sĩ biên phòng “cầm tay chỉ việc”, giúp đồng bào thuần thục hơn trong công việc. Hôm nay, cánh đồng Rục Làn như một bức tranh đẹp nhất khi sắc áo của đồng bào Rục hòa lẫn với màu áo xanh của cán bộ, chiến sĩ biên phòng Đồn Cà Xèng. Nhìn họ vui vẻ, say sưa lao động, tôi chợt reo lên khe khẽ: Tình quân dân ở đây là thế…

Cánh đồng Rục Làn có diện tích hơn 8ha do Bộ chỉ huy Biên phòng tỉnh Quảng Bình làm chủ đầu tư với tổng vốn hơn 5,2 tỷ đồng. Bây giờ, hình hài của cánh đồng đã nên hình, nên dáng với đầy đủ bờ vùng, bờ thửa, hệ thống thủy lợi giúp bà con đồng bào Rục sản xuất mỗi năm 2 vụ lúa. Trước đây, vùng đất này là cồn bãi nhấp nhô, cây dại mọc um tùm nên để khai hoang, cải tạo thành cánh đồng lúa nước là cả quá trình công phu với sự giúp sức đắc lực của cán bộ, chiến sĩ Đồn biên phòng Cà Xèng. Trong khi khai hoang, các đơn vị thi công đã cố gắng giữ lại lớp đất bề mặt với nhiều chất mùn, phù sa. Bây giờ, cánh đồng Rục Làn đã bằng phẳng, chủ động lấy được nước từ suối nguồn Rục Làn chảy quanh năm nên đảm bảo về mặt thủy lợi. Thiếu tá Trịnh Thanh Bình không giấu được niềm tự hào tâm sự: Đồng bào Rục ở đây rất khó khăn với gần 100% hộ nghèo, chủ yếu sống nhờ nguồn hỗ trợ của Nhà nước nên chuyện đưa được cây lúa nước đến với đồng bào được xem là dấu mốc quan trọng làm đổi thay cuộc sống cũng như cách nghĩ của  đồng bào.

Câu chuyện mà già làng Cao Man kể lại đưa chúng tôi trở về quá khứ: Đã có thời gian, mỗi khi nhắc đến người Rục ai cũng đau đáu nỗi lo về một tộc người đang đứng bên bờ vực của sự tuyệt chủng. Thế rồi, vào những năm cuối của thập niên 90, Đảng, Chính phủ đã có Dự án phát triển và bảo tồn đồng bào Rục với tổng số vốn lên đến hàng chục tỷ đồng. Lần đầu tiên người Rục được cấp nhà, được làm đường đến tận nơi ở, được sử dụng điện quốc gia, nghe thông tin từ vô tuyến, truyền hình. Tuy nhiên, hướng phát triển cho đồng bào Rục vẫn gặp nhiều khó khăn khi mà trình độ dân trí, kỹ thuật sản xuất của đồng bào còn thấp. Cũng chính vì vậy mà dự án đưa cây lúa nước đến với đồng bào của Bộ chỉ huy Biên phòng tỉnh Quảng Bình được đánh giá cao với hy vọng giúp đồng bào Rục thay đổi lối sống ỷ lại vốn có xưa nay để làm chủ sản xuất, tự lo cho cuộc sống của mình.

Bây giờ với đồng bào Rục ở bản Ón, Mò O Ồ Ồ, Yên Hợp, Phú Minh, xã Thượng Hóa một diện mạo mới đang hiện rõ từng ngày. Trong sự chuyển mình ấy, lời thủ thỉ của già làng Cao Man vẫn luôn đồng vọng về sự khắc cốt ghi tâm ơn Đảng, Chính phủ và những con người đã giúp người Rục mình đến với bến bờ hạnh phúc hôm nay.

Mạnh Thành