Mạnh mẽ xóa bỏ bao cấp qua giá

Chỉ số giá tiêu dùng vẫn trong tầm kiểm soát

Theo báo cáo tình hình thực hiện nhiệm vụ kế hoạch kinh tế - xã hội 6 tháng đầu năm 2007 của Chính phủ, tốc độ tăng trưởng kinh tế nước ta vẫn duy trì ở mức cao với GDP bình quân 6 tháng đầu năm đạt 7,87%, mức tăng cao nhất so với cùng kỳ trong 5 năm gần đây.

Tuy nhiên, vấn đề xã hội nổi cộm trong 6 tháng đầu năm được người dân quan tâm hàng đầu vẫn là hiện tượng liên tục tăng giá của các mặt hàng tiêu dùng thiết yếu với đời sống.

Báo cáo của Chính phủ cho biết, chỉ số giá tiêu dùng 6 tháng đầu năm là 5,2%, tăng cao hơn so với cùng kỳ năm trước (4%). Giá tăng cao nhất ở hai nhóm hàng lương thực, thực phẩm (6,8%) và nhà ở, vật liệu XD (8,24%), các nhóm hàng còn lại tăng từ 2,72 - 4,3%.

Để hạn chế tăng giá, Chính phủ đã chủ động thực hiện từng bước xoá bỏ bao cấp qua giá đối với một số nhóm hàng (xăng, điện, than, xi măng, thép) và của việc tăng tổng phương tiện thanh toán để tăng nhanh dự trữ ngoại tệ quốc gia trong điều kiện cho phép. Phó thủ tướng Nguyễn Sinh Hùng nhận định, giá cả hiện vẫn trong tầm kiểm soát nhưng đã ở mức cao, trong khi thị trường còn tiềm ẩn nhiều yếu tố gây biến động bất thường. Kiềm chế tốc độ tăng giá, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô và ổn định đời sống nhân dân là nhiệm vụ quan trọng trong những tháng còn lại của năm 2007.

Giải pháp được Chính phủ đưa ra là: theo dõi theo dõi sát diễn biến giá cả thị trường trong và ngoài nước, tổ chức tốt công tác phân tích, dự báo cung - cầu hàng hóa; chủ động thực hiện các biện pháp bình ổn giá thị trường khi có biến động bất thường do cân đối cung - cầu một số mặt hàng thiết yếu cho sản xuất và đời sống như: xăng dầu, lương thực, phân bón, sắt thép, xi măng, thuốc chữa bệnh.

Tiếp tục thực hiện lộ trình chuyển sang cơ chế giá thị trường có sự kiểm soát của Nhà nước đối với một số hàng hoá mà Nhà nước còn quản lý giá; bảo đảm điều hành hệ thống giá linh hoạt dựa trên tín hiệu thị trường, chia sẻ lợi ích, trách nhiệm giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người tiêu dùng và phải phục vụ cho mục tiêu của kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội. Tăng cường kiểm soát việc chuyển từ độc quyền giá nhà nước sang độc quyền giá doanh nghiệp, không để các doanh nghiệp lợi dụng độc quyền để tăng giá hoặc tạo ra sức ép về cung - cầu nhằm đầu cơ, tăng giá.

Tiếp tục điều hành chính sách tiền tệ thận trọng, linh hoạt, nâng cao trình độ phân tích dự báo để chủ động xử lý những bất cập, ứng phó kịp thời với những tác động bất lợi của thị trường; không để xảy ra các đột biến xấu làm ảnh hưởng đến tốc độ tăng trưởng kinh tế. Tăng cường kiểm soát sự dịch chuyển của vốn tiền tệ giữa các thị trường tín dụng và thị trường chứng khoán.

Giải pháp lớn của Chính phủ đã thực sự hiệu quả trong thực tiễn?

Giải pháp xóa bao cấp qua giá của Chính phủ đối với một số mặt hàng thiết yếu (như xăng, điện, than, thép...) bước đầu đã chuyển được hình thức từ độc quyền giá Nhà nước sang độc quyền giá doanh nghiệp, giảm chi cho ngân sách trong việc bù lỗ về giá đối với những mặt hàng trên, tạo ra sự cạnh tranh cần thiết trên thị trường, thúc đẩy sản xuất kinh doanh, phần nào mang lại lợi ích cho người tiêu dùng... Tuy nhiên, theo ý kiến của một số DN xăng dầu, việc giao quyền tự quyết cho doanh nghiệp vẫn chưa thực sự đúng với cơ chế thị trường. Bằng chứng là trước khi tăng giá, doanh nghiệp phải báo cáo Liên bộ trước hai ngày, Liên Bộ đồng ý mới được tăng; trong một quý không được tăng giá quá hai lần. Từ tháng 5/2007 đến nay, các doanh nghiệp mới tăng giá một lần 800đ, tăng nhưng vẫn lỗ trên giá vốn… như vậy mặt hàng xăng hiện chưa thực sự theo giá thị trường. Trong 6 tháng đầu năm giá xăng đã tăng 12,38%. Cụ thể, Nhà nước đã tăng giá xăng 8,9% (thi hành từ 6/3/2007), sau đó các doanh nghiệp tăng giá xăng thêm 800đ/lít từ ngày 7/5/2007.

Việc kiềm chế tốc độ tăng giá, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô và ổn định đời sống nhân dân đang gặp nhiều khó khăn do giá vàng, ngoại tệ và một số mặt hàng chiến lược trên Thế giới liên tục biến động, trong khi việc kiểm sóat, quản lý giá cả thị trường trong nước còn nhiều hạn chế. Ông Nguyễn Tiến Thỏa, Cục trưởng Cục quản lý giá (Bộ Tài chính) nhận định, hệ lụy cuả việc tăng giá xăng chính là do giá dầu thô trên thị trường thế giới liên tục tăng, có lúc đã lên tới 89 – 90 USD/thùng. Bộ Tài chính đã phải ban hành khung thuế nhập khẩu xăng dầu như là biện pháp tài chính để giảm áp lực tăng giá. Cụ thể, khi giá xăng thế giới tăng cao ở mức từ 83 USD – 89 USD/thùng, các doanh nghiệp có mức thuế nhập khẩu xăng A92 là 0%. Hiện giá dầu thế giới đã bớt “nóng” nhưng Bộ Tài chính vẫn giữ nguyên mức thuế nhập khẩu xăng 0% để giúp doanh nghiệp bù lỗ trong việc giá dầu đã tăng mạnh suốt từ tháng ba đến nay...

Trong cơn bão tăng giá theo hiệu ứng dây chuyền của nguyên liệu đầu vào tăng, 6 tháng đầu năm nay giá thép xây dựng đã liên tục tăng, từ mức 7.950 - 8.650đ/kg tùy loại (tháng 1/2007) leo lên 9.500 – 10.200đ/kg (tháng 6/2007). Như vậy, giá thép đã vượt ngưỡng 10 triệu đồng/tấn (bao gồm VAT). Hiện trong tháng 7, giá thép vẫn đang đứng ở mức cao.

Theo ông Phạm Chí Cường, Chủ tịch Hiệp hội Thép VN, do giá phôi thép nhập khẩu tăng, giá thép trong nước sang tháng 6 đã nhiều lần phải điều chỉnh để tránh lỗ. Cụ thể, giá phôi thép tại thị trường Đông Nam Á tháng 6/2007 tiếp tục tăng sau khi Chính phủ Trung Quốc tăng thuế xuất khẩu phôi từ 10% lên 15%. Hiện loại phôi Q235 Trung Quốc chào Việt Nam giá đã lên 530 – 535 USD/tân CFR; loại phôi 20MnSi là 540 USD/tấn CFR.

Theo đà tăng chung của các mặt hàng tiêu dùng thiết yếu, phân bón cũng đã tăng giá rất mạnh ngay trong những tháng đầu năm 2007. Một chuyên gia tại Cty Vật tư nông nghiệp VN (VIGECAM) cho biết: Giá phân đạm Ure của Phú Mỹ hồi tháng 2, tháng 3/2007 là 5.300 - 5.400 đ/kg, tăng hơn 20% so với thời gian cuối năm 2006. Mặc dù đến nay, khi thời vụ hết, giá Ure đã có giảm xuống còn 4.300 - 4.400đ/kg, nhưng so với giá trước năm 2007 vẫn tăng tới 10 - 12%. Giá phân DAP tuy chỉ còn 6.800đ/kg (giảm 600 đ/kg so với hồi Tết), nhưng nếu so với giá cuối năm 2006 thì vẫn tăng tới 1.600 - 1.700đ/kg, gây nhiều khó khăn cho nông dân trong sản xuất...

Mặc dù có những biến động lên - xuống về giá, nhưng nhìn chung, các loại mặt hàng lương thực, thực phẩm, rau quả, trứng, sữa... trên thị trường hiện đều tăng giá (bình quân từ 12 - 16%) so với thời gian cuối năm 2006. Cá biệt có những mặt hàng tăng tới hơn 20%, như thịt bò ngon tăng giá tới 100 ngàn đồng/kg, gạo Tám thơm lên tới 85 - 90 ngàn đồng/kg. Đặc biệt, giá sữa cho trẻ em tăng giá liên tục. Theo nhận định của 1 đại lý bán sữa cho Vinamilk, chỉ trong vòng 6 tháng đầu năm 2007 đã có ít nhất 2 đợt tăng giá sữa, và khả năng sẽ còn tăng tiếp.

Theo : Nhóm PV báo HNMĐT