Một trong những khó khăn lớn của công tác dân vận hiện nay là làm thế nào để "nói đúng điều dân muốn nghe, giúp đúng việc dân cần". Lực lượng vũ trang Quân khu 2 đã tìm ra được cách thức, bước đi phù hợp để đến với đồng bào các dân tộc thiểu số Tây Bắc, được gói gọn bằng công thức: tổ chức những "đội quân" khác nhau nhằm luồn sâu, cắm chốt và toả rộng trong dân.

Đội 123: đội luồn sâu

Với địa hình núi cao, đèo sâu phức tạp, đồng bào các dân tộc thiểu số lại sống rải rác khắp những nơi thâm sơn, cùng cốc nên chỉ có những đội công tác chuyên làm nhiệm vụ "luồn sâu" mới đến được với đồng bào.

Chúng tôi đã có một buổi luồn rừng, vượt suối như vậy để tìm đường vào bản Huổi Mắn (xã Mường Mô, huyện Mường Tè, tỉnh Lai Châu). Tại đây, có đội xây dựng cơ sở gồm 8 sĩ quan do trung tá Nguyễn Cường Ngọc làm đội trưởng. Anh Ngọc cho biết, hôm các anh đeo ba lô, cuốc bộ xuyên rừng tìm đến, người dân trong bản vẫn sống du canh, du cư, phá rừng làm nương. Anh em trong đội đã vừa kiên trì tuyên truyền, thuyết phục bà con giảm phá rừng, vừa tự tay trồng nên những vạt lúa nước làm mẫu, với năng suất gấp nhiều lần lúa nương. Nhờ vậy mà bà con dần tin và làm theo. Đến nay, Huổi Mắn đã có gần 30ha lúa nước…

Đội công tác 123 Ban chỉ huy quân sự huyện Bảo Thắng (Lào Cai) làm đường giúp dân (Ảnh: Minh Trường).

Cách làm của đội công tác tại Huổi Mắn cũng là cách làm đặc trưng của các đội công tác 123 trong toàn Quân khu. Với 50 đội, mỗi đội biên chế từ 8 đến 12 cán bộ, chiến sĩ nhưng đã trực tiếp tham gia xây dựng 46 xã trọng điểm của 24 huyện thuộc 5 tỉnh biên giới Tây Bắc. Họ đã tiến hành nhiều nội dung, hình thức phong phú trong tuyên truyền vận động nhân dân. Tích cực lao động sản xuất, xoá đói, giảm nghèo, phòng, chống dịch bệnh, thực hiện kế hoạch hoá gia đình, chính sách đại đoàn kết các dân tộc. Riêng năm 2006, các đội đã tổ chức được gần 1500 buổi tuyên truyền, giao lưu văn hoá văn nghệ, chiếu phim với hơn 280 nghìn người tham dự. Bồi dưỡng, củng cố kiện toàn 244 lượt tổ chức đảng và đoàn thể, giúp xóa đói, giảm nghèo được 329 hộ, làm mới 16 căn nhà, vận động 415 hộ định canh, định cư…

Các đoàn kinh tế - quốc phòng: kế sâu rễ, bền gốc

Mười năm trước, khi khu kinh tế - quốc phòng Mường Chà chưa thành lập, thì xã Mường Nhé (huyện Mường Nhé, tỉnh Điện Biên) cũng chưa có con đường đúng nghĩa như bây giờ.

Đại tá Trần Duy Quyền, đoàn trưởng đoàn B79, đơn vị được Quân khu thành lập để xây dựng khu kinh tế - quốc phòng Mường Chà kể cho chúng tôi nghe "chuyện dài kỳ" về những ngày tháng cùng đồng bào các dân tộc thiểu số nơi đây xây dựng cơ sở hạ tầng, khai hoang ruộng lúa nước, từng bước bảo đảm an ninh lương thực tại chỗ. Cán bộ, chiến sĩ Đoàn B79 đã tham mưu giúp cấp ủy, chính quyền địa phương 10 xã trên địa bàn từng bước củng cố hệ thống chính trị cơ sở. Mỗi năm xoá được 5-7 bản trắng đảng viên, xây dựng tổ chức đoàn, hội phụ nữ cho 70% số bản. Đổi thay lớn nhất là đồng bào đã bỏ dần các tập tục lạc hậu, bước đầu xây dựng được nếp sống mới, tỷ lệ đói giảm dần, có xã đã thanh toán hết. Tư duy "tự túc, tự cấp" trong làm ăn đang lùi vào dĩ vãng, nhiều gia đình đã làm quen với phương thức sản xuất hàng hoá…

Hiệu quả trong công tác dân vận của Đoàn B79 đã minh chứng cho tính đúng đắn về việc tổ chức các đoàn kinh tế quốc phòng "cắm chốt" tại những địa bàn xung yếu còn nhiều khó khăn. Đây là những đội quân tăng cường quốc phòng, giữ vững an ninh chính trị, chủ quyền các vùng biên giới, vừa thực hiện các dự án phát triển kinh tế, văn hoá, xã hội, giúp dân xoá đói, giảm nghèo có hiệu quả.

Chỉ riêng năm 2006, các đoàn B79, B26, B13… đã bám sát các bản làng, xây dựng 16 bản điểm về văn hoá, tổ chức nhiều hội nghị già làng, trưởng bản; động viên 715 học sinh quay lại trường học… Với phương châm "3 bám, 4 cùng, 5 có", cán bộ, chiến sĩ các đoàn kinh tế quốc phòng đã trở thành một trong những động lực chính thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội trên các địa bàn trọng yếu nơi vùng sâu biên giới.

Hành quân dã ngoại: tỏa rộng

Bên cạnh việc tổ chức tốt hoạt động của các đội 123, các khu kinh tế quốc phòng, việc tổ chức hành quân dã ngoại làm công tác dân vận của các đơn vị chủ lực cũng được Quân khu rất coi trọng. Có thể nói, nếu các đội 123 và các đoàn kinh tế quốc phòng là những đội quân xung kích giúp cho công tác dân vận đi vào chiều sâu, giải những bài toán khó nơi vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn thì tổ chức hành quân dã ngoại là cách làm giúp cho công tác dân vận phát triển về diện rộng.

Trong năm 2006, toàn Quân khu đã tổ chức cho 61 lượt phân đội với gần 15 nghìn lượt người, hành quân xuống 49 xã vùng sâu, vùng xa, vùng dân tộc thiểu số, giúp dân 53 nghìn ngày công trong tu sửa đường giao thông, giúp gia đình chính sách. Nhiều việc lớn đã hoàn thành nhờ sự hợp sức quân - dân như đắp hai phai giữ nước, di dời gần 400 hộ gia đình ở lòng hồ thuỷ điện Sơn La, hoàn chỉnh 128 nhà và bàn giao cho dân trong vùng lũ bão ở Yên Bái, Phú Thọ. Bộ đội đến giúp dân được nhiều việc, nhưng điều đáng nói là qua những việc làm đó, hình ảnh Bộ đội Cụ Hồ tiếp tục toả sáng trong dân. Nhiều nơi, dân đem rau, thịt, gạo tặng bộ đội mỗi khi thấy bộ đội về bản mình công tác. Đây thật sự là hình ảnh sinh động về tình quân dân cho thế hệ cán bộ, chiến sĩ trẻ mà không bài giảng chính trị nào có thể làm thay...

Công tác dân vận vốn luôn đòi hỏi tính sáng tạo, hoạt động trên một địa bàn có nhiều dân tộc thiểu số, với những phong tục, tập quán đa dạng phong phú như Quân khu 2 thì yêu cầu, nhiệm vụ đặt ra càng cao. Thiếu tướng Nguyễn Văn Chỉnh, Phó chính ủy Quân khu cho biết: "Phương pháp, hình thức dân vận của các đội 123, các đoàn kinh tế - quốc phòng và các chuyến hành quân dã ngoại là ba "chân kiềng" vững chắc, góp phần tạo thế trận lòng dân bền vững ở địa bàn Tây Bắc".

HỒNG HẢI