Lời ca trên nẻo biên cương

5 giờ sáng, vẫn chưa nhìn rõ mặt người, nhưng đội Tuyên truyền văn hóa văn nghệ thuộc Hội phụ nữ Bộ đội Biên phòng (BĐBP) tỉnh Quảng Trị đã chuẩn bị đủ đồ đạc, sẵn sàng lên đường cho chuyến công tác mới. Lần này, họ sẽ về huyện biên giới Hướng Hóa để biểu diễn văn nghệ phục vụ bà con các dân tộc ở đây...

Vượt khó đến với dân

Thành lập tháng 11-1993, công việc của Đội Tuyên truyền văn hóa văn nghệ thuộc Hội phụ nữ BĐBP tỉnh Quảng Trị là đi về các huyện vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới, hải đảo để biểu diễn văn nghệ phục vụ quân và dân trên địa bàn, đồng thời tuyên truyền đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước đến nhân dân các dân tộc thiểu số nơi đây. Ngay từ những ngày đầu mới thành lập, Đội Tuyên truyền văn hóa văn nghệ nhanh chóng trở thành một trong những lực lượng nòng cốt, đi đầu trong lực lượng vũ trang tỉnh Quảng Trị và các cấp hội địa phương về công tác tuyên truyền, vận động quần chúng.

Ngoài thực hiện nhiệm vụ chính trị của BĐBP tỉnh, đội còn đảm nhiệm công tác tuyên truyền cho cả LLVT tỉnh Quảng Trị, nên nhiệm vụ hết sức nặng nề. Những chuyến công tác xa dài ngày về các bản nơi biên giới, hải đảo trở nên thường xuyên hơn.

Đội văn nghệ phụ nữ BĐBP tỉnh Quảng Trị biểu diễn trong chương trình “Biên cương xanh” nhân kỉ niệm 50 năm Ngày truyền thống BĐBP.

Tìm hiểu chúng tôi được biết, khó khăn nhất hiện nay của đội là phần lớn chị em đều lấy chồng cũng thường xuyên phải đi công tác xa, con cái còn nhỏ nên công việc gia đình phải nhờ hai bên nội, ngoại quán xuyến giúp để thực hiện những chuyến lưu diễn dài ngày.

Tâm sự với tôi, Thiếu tá Nguyễn Thị Hà, Đội trưởng Đội Tuyên truyền văn hóa văn nghệ BĐBP tỉnh Quảng Trị cho biết: “Do địa bàn rộng, lực lượng lại mỏng nên việc chúng tôi phải lưu diễn dài ngày ở vùng sâu, vùng xa là khá thường xuyên. Đối với chị em phụ nữ lại càng khó khăn hơn. Có lần đến huyện Đăkrông biểu diễn, không có đường cho ô tô vào, chúng tôi đành phải mang đồ đạc, hành quân bộ mất cả một ngày. Cảm động nhất là vừa đến nơi đã thấy bà con đứng đón chật kín sân, thế là quên hết mệt mỏi, chị em lại lên sân khấu biểu diễn được ngay.”

Chúng tôi được biết "người bạn đồng hành" của các chị trong những chuyến đi xa như thế là mì gói, vì ít có điều kiện nấu nướng. Vào đến bản thì lại cùng ăn, cùng ở, cùng làm với bà con. Có nhiều lần vào đến nơi, trời đã tối, nên các chị chỉ kịp làm ấm bụng bằng gói mì ăn liền rồi lại chuẩn bị sân khấu, đạo cụ, hóa trang để biểu diễn phục vụ bà con.

Thêm yêu nghề sau những chuyến đi

Nói về tình cảm của bà con các dân tộc dành cho đội văn nghệ, Trung úy Trương Thị Minh Huế không giấu được xúc động. Chị tâm sự: “Bà con ở vùng sâu, vùng xa ít có dịp tiếp xúc với các hoạt động văn hóa văn nghệ, nên rất quý mến chị em diễn viên và thích nghe hát lắm. Nhiều buổi, chương trình đã kết thúc, nhưng bà con còn nấn ná mãi chẳng muốn về. Cũng có lần sau khi chương trình kết thúc, bà con ở lại, đốt lửa trại và múa hát cùng cả đội. Chính những tính cảm chân thành ấy đã tạo động lực và làm chúng tôi yêu nghề hơn...”.

Chị Huế là một trong những thành viên của đội ngay từ những ngày đầu thành lập. Chồng chị cũng là bộ đội biên phòng và thường xuyên vắng nhà. Con trai 13 tuổi của anh chị phải gửi ông bà nội chăm sóc mỗi lần chị đi lưu diễn dài ngày. Nói về con trai, mắt chị Huế ánh lên niềm tự hào: "Dù bố mẹ thường xuyên vắng nhà nhưng cháu rất ngoan, 5 năm liền đạt danh hiệu học sinh giỏi...".

Đang vui, đôi mắt chị Huế chợt đỏ hoe khi tâm sự với tôi về kỉ niệm trong cuộc đời ca hát của mình. Đó là một lần đội của chị về biểu diễn phục vụ bà con ở bản Ba Tầng, xã Ba Tầng, huyện Hướng Hóa. Gần đến giờ biểu diễn thì chị bị cảm, mồ hôi vã ra như tắm. Đang chưa biết làm thế nào vì thuốc không kịp mang theo thì một thanh niên trong bản chạy ngay xuống con suối gần đó mò bắt được một con cá trình mang lên nấu cháo cho chị ăn để giải cảm. Nhờ có bát cháo nóng, chị dần hồi phục sức khỏe và buổi tối hôm đó chị vẫn tham gia biểu diễn phục vụ bà con được. Kể xong câu chuyện, chị nói như khẳng định: “Ở nơi rừng núi tuy heo hút nhưng tình nghĩa quân dân thật ấm áp biết bao...”.

Gặp các chị tại lễ tuyên dương phụ nữ “Điển hình tiên tiến” (2005-2010) của Bộ Tư lệnh BĐBP tại Hà Nội, nhìn những khuôn mặt thấm đẫm vất vả gian lao, tôi cảm nhận được các chị vẫn yêu nghề lắm, giọng hát vẫn trong trẻo lắm. Khi được hỏi về mong muốn của mình, các chị chỉ nhìn nhau cười, ánh mắt thoáng nhìn... về phía cây đàn đã cũ của đội. Một diễn viên mạnh dạn nói: "Chúng em chỉ mong có những đạo cụ tốt hơn để phục vụ đồng bào".  Chao ôi một ước muốn thật dung dị như chính con người các chị...

Bài và ảnh: Minh Mạnh