QĐND - Hội thi Đội trưởng Đội tăng cường cơ sở (còn gọi  là Đội công tác 123) giỏi tiếng dân tộc thiểu số (DTTS) lần thứ nhất của Quân khu 5 với 66 thí sinh tham gia, được tổ chức tại Bộ CHQS tỉnh Kon Tum vừa kết thúc. Đây thực sự là cuộc thi bổ ích không chỉ với những người trong cuộc mà với tất cả cán bộ, chiến sĩ đóng quân trên địa bàn Tây Nguyên.

Ý tưởng thi tiếng DTTS cho các Đội trưởng Đội công tác 123 khởi nguồn từ chuyến đi kiểm tra cuối năm 2009 của Cục Chính trị Quân khu 5. Những buổi tập hợp dân làng về các nhà rông, nghe bộ đội tuyên truyền chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước bằng tiếng địa phương khiến các cơ quan chức năng không mấy hài lòng. Số nói trôi chảy không nhiều, trong đó có những người đã từng ở với bà con từ 5 đến 7 năm. Hỏi các già làng thì bên cạnh tiếng khen cũng còn không ít lời chê: “Cán bộ nói tiếng mình ít, nói tiếng Kinh nhiều...”.

Đội công tác 356, Ban CHQS huyện Buôn Đôn (Đắc Lắc) tặng quà đồng bào xã Ea Nol. 

Qua khảo sát cho thấy, một số cán bộ, đội viên mặc dù có trình độ chuyên môn, có nhận thức tốt, nhưng vì thiếu sự hiểu biết về tiếng và phong tục tập quán của bà con nên gặp không ít khó khăn trong tham mưu xây dựng hệ thống chính trị cơ sở và tuyên truyền đường lối, chủ trương của Đảng, Nhà nước đến đồng bào. Từ thực tế đó, Bộ tư lệnh Quân khu 5 quyết định tổ chức hội thi Đội trưởng Đội công tác 123 giỏi tiếng DTTS lần thứ nhất và chỉ đạo Bộ CHQS 4 tỉnh Tây Nguyên gồm: Đắc Lắc, Đắc Nông, Gia Lai, Kon Tum thi từ cơ sở, không chỉ đội trưởng mà tất cả cán bộ, đội viên đều phải tham gia. Bởi, nếu không tổ chức thi, không kiểm tra, khảo sát thì không thể đánh giá đúng kết quả học tiếng DTTS của các đội công tác.

Đại tá Trần Xuân Sơn, Trưởng phòng Dân vận Quân khu 5 cho biết: “Để có cuộc thi này, Quân khu đã chuẩn bị rất chặt chẽ và kỹ lưỡng. Lúc đầu chỉ thi 4 thứ tiếng nhưng do sau đó mở rộng đến 8 thứ tiếng là: Jơ Rai, Ê Đê, MNông, Rơ Ngáo, Dẻ Triêng, Xê Đăng, Ba Na, Sơ Đrá. Giám khảo không chỉ là những cán bộ trong quân đội mà còn có các thầy giáo ở các trường bên ngoài”.
Phần thi trực tiếp lần này buộc thí sinh phải có kiến thức toàn diện để có thể dịch ra tiếng DTTS những chủ trương của Đảng, Nhà nước, nhất là chính sách đại đoàn kết dân tộc; âm mưu, thủ đoạn chống phá của các thế lực thù địch… Câu hỏi về phong tục, tập quán của đồng bào, đặc biệt những câu hỏi phụ của Ban giám khảo cũng buộc người dự thi phải am hiểu thật sự buôn làng mình phụ trách. Chỉ đọc qua sách vở mà không có vốn sống thực tế thì không thể trả lời được. 3 đội trưởng đạt điểm giỏi, 41 đội trưởng đạt khá và 22 đội trưởng đạt yêu cầu tại hội thi lần này đã đánh giá đúng thực chất việc học tiếng DTTS của đội ngũ cán bộ các Đội công tác 123. Điều đó cũng cho thấy: Để thực hiện 1 trong 5 tiêu chí của người cán bộ, đội viên Đội công tác 123: Hiểu biết phong tục tập quán và nói tiếng đồng bào DTTS tốt, thì không phải ai cũng làm được.

Người duy nhất, giành giải nhất hội thi là Trung tá Vũ Tiến Hưởng, Đội trưởng Đội công tác 395. Anh tâm sự: “Để học tốt tiếng nói của đồng bào phải có phương pháp tốt. Tôi chia từng chủ đề, chủ điểm để học; đi đâu cũng học. Xác định hôm nay học chủ đề gì thì chỉ tập trung hỏi bà con những nội dung liên quan đến chủ đề đó, ghi chép, ôn luyện cho đến khi thành thạo mới chuyển sang phần khác. Kiên trì và tìm được sự hứng thú thì mới có thể học tốt được tiếng nói của đồng bào…”.

Thượng tá Nguyễn Xuân Du, Đội trưởng Đội công tác 348, Ban CHQS huyện Krông Pa (Gia Lai), người đoạt giải ba thì cho rằng: Nếu chỉ dựa vào vài tháng học tập trung do tỉnh mở là “không ăn thua” mà phải học chủ yếu ở đồng bào. Phải mạnh dạn nói, sai đâu sửa đó. Bà con thấy cán bộ tích cực học tập thì càng hăng hái giúp đỡ. Cũng chính nhờ nắm được tiếng đồng bào mà cán bộ, nhân viên trong đội đã thuyết phục được 5 gia đình từ bỏ Tin lành Đề Ga... Cũng theo anh Du thì quân khu nên tổ chức hai năm thi một lần để đội công tác thường xuyên được cọ xát, học hỏi và tránh được bệnh chủ quan, bằng lòng với chính mình.

Có người nói vui mà cũng thật: Nếu cán bộ các Đội công tác 123  thông thạo tiếng DTTS, thì họ sẽ thực sự là những "già làng, trưởng thôn", bởi hiện nay uy tín, năng lực của cán bộ các đội công tác đã được dân làng tin tưởng, coi như những già làng, trưởng thôn rồi.  

Bài và ảnh: HỒNG VÂN