Nậm Giải xanh màu quân phục

Thanh niên tình nguyện nạo vét đất, đá, thu dọn cây cối, cải tạo lại ruộng lúa cho người dân xã Nậm Giải.

Nậm Giải... đang hồi sinh

Sau cơn lũ lịch sử hồi đầu tháng 10-2007, hơn 60 ha ruộng lúa của xã Nậm Giải đã bị “thủy thần” cướp đi. Vào mùa cấy rồi mà hàng trăm hộ dân Nậm Giải vẫn không thể xuống đồng được, người dân chỉ biết ngao ngán đứng nhìn những thửa ruộng vốn màu mỡ đang quằn quại dưới lớp cát, đá và cây cối dày hàng mét. Đã có hàng chục hộ dân vì không còn đất canh tác phải bỏ làng, bỏ bản chuyển đến vùng đất mới ở thung lũng Piếng Lưng để khai hoang sinh sống. Mà như ông trưởng bản Poòng, Quàng Văn Thi: “Những hộ dân ở lại đang phải đối mặt với vô vàn khó khăn và nếu không có đất canh tác, chắc chắn họ cũng phải bỏ lại vùng đất của cha ông mà đi...”.

Với tinh thần xung kích “Tình nguyện vì cuộc sống cộng đồng”, từ sáng sớm ngày 24-2, hơn 500 thanh niên tình nguyện từ các đơn vị: Đoàn pháo binh Thuận An và Đoàn xe tăng H06 (Quân khu 4), Huyện Đoàn Đô Lương và Huyện Đoàn Quỳnh Lưu (thuộc Tỉnh Đoàn Nghệ An) đã hành quân vượt chặng đường hơn 100 km, đến với xã Nậm Giải, thực hiện các hoạt động tình nguyện với mục đích: Giúp Nậm Giải nhanh chóng khắc phục hậu quả lũ lụt, cải tạo lại những thửa ruộng đã bị lũ quét làm hư hại để người dân kịp thời gieo cấy… Đây chính là những động thái tích cực nhất, góp phần giữ chân người dân ở lại.

Sự có mặt của hàng trăm thanh niên tình nguyện trong bộ quân phục và chiếc áo xanh tình nguyện và những hoạt động ý nghĩa đã làm thay đổi bộ mặt thường ngày ở Nậm Giải. Người dân không còn buồn phiền vì không có đất canh tác mà hồ hởi cầm nông cụ cùng tham gia các hoạt động của đội tình nguyện. Ban ngày, trên các con đường trong thôn, trong bản đều nhộn nhịp người qua lại, cười nói râm ran; buổi tối, trên các ngôi nhà sàn, bếp lửa không còn nguội lạnh, mà rực hồng soi sáng cho những buổi giao lưu văn nghệ giữa thanh niên địa phương và đoàn thanh niên tình nguyện...

Mặc dù trong thời gian diễn ra các hoạt động tình nguyện, thời tiết ở Nậm Giải thay đổi liên tục, khi thì nắng gắt, lúc lại mưa lâm thâm; buổi tối cái lạnh tràn về rét cắt da, cắt thịt... nhưng ngày nào cũng vậy, từ 6 giờ sáng, các đội quân tình nguyện đã lên đường, kịp thời bắt tay vào công việc. Đồng chí Thái Thanh Quý, Phó bí thư Thường trực Tỉnh Đoàn Nghệ An nói với tôi: “Việc cải tạo lại những thửa ruộng cho nhân dân Nậm Giải đang phải chạy đua với thời gian, chậm, người dân sẽ lỡ vụ”.

Cùng tham gia đợt hoạt động tình nguyện này, tuổi trẻ Quân khu 4 có hai đơn vị tham gia là Đoàn pháo binh Thuận An và Đoàn xe tăng H06. Cả hai đơn vị đều có “thâm niên” gần 20 năm liên tục tham gia các hoạt động tình nguyện tại các xã vùng sâu, vùng xa, nên việc quản lý cũng như chỉ đạo hoạt động tình nguyện đều mang tính “chuyên nghiệp” và hiệu quả cao. Chỉ trong một buổi sáng hơn 100 tình nguyện viên của Đoàn pháo binh Thuận An đã nạo vét được hơn 300 m3 đất, đá, trả lại thửa ruộng rộng gần 1.000 m2 cho gia đình ông Quàng Văn Lượng. Đứng nhìn những thửa ruộng đang dần hồi sinh, ông Lượng không giấu được niềm vui: “Sau cơn lũ, nhà mình đã mất hơn một nửa số ruộng. Tưởng đã phải tính đến chuyện đi nơi khác lập nghiệp... Bây giờ, ruộng lại cấy được rồi, còn niềm vui gì hơn chứ”.

“Đặm ná, đây ê khâu”

Không chỉ phấn khởi vì có lại ruộng, gia đình ông Lữ Cũ Liến còn vui hơn vì ông Liến vừa qua được cơn hiểm nghèo nhờ công của các y, bác sĩ trong đội tình nguyện. Trung úy Đặng Xuân Phong, y sĩ của Đoàn pháo binh Thuận An kể lại: “Ngay trong đêm đầu tiên hành quân đến bản, đang ngủ, chúng tôi nghe có tiếng chân người chạy gấp và tiếng gọi nhau ơi ới. Dù không hiểu được tiếng dân tộc Thái, nhưng tôi nghĩ: chắc phải có việc gì gấp gáp lắm, nên người dân mới vội vã như thế. Khi tôi lần xuống dưới nhà, hỏi một người dân thì được biết: Cụ Liến ở nhà kế bên bỗng nhiên không thở được người lạnh ngắt... Tôi vội cầm túi cứu thương chạy sang để khám cho cụ. Cụ bị tụt huyết áp. Ngay sau đó, tổ quân y đã tiến hành những biện pháp cứu chữa khẩn cấp, kịp thời giúp cụ Liến qua cơn nguy kịch...”. Giờ thì cụ Liến đã khỏe lại. Hôm nhận quà của đoàn công tác, cụ ngân ngấn nước mắt nói: “Không có ruộng, không có cái ăn nên con ma đói nó đến định bắt tôi đi. Các anh bộ đội đã đuổi hộ tôi con ma đói đi rồi, lấy lại ruộng cho nhân dân để từ nay người dân bản Poóng không còn bị đói nữa. Chưa bao giờ người dân Nậm Giải lại nhận được sự quan tâm như thế!”.

Theo chân các đội tình nguyện, tôi để ý thấy có 2 thanh niên, trong bộ quân phục mới, làm việc rất hăng hái. Hỏi ra mới biết đó là Lữ Văn Trung và Lường Văn Huy, đều là đoàn viên của chi đoàn xã Nậm Giải. Huy bảo: “Ngày 4-3 tới đây là em và Trung đều lên đường nhập ngũ, chính thức trở thành bộ đội. Mấy hôm nay, dù bận việc nhà, nhưng chúng em vẫn muốn được tham gia các hoạt động tình nguyện với các anh bộ đội để được hiểu thêm về đời sống của các anh. Sau này trở thành người chiến sĩ rồi, chúng em cũng muốn được tham gia các hoạt động tình nguyện đầy ý nghĩa như thế này ở những vùng quê còn nhiều khó khăn”.

Sau mỗi ngày, cánh đồng của Nậm Giải lại có một bộ mặt mới. Thay thế những thửa ruộng bạc phếch màu cát là màu nâu sẫm của đất. Ngay khi viết bài này, tôi biết đã có hơn 100 thửa ruộng vừa được thanh niên tình nguyện khắc phục xong, người dân đang cày bừa, chuẩn bị cấy. Đứng bên những thửa ruộng cuối cùng đang được khắc phục, đồng chí Thái Thanh Quý, Phó bí thư Thường trực tỉnh Đoàn Nghệ An cho biết: “Theo kế hoạch, đoàn tình nguyện sẽ khắc phục hơn 100 thửa ruộng cho dân, khối lượng nạo vét khoảng 5.500m3 đất, đá... Nhưng tính đến nay, mặc dù chưa hết thời gian tình nguyện, kết quả hoạt động tình nguyện đã vượt kế hoạch ban đầu đề ra. Ý nghĩa hơn, đợt vận động còn thu hút gần 1.000 thanh niên và người dân địa phương cùng tham gia”.

Chiều 27-2, rời Nậm Giải, đi qua cánh đồng các bản Cáng, Poòng, Mờ, Toóng, tôi đã thấy đầy ặc nước; nhiều thửa ruộng đã được cày xong. Gặp những người nông dân, khuôn mặt rạng rỡ tràn đầy niềm vui đang đứng bên thửa ruộng của mình, chúng tôi chào bà con, chia tay bằng một lời chúc của dân tộc Thái: “Đặm ná đây ê khâu” (nghĩa là: Năm nay đi cấy chắc chắn sẽ được thật nhiều lúa).

Bài và ảnh: TRỊNH PHÚ SƠN