Mấy ngày sau Tết, tại một số quận, huyện Thành phố Hồ Chí Minh, xuất hiện rất nhiều muỗi, gây ảnh hưởng đến sức khỏe của người dân. Trung tâm y tế dự phòng các quận, huyện đã triển khai diệt loăng quăng và diệt muỗi ở những nơi ao tù, nước đọng nhưng chưa hiệu quả.

Muỗi nhiều khác thường

Chúng tôi đến phường Sơn Kỳ, quận Tân Phú, nơi có nhiều kênh rạch và ao tù. Ông Trần Đức Hộ, nhà ven đường bờ bao có con kênh thoát nước chạy qua, phản ánh: “Muỗi mấy hôm nay nhiều quá, nhiều hơn mọi năm, tối đến quơ tay cả nắm”. Ông Nguyễn Văn Tư tổ trưởng tổ 63, dẫn tôi tới con mương mà mùa này nước ứ đọng và nói: “Đây chính là nơi sinh sản loăng quăng, gây muỗi cho cả vùng, tuần vừa rồi trong tổ tôi có tới 3 cháu bị sốt xuất huyết”. Tôi hỏi ông: “Thế phường không tổ chức phun, xịt thuốc muỗi à?”. Ông trả lời: “Từ đầu năm đến nay, phường đã tổ chức phun thuốc hai lần rồi, nhưng chỉ đỡ được dăm bữa, nửa tháng là đâu lại vào đấy”.

Ao tù trước chung cư Sơn Kỳ là nơi phát sinh nhiều muỗi.

Tại chung cư khu công nghiệp Tân Bình, nơi mà cảnh quan môi trường khang trang sạch đẹp, chỉ có điều trước chung cư có một ao bèo lớn, đọng nước bẩn. Ông Trần Đức Hải, chủ nhà A003 than phiền: “Muỗi ngày một nhiều, mà muỗi nhỏ hơn muỗi thường, có thể chui qua màn thưa vào đốt người, nên mấy ngày hôm nay, đêm nào tôi cũng phải thức dậy vài lần xua muỗi”. Rồi ông dẫn tôi vào nhà quơ tay vào cọc treo quần áo, muỗi bay đen trước mặt. Còn chị Đặng Thị Lý bán cà phê đầu chung cư than thở: “Khách đến uống cà phê ngày một ít đi, vì muỗi nhiều quá, mà muỗi này lạ ghê, đốt vào gây ngứa ngáy mấy ngày liền”. Theo chị Lý, muốn hết muỗi thì phải lấp được hồ đọng nước trước chung cư.

Dọc kênh Nhiêu Lộc, chúng tôi cũng nghe bà con phản ánh tình trạng muỗi gia tăng đột biến. Chị Phan Thị Lộc, nhà ở ven kênh vừa tiếp chúng tôi vừa tay lăm lăm cầm vợt xua muỗi xung quanh. Tiếng nổ lách tách vang lên và mùi khét của xác muỗi chết nồng nặc không gian. Anh Tân, chồng chị nói: “Mới chỉ bằng một phần lúc chập tối thôi, mà muỗi này hình như nhờn thuốc, đốt nhang chúng vẫn lao như điên vào đốt người…”. Bà Nguyễn Thị Lan, nhà ở bến Vân Đồn, quận 4 cho biết, đã mấy chục năm nay chưa bao giờ thấy nhiều muỗi như thế này.

Theo ghi nhận của chúng tôi, dịch muỗi bùng phát chủ yếu ở các kênh rạch, những nơi ao tù nước đọng trên địa bàn quận Tân Bình, Tân Phú, Phú Nhuận, Bình Tân, Gò Vấp, Bình Thạnh, quận 6, quận 7, quận 12… là nguy cơ truyền bệnh sốt xuất huyết cho người dân.

Cần phải vệ sinh môi trường

Bác sĩ Trần Quốc Tiến, trưởng trạm y tế phường Sơn Kỳ cho rằng, những con kênh 19-5, Cầu Bưng thuộc phường Sơn Kỳ bị phủ bèo lục bình và dự án 95ha đang để không cho cỏ dại mọc là nơi trú ngụ của loài muỗi. Thấy trước nguy cơ dịch muỗi bùng phát, trạm y tế phường đã phối hợp với Trung tâm y tế dự phòng của quận tiến hành phun thuốc diệt muỗi và rắc hóa chất abate diệt loăng quăng trước Tết. Loại hóa chất abate rất hiệu quả, theo tỉ lệ 20g/1m2 chỉ cần rắc xuống ven kênh một mét là diệt cả bầy loăng quăng khu vực gần đó. Tuy nhiên, một phần lượng thuốc đưa xuống không đủ với yêu cầu thực tế, lại thêm tình trạng hoang hóa của các dự án vẫn không ngăn được sự bùng phát của muỗi.

Chúng tôi đã có cuộc trao đổi về nguyên nhân muỗi bùng phát trong thời điểm này với bác sĩ Nguyễn Đắc Thọ, Phó giám đốc Trung tâm Y tế dự phòng Thành phố Hồ Chí Minh. Theo bác sĩ Thọ, thời tiết ấm áp này là mùa sinh sản các loại côn trùng. Hiện nay, thời tiết Thành phố Hồ Chí Minh rất thích hợp, lại gặp sự mất vệ sinh môi trường đã là nguyên nhân gây ra sự sinh sôi nhanh chóng của muỗi trong những ngày qua. Các kênh rạch về mùa khô trở thành các ao tù, nước đọng, lại bị phủ kín lục bình là nơi trú ẩn rất tốt cho muỗi. Một số dự án treo, một số nhà đầu tư có đất, nhưng chưa triển khai dẫn đến đất hoang hóa, cây cỏ mọc um tùm, cũng làm một điểm để muỗi trú chân. Trung tâm y tế dự phòng đã có chỉ thị cho các phường, xã diệt muỗi, diệt loăng quăng ngay từ đầu năm, phối hợp cấp phát thuốc cho các cơ sở và kiểm tra đôn đốc những khu vực trọng điểm.

Theo chúng tôi, đó chỉ là giải pháp nhất thời, còn về lâu dài muốn diệt trừ tận gốc thì từ chính quyền các cấp, các ban ngành và người dân cùng chung tay phòng, chống. Đó là vấn đề quy hoạch tổng thể của thành phố, không để tồn tại các dự án treo; cần thực hiện vệ sinh môi trường của từng nhà, từng khu vực; thường xuyên nạo vét kênh mương, không cho bèo lục bình phát triển trên kênh rạch, không để tồn tại những ao tù, nước đọng và những bãi rác trong thành phố.

Bài và ảnh: ĐOÀN HOÀI TRUNG