Cầu Thanh Trì, cây cầu lớn nhất bắc qua sông Hồng, một trong những dự án trọng điểm của Thủ đô. Ảnh: Bá Hoạt

Thấm thoát đã một năm ngày Hà Nội mang vóc dáng, quy mô mới sau khi mở rộng địa giới hành chính. Một năm là khoảng thời gian không dài, song cũng đã tạo ra nhiều đường nét ấn tượng trong bức tranh tổng thể của kinh tế Thủ đô...

Thách thức nặng nề

Lịch sử dường như lại thử sức người Hà Nội, bởi ngay sau hợp nhất, Thủ đô đã phải chịu ảnh hưởng nặng nề của thiên tai, dịch bệnh. Trận lụt lịch sử cuối năm 2008 đã ảnh hưởng đến nhiều lĩnh vực sản xuất, lưu thông và đời sống xã hội, khiến giá trị sản xuất nông nghiệp giảm tới 3,5% so với cùng kỳ năm trước (riêng ngành trồng trọt giảm tới 12,9%). Nguyên nhân này khiến cho Hà Nội mất 1,5% GDP. Tiếp đến, khủng hoảng kinh tế toàn cầu cũng cản trở bước tiến của kinh tế Thủ đô và còn gây hệ lụy đến thời điểm hiện tại, với sự giảm sút khá mạnh về các chỉ tiêu quan trọng. GDP của Hà Nội 6 tháng đầu năm 2009 tăng 4,1% (trong đó giá trị tăng thêm của công nghiệp đạt 4,6%, dịch vụ tăng 5,3%...). Đây là mức tăng trưởng thấp hơn nhiều so với cùng kỳ, là mức tăng trưởng thấp nhất trong nhiều năm qua. Các doanh nghiệp (DN) sản xuất hàng xuất khẩu (XK) có lượng hàng tồn kho lớn, sản xuất cầm chừng do thiếu đơn hàng. XK là lĩnh vực chịu ảnh hưởng nặng nhất, nên kim ngạch chỉ đạt 3,12 tỷ USD, giảm 9,9% so với cùng kỳ.

Theo các chuyên gia, nguyên nhân là do độ mở của nền kinh tế Thủ đô cao hơn nhiều so với các địa phương khác, nhiều lĩnh vực như XK, đầu tư nước ngoài, công nghiệp có quy mô lớn thuộc kinh tế trung ương đóng trên địa bàn đều bị ảnh hưởng và có mức tăng trưởng thấp. Mặt khác, Hà Nội mới hợp nhất, nên cần có thêm thời gian để phối hợp trong điều hành, hoàn thiện và thống nhất cơ chế, chính sách. Sự chênh lệch về mức độ phát triển giữa các khu vực trên địa bàn; hệ thống cơ chế, chính sách mới ban hành chưa đồng bộ, chậm được hướng dẫn, sửa đổi, bổ sung phù hợp với thực tiễn (như chính sách đất đai, đầu tư, GPMB…) cũng là những tác nhân ảnh hưởng đến sự phát triển KT-XH Hà Nội. Thêm nữa, khi sáp nhập kinh tế làng nghề (Hà Tây cũ) chiếm tỷ trọng lớn hơn trong GDP của Hà Nội, nhưng nhu cầu nhập khẩu trên thị trường quốc tế suy giảm, khiến khu vực kinh tế này đình đốn ngay từ cuối năm 2008...

Phát huy bản lĩnh và trí tuệ

Trước dự báo tình hình kinh tế thế giới còn nhiều diễn biến phức tạp, đan xen với những khó khăn nội tại, 6 tháng cuối năm, Hà Nội đặt mục tiêu đạt tốc độ tăng trưởng GDP 7,5-8,0% so cùng kỳ năm trước, để cả năm dự kiến đạt mức 5,5-6,0%. HĐND TP cho rằng, Hà Nội cần tập trung cao độ mọi nguồn lực ngăn chặn suy giảm kinh tế, duy trì tốc độ tăng trưởng hợp lý, bền vững, bảo đảm an sinh xã hội... Từ đó, Hà Nội đã có nhiều giải pháp thực hiện. Trong đó đã triển khai có hiệu quả các giải pháp ngăn chặn suy giảm, duy trì tăng trưởng kinh tế và bảo đảm an sinh xã hội; tăng cường công tác quy hoạch, đi liền với quản lý, xây dựng phát triển đô thị, nông thôn và quan tâm đến cải thiện chất lượng môi trường; đẩy mạnh và nâng cao hiệu quả cải cách hành chính; thực hành tiết kiệm, chống lãng phí, tham nhũng, trên cơ sở  thực hiện có hiệu quả các nhóm giải pháp của Chính phủ... Hà Nội đã đẩy mạnh xúc tiến thương mại, khuyến khích tiêu dùng hàng nội địa bằng việc hỗ trợ các DN đưa hàng về nông thôn; chú trọng tháo gỡ khó khăn, thúc đẩy sản xuất, XK, nhất là ở khu vực có vốn đầu tư nước ngoài...

Lãnh đạo TP chủ trương đẩy nhanh tiến độ xây dựng các công trình phục vụ kỷ niệm 1000 năm Thăng Long - Hà Nội, yêu cầu các ngành, ban quản lý dự án vào cuộc với tinh thần quyết liệt, tranh thủ thời gian, vận dụng tối đa và hiệu quả các nguồn lực cho Đại lễ. Hà Nội lồng ghép mục tiêu này với việc tập trung vốn xây dựng hạ tầng, xây dựng nhà ở xã hội, nhà dành cho sinh viên, công nhân các khu công nghiệp... Nhiều dự án đang hoàn thiện, lại được "tăng tốc" nhằm triển khai nội dung của nhóm giải pháp kích cầu đầu tư để sớm thấy tầm vóc mới, sự hiện đại và bề thế của một Thủ đô thời hội nhập. Dịp lễ Quốc khánh năm nay, Hà Nội sẽ thông xe cầu Vĩnh Tuy. Dòng sông Hồng sẽ mở lòng đón thêm những cây cầu mới, như Thanh Trì hôm nay hay Nhật Tân ngày mai. Cũng từ đây Hà Nội lan tỏa đều hơn, nối kết những vành đai, khơi nguồn giao lưu kinh tế, để phát huy hết nội lực. Ta thấy thật rõ, thấy sức sống mãnh liệt của người Hà Nội trên mỗi công trình, thấy một Thủ đô đang từng ngày đổi mới…

Trong công cuộc phát triển KT-XH, để duy trì tăng trưởng hợp lý và phát triển bền vững, chưa bao giờ Thủ đô lại huy động, phát huy nhiều nguồn lực như vậy. Nhưng, trên hết là sự quyết tâm, tinh thần đoàn kết, ý thức của cộng đồng trước vận hội mới, của Hà Nội trong dòng chảy hội nhập quốc tế, cũng như quy mô và tầm vóc mới của Thủ đô những năm đầu thế kỷ XXI. Với diện tích mới rộng mở, đủ cả đất kinh kỳ và xứ Đoài lịch sử cùng hơn 6 triệu dân, những tiềm năng và sự giao thoa, sức lan tỏa để tạo ra vùng ảnh hưởng lớn với cả nước và khu vực; Hà Nội đang từng bước vượt khó, đĩnh đạc đi tới. Suốt bề dày 1000 năm tuổi của mình, Thăng Long - Hà Nội luôn là đất thiêng, đất anh hùng và vượt lên mọi thử thách.

Theo HNM