Nhà thơ, nhạc sĩ Nguyễn Giang là tác giả ca khúc "Đồng đội ơi" làm lay động tâm can hàng triệu trái tim: "...Chiều trắng xóa và những linh hồn trắng/ Mây trắng bay và bướm trắng chập chờn/ Hương khói trắng và lòng ta trắng lạnh/ Đồng đội ơi! Chớp bể mưa nguồn".

“Đồng đội ơi!” - đó là tiếng gọi thảng thốt của người lính giữa trời chiều Quảng Trị. Đó không còn là lời thơ. Đó không còn là nốt nhạc. Đó chính là nhịp đập thổn thức của trái tim, là lời của trái tim. Từng ca từ, giai điệu cứ quấn quýt lấy nhau trong quặn thắt, da diết như một nỗi ám ảnh. Nhạc sĩ Nguyễn Giang tâm sự: "Bản thân tôi là người sáng tác, đồng thời cũng là người lính. Bởi vậy, tôi luôn muốn làm được điều gì đó cho đồng đội ở lĩnh vực này. Mấy chục năm sau chiến tranh, tiếng gọi “Đồng đội ơi...” cứ day dứt mãi trong trái tim tôi. Tôi muốn viết một ca khúc có từ này để không phải chỉ mình tôi mà nhiều người, mọi người đều có thể cùng nhau cất tiếng gọi “Đồng đội ơi...”.

Và rồi, một ngày sau hơn 20 năm trăn trở, Nguyễn Giang tình cờ đọc được tập thơ “Đồng đội ơi” của nhà thơ Trương Minh Tuấn. Ông đã khóc. Đúng hơn, những giọt nước cứ thế trào ra. Những nốt nhạc như nhảy múa trước mắt để rồi từng dòng thơ quyện chặt nốt nhạc trong sự đồng điệu đến lạ lùng. 20 năm, cuối cùng trái tim đã có thể cất lên lời gọi bạn!

Nhạc sĩ Nguyễn Giang là người Hà Nội. Ông nhập ngũ năm 1968, thuộc một đơn vị vận tải phục vụ chiến trường miền Nam. Không dám nhận mình là nhạc sĩ của đồng đội nhưng trong số hơn 200 ca khúc đã sáng tác, ông đặc biệt tâm huyết với 2 ca khúc "Đồng đội ơi" và "Hát dưới nấm mộ vô danh". Đây cũng chính là 2 ca khúc làm nền cho cuốn phim tài liệu "Tìm tên trên mộ đồng đội". Ông kể: “Ban đầu, ca khúc "Đồng đội ơi" tôi sáng tác chỉ để anh em CCB hát với nhau, hát cho bạn bè nghe như để thổ lộ nỗi niềm của mình. Thế nhưng, với sức lay động mãnh liệt của từng ca từ và giai điệu, tiếng gọi "Đồng đội ơi" cứ thế lan tỏa, vang xa đến mọi miền, mọi người và được đón nhận nồng nhiệt mà không cần đến bất kỳ sự quảng bá hay lời giới thiệu nào.

Có lần Nguyễn Giang cũng bị bất ngờ, khi trong một lần đang mải mê thắp hương ở Nghĩa trang liệt sĩ Trường Sơn, anh được nghe ca khúc của mình phát trên loa phóng thanh. Anh dừng lại, lắng nghe: "...Chiều trắng xóa và những linh hồn trắng/ Mây trắng bay và bướm trắng chập chờn/ Hương khói trắng và lòng ta trắng lạnh/ Đồng đội ơi! Chớp bể mưa nguồn".

AN THÙY