Cơn bão số 4 gây mưa lớn ở tỉnh Hà Giang đã khiến 14 người thiệt mạng. Trong đó, riêng tại xã Nà Khương, huyện Quang Bình, đã có 10 người chết vì sạt lở đất. Đến nay, tuyến đường vào xã đã cơ bản thông, đời sống nhân dân đã ổn định trở lại. Thế nhưng, những nguy cơ rình rập vẫn còn đó, những đôi mắt trẻ thơ ngây dại vì thiên tai vẫn ngơ ngác: Cha ơi! Mẹ ơi!

10 ngày sau khi cơn lũ thảm khốc đi qua, tuyến đường 40km từ trung tâm huyện Quang Bình vào xã Nà Khương, tuy đã thông, nhưng vẫn ẩn chứa đầy hiểm họa. Những mảng đất khổng lồ ngậm trĩu nước vẫn thỉnh thoảng sạt từ sườn núi xuống. Con đường đặc sệt bùn đỏ trơn trượt. Học, lái xe của Báo Hà Giang, chàng trai đưa chúng tôi vào vùng lũ quét, có nhiều kinh nghiệm về chuyện leo đèo vượt suốt, cũng không khỏi ngán ngẩm. Chiếc xe địa hình 2 cầu vô số lần phải gầm lên vượt những con suối nước ngập tới tận sàn.

Xếp đá làm đường cho xe đưa hàng cứu trợ lên Nà Khương.

Giữa con đường núi vắng lặng không một bóng người, chợt lù lù xuất hiện một chiếc xe tải. Xe hỏng, chắn giữa độc đạo, cả lái lẫn phụ xe lồm cồm bò dưới gầm, toàn thân lấm lem dầu mỡ. Tất cả những người hiện diện trên chiếc xe mang hàng cứu trợ lên Nà Khương đều ngán ngẩm. Tiệt đường, một bên là ta-luy dương dựng đứng, một bên là ta-luy âm sâu hun hút.

Học hô mọi người xuống xe, rồi xắn tay vác đá lấp lên lạch nước sát ta-luy âm, Học quyết định vượt qua đoạn đường hẹp.

Chiếc xe địa hình từ từ bò sát chiếc xe tải. Từng centimet, tiến lên! Căn, chỉnh, rồi lại tiến lên! Đến ngang chiếc xe tải, mọi người bị phen hú hồn. Đá lấp dưới lạch nước khấp khểnh làm chiếc xe của Học lật bật, lắc lư. Rắc! Một tiếng khô khốc, tấm gương nhìn sau của chiếc xe địa hình va vào ben xe tải vỡ vụn. Học nhanh trí đạp lún ga, chiếc xe vọt lên, vượt qua xe tải. Đất rụng lả tả bên thành ta-luy âm. Hú hồn! Nếu Học không nhanh, không có gì đảm bảo là nền đất bên ta-luy âm không sụt xuống.

Đoàn chở hàng cứu trợ đồng bào Nà Khương đến trung tâm xã lúc mặt trời đã đứng bóng. 40km, đi mất 3 giờ đồng hồ, tức là… bò nhiều hơn đi!

Phó chủ tịch huyện Quang Bình, Nguyễn Tiến Hưng, là người đầu tiên lên Nà Khương sau cơn lũ đêm 8-8. 10 giờ sáng ngày mồng 9, nhận được tin từ xã báo về, Hưng “cơm nắm muối vừng” lên đường.

Xe ô tô chỉ chạy được 1/3 quãng đường từ huyện lên xã. Phó chủ tịch Hưng phải cuốc bộ 24km đường rừng. Gặp núi, vượt núi, gặp suối, đội quần áo lên đầu bơi qua. Vật lộn với cơn thịnh nộ của thiên nhiên 7 giờ đồng hồ, anh vào được đến Nà Khương.

Không một giây nghỉ ngơi, Phó chủ tịch Hưng lập tức vào việc. Đầu tiên là việc triển khai công tác cứu hộ. Xã Nà Khương nằm sát Bảo Yên, Lục Yên của Yên Bái và Lào Cai, có độ dốc lớn, lượng mưa cao đã khiến đất sạt lở từng mảng khổng lồ. Hai hộ dân chịu thiệt hại nặng nề nhất là nhà Hầu Seo Tẩn ở thôn Lùng Vi: chủ hộ Hầu Seo Tẩn, vợ Giàng Thị Mao, hai con Hầu Thị Dậu (sinh năm (SN) 1999) và Hầu Seo Xì (SN 2004) đều thiệt mạng vì đất vùi. May mắn, ba cháu Hầu Seo Cháng (SN 1994), Hầu Thị Chanh (SN 1998) và Hầu Seo Xà (SN 2001) thoát chết. Nghe tiếng đất sạt, cháu Chanh kịp lao qua chuồng lợn thoát ra ngoài xa. Cháu Xà nhanh trí trèo lên cây ổi.

Hộ kia là gia đình ông Giàng Sao Thào ở thôn Tùng Cụm. Ông Thào, vợ là bà Sùng Thị Đớ, cùng 4 con đang nằm ngủ, bị đất sạt đè sập tường nhà, úp trọn lên giường. Ba cháu Giàng Seo Chủ (SN 1994), Giàng Thị Pề (SN 1995) và Giàng Seo Chơ (SN 1997) thoát chết do nằm ở sàn trên.

Về sản xuất nông nghiệp, xã Nà Khương bị thiệt hại hoàn toàn 50ha ngô đang chuẩn bị thu hoạch, 38ha ruộng lúa bị mất trắng.

Ngay trong đêm Phó chủ tịch Hưng lập tức cùng các lực lượng quân đội, công an, dân quân tự vệ vào Lùng Vi và Tùng Cụm đào bới tìm kiếm nạn nhân. Tại Lùng Vi, với hơn 100 người đào bới/ngày, sau 2 ngày, các lực lượng tìm kiếm đã tìm được thi thể 2 cháu nhỏ. Sau 5 ngày, toàn bộ 10 nạn nhân được tìm thấy. 6 cháu còn sống sót của hai gia đình bị thiệt hại nặng nhất được người thân, các tổ chức đoàn thể nhận về nuôi. Theo Phó chủ tịch Hưng, những cháu đang đi học sẽ được đưa ra trung tâm xã. Tại đây sẽ thành lập một “ký túc xá” nuôi các cháu ăn học. Những cháu khác sẽ được nhận trợ cấp hằng tháng, đảm bảo cuộc sống đến năm 18 tuổi.

Sau 5 ngày cơn bão số 4 đi qua, cuộc sống của bà con Nà Khương cơ bản đã ổn định trở lại. Con đường từ huyện lên xã đã thông. Các tuyến từ xã đến thôn đã có thể đi bằng xe máy và đi bộ. 200kg ngô giống được đưa lên cấp cho đồng bào để kịp thời sản xuất vụ hè-thu. Toàn xã Nà Khương không có ai bị đói. Đồng bào Mông, Tày, Nùng…, đặc biệt là đồng bào Mông chợt nhận ra một điều.

Ở Nà Khương, phần lớn đồng bào dân tộc Mông tại thôn Tùng Cụm, Lùng Vi, Nà Áng theo đạo Tin lành. Khi bão lũ xảy ra, gây thiệt hại về người và của, những người đến trực tiếp cứu hộ, những món hàng cứu trợ, lại là cấp ủy, chính quyền, các ban ngành, đoàn thể địa phương. Những lời hứa hẹn mà đồng bào Mông được nghe khi đi theo đạo, chẳng có gì trở thành sự thực.

Bài và ảnh: HUY QUÂN