* Tổng sản phẩm trong nước tăng 7,87% *Nhiều khó khăn phải vượt qua để cả năm đạt mức tăng 8,5%

Tiến bộ cả kinh tế và xã hội

Nửa đầu của năm nay trôi qua trong đà tiếp tục phát triển ổn định. Nền kinh tế đạt mức tăng trưởng cao, tổng sản phẩm trong nước đạt 7,87%, cao hơn mức tăng cùng kỳ 5 năm qua; trong đó quý II cao hơn quý I, đạt mức tăng 8,02%. Nhiều lĩnh vực cũng có mức tăng đáng kể song lại xuất hiện những khó khăn, ảnh hưởng trái chiều đến quá trình phấn đấu hoàn thành kế hoạch cả năm.

Một thông tin có sức hấp dẫn là so với mức tăng bình quân 7,9% của 6 tháng đầu năm ngoái, giá tiêu dùng từ đầu năm đến nay bình quân thấp hơn mức tăng trưởng chung của nền kinh tế. Chính vì vậy mà đời sống của đại bộ phận dân cư nhìn chung ổn định. Thu nhập bình quân một tháng của lao động trong khu vực Nhà nước ước tính đạt trên 1,9 triệu đồng, trong đó của lao động Nhà nước do trung ương quản lý là 2,4 triệu đồng và của lao động Nhà nước do địa phương quản lý là 1,6 triệu đồng. Số lượt hộ thiếu đói giảm 25,4% và số lượt nhân khẩu thiếu đói giảm 30,6% so với cùng kỳ năm trước.

Công nghiệp tăng cao nhưng chất lượng vẫn thấp

Giá trị sản xuất công nghiệp 6 tháng đầu năm 2007 ước tính tăng 16,9% so với cùng kỳ năm 2006, trong đó khu vực kinh tế Nhà nước tăng 8,5%, khu vực ngoài Nhà nước tăng 20,5% và khu vực có vốn đầu tư nước ngoài tăng 19,3%. Một số sản phẩm công nghiệp chủ yếu của ngành chế biến như thép cán, bia, thuốc trừ sâu, gạch lát, máy công cụ, động cơ điện, máy biến thế, ô tô lắp ráp, xe máy lắp ráp có tốc độ tăng cao hơn mức tăng chung. Mức tăng ở khu vực ngoài nhà nước nhờ năng lực nhiều doanh nghiệp mới thành lập, tiến độ cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước. Sự tăng trưởng cao ở nhiều địa bàn, có những địa bàn tăng cao hơn tốc độ chung. Như vậy cơ cấu sản xuất chuyển dịch theo hướng tích cực, theo thành phần kinh tế, địa bàn và ngành, loại sản phẩm.

Tập đoàn Sài gòn Glass đầu tư tại khu công nghiệp Xin-ga-po ở tỉnh Bình Dương (Ảnh: Văn Khánh-TTXVN)

Nhưng chất lượng tăng trưởng vẫn còn thấp. Công nghiệp còn mang nặng tính gia công, mà gia công thì giá trị gia tăng thấp, thu nhập của người lao động thấp; phụ thuộc vào nước ngoài trong điều kiện giá thế giới tăng. Công nghiệp phụ trợ và nội địa hóa chậm. Hiệu quả và sức cạnh tranh của công nghiệp còn thấp, dẫn đến nhập siêu còn lớn. Tăng trưởng khu vực công nghiệp và xây dựng cao hơn cùng kỳ năm trước chủ yếu do công nghiệp chế biến tăng cao; sản xuất, phân phối điện, ga và nước giữ được mức tăng ổn định. Tăng trưởng khu vực dịch vụ cao hơn hẳn mức tăng cùng kỳ các năm gần đây, trong đó hầu hết các ngành dịch vụ kinh doanh đều duy trì được mức tăng trưởng cao và hơn mức tăng của cùng kỳ năm trước.

Xuất khẩu tăng, nhập khẩu cũng tăng

Trong khi xuất khẩu tăng 19,4% thì nhập khẩu tăng 30,4%. Do vậy, mức nhập siêu 6 tháng đầu năm nay đã lên đến 4,78 tỷ USD, cao hơn cùng kỳ năm ngoái 2,8 tỷ USD. Tăng trưởng xuất khẩu đạt khá và hệ số giữa tăng của nó so với tốc độ tăng GDP đạt gần 2,5 lần. Xuất khẩu trở thành một động lực của tăng trưởng kinh tế nói chung. Cũng tương tự như công nghiệp, xuất khẩu tăng ở cả khu vực kinh tế trong nước và khu vực kinh tế có vốn nước ngoài. Mức tăng cũng đạt được ở 20 trong số 24 mặt hàng chủ yếu, một số loại tăng khá cao. Câu lạc bộ “1 tỷ USD trở lên” đã có 6 thành viên: dầu thô, dệt may, giày dép, thủy sản, cà phê, sản phẩm gỗ. Thị trường xuất khẩu được mở rộng, có thị trường tăng rất cao và chiếm tỷ trọng khá như Mỹ, EU.

Nghịch cảnh là: Khu vực có vốn đầu tư nước ngoài xuất siêu khá thì khu vực kinh tế trong nước nhập siêu lớn. Các chuyên gia kinh tế vẫn còn có những ý kiến khác nhau về tình trạng này. Người cho rằng nhập siêu là cần thiết vì tác động tích cực đối với đổi mới kỹ thuật - công nghệ, sản xuất hàng xuất khẩu. Người khác coi đó là do hiệu quả và sức cạnh tranh của kinh tế trong nước còn yếu, không khắc phục được lộ trình cắt giảm thuế suất thuế nhập khẩu khi gia nhập WTO; phát triển công nghiệp phụ trợ và nội địa hoá chậm…

Còn nhiều khó khăn, hạn chế

Cùng với những kết quả đạt được, một số tồn tại đang ảnh hưởng không tốt tới việc hoàn thành kế hoạch cả năm.

An toàn giao thông vẫn là một vấn nạn gây bức xúc lớn tới dư luận, thiệt hại về người và của không thể bù đắp nổi. Tính chung 5 tháng đầu năm, đã xảy ra 6,5 nghìn vụ tai nạn giao thông, làm chết 5,9 nghìn người và bị thương 5 nghìn người. So với cùng kỳ năm 2006, số vụ tai nạn tăng 0,4%, số người chết tăng 6,7%, số người bị thương giảm 1,8%. Bình quân mỗi ngày xảy ra tới 43 vụ tai nạn, làm chết 39 người và làm bị thương 33 người. Tai nạn giao thông xảy ra chủ yếu trên đường bộ, chiếm trên 96% số vụ, 96,7% số người chết và 96,6% số người bị thương.

Dịch cúm A (H5N1) ở người sau 17 tháng (kể từ tháng 11-2005) được khống chế đã tái phát trở lại. Trong tháng 6, có thêm 5 trường hợp nhiễm bệnh, nâng tổng số trường hợp nhiễm bệnh tính từ 26-12-2003 đến nay là 98 trường hợp, trong đó 43 người đã tử vong. Hơn 2,5 nghìn trường hợp bị ngộ độc thực phẩm, trong đó 24 người tử vong.

Thiên tai cũng hoành hành dữ dội. Ở 32 tỉnh, thành phố thuộc các vùng, miền khác nhau chịu ảnh hưởng của thời tiết bất thường như mưa đá, gió lốc, triều cường, sạt lở đất,... Theo báo cáo sơ bộ, thiên tai làm 22 người chết, mất tích và 119 người bị thương. Tổng giá trị thiệt hại về tài sản ước tính khoảng 95,1 tỷ đồng.

Những gánh nặng cuối năm

Theo dự báo, để đạt được mục tiêu tăng trưởng cả năm ở mức 8,5%, nhiệm vụ còn lại của 6 tháng cuối năm còn rất nặng nề: Phải đạt mức tăng hơn 9%.

Chúng ta đang và sẽ phải đối mặt với những khó khăn, thách thức như: sản xuất nông nghiệp tăng thấp, một số chỉ tiêu như thu, chi ngân sách, vốn đầu tư thực hiện đạt thấp so với kế hoạch cả năm; nhập siêu quá cao; giá cả vẫn tiềm ẩn những yếu tố gây tăng giá trong những tháng cuối năm. Về mặt xã hội, cần có giải pháp cấp bách để khắc phục một số tồn tại như vấn đề tai nạn giao thông, dịch bệnh, vệ sinh - an toàn thực phẩm, đồng thời phải chú trọng nâng cao chất lượng giáo dục nhằm từng bước cải thiện chất lượng nguồn lao động, đáp ứng ngày càng tốt hơn yêu cầu phát triển kinh tế cũng như công nghiệp hóa, hiện đại hoá đất nước.

Các cấp, các ngành, các địa phương tập trung cải cách hành chính, tháo gỡ kịp thời khó khăn, vướng mắc để giải phóng sức sản xuất; cùng với đẩy mạnh xuất khẩu là kiềm chế nhập siêu; điều hành giá linh hoạt, ổn định mặt bằng ở mức hợp lý; đẩy mạnh huy động vốn, tiếp tục chấn chỉnh hoạt động của thị trường chứng khoán; tích cực và chủ động phòng, chống thiên tai...

Nửa cuối năm cũng là nhiệm kỳ mới của Chính phủ, đòi hỏi sự đổi mới cả về tổ chức và phương thức hoạt động, nâng cao hiệu quả và hiệu lực chỉ đạo, điều hành các vấn đề có tính chiến lược, phát triển kinh tế- xã hội có chất lượng cao và bền vững.

VIỆT THÚY HẰNG