Lập làng mới vùng biên giới

Niềm vui của người công nhân trước sản phẩm mới

Gặp già làng Ksor Bah và em bé được ông cõng trên lưng, cười tươi từ đoạn đường đầu làng. Ngôi nhà ông được xây dựng cách đây đã 5 năm, nhưng rất to và thuộc loại “nhất nhì” của làng Mới. Già làng cho biết:

- Trước kia nơi đây chỉ có đồi hoang, lưa thưa trong nắng và gió vài bụi cây mắc mèo, cây sim và dứa dại… khí hậu khắc nghiệt vậy, cây còn sống leo lắt không lên nổi, thì làm sao con người nghĩ đến chuyện lập làng để “an cư lập nghiệp”.

Năm 1994, sau khi Công ty 74 (Tổng Công ty 15) tổ chức đắp đập ngăn con suối chảy qua làng Tukngo để lấy nguồn nước vừa phục vụ sinh hoạt cho bà con, lại vừa lấy nước tưới lúa, cà phê… Bộ đội Hùng (Đại tá Trần Quang Hùng, hiện là Giám đốc Công ty 74), đến từng nhà vận động bà con người Giơ Rai ở làng Ghe, làng Tukngo và làng Tưkla chuyển về vị trí làng Mới bây giờ (lúc đó là vùng đất ở ngã ba giữa ba làng trên). Về đây để lập làng, thuận lợi cho việc trồng cây lương thực, cây công nghiệp nhất là cà phê, điều, cao su… và vào làm công nhân cho Công ty. Thời gian đầu không ai chịu nghe, vì từ xưa tới nay người Giơ Rai không ai tự ý bỏ làng của ông bà, cha mẹ lập nên cho con cháu sinh sống để ra đi nơi ở khác. Làm vậy là bị Yang (trời) phạt, già trẻ, gái trai đều bị bệnh tật, trâu bò, heo gà không sống được, cây lúa, cây bắp không ra trái…

Biết được “tâm tư” và đời sống tâm linh của đồng bào, cán bộ, chiến sĩ Công ty 74 ngày đêm bám trụ với dân làng. Một mặt kiên trì vận động, thuyết phục đồng bào tự nguyện ra lập làng mới để phát triển sản xuất, mặt khác họ cho xe vào san ủi, làm đường giao thông, phân lô đất chia ra cho từng ngôi nhà bằng nhau. Hỗ trợ cho một hộ gia đình 700 nghìn đồng, 3.000 viên ngói lợp nhà, một cái giếng. Đồng thời, khuyến khích những ai ra lập làng mới đều được vào làm công nhân cao su của Công ty, ngoài nhận lương hằng tháng, còn được hỗ trợ lương thực, thực phẩm…

“Mưa dầm thấm lâu”, rồi làng Mới có được 20 hộ “tình nguyện” đến từ 3 làng Ghe, Tukngo và Tưkla, sau đó lên được 31 hộ. Thấy bà con ra ở làng Mới có nhà được cấp, trẻ em đủ tuổi đến trường, vào làm công nhân được cấp áo quần, lương thực… cuộc sống khá lên mà chẳng thấy “Yang phạt” gì cả, thế là các hộ còn lại của ba làng trên đã về nhập làng Mới…

Ông Kpui Han, trưởng ban hòa giải của làng cho biết: "Từ ngày nghe bộ đội Hùng về ở làng Mới và vào làm công nhân cao su cho Công ty 74, đời sống của bà con đã thay đổi từng ngày, đến nay gần như nhà nào cũng có xe máy để đi làm, có ti-vi để xem; hơn 37% số hộ có xe công nông, máy xay xát lúa và bắp. Mới đây Công ty 74 còn xây dựng thêm cho làng Mới hai phòng học, dành cho học sinh lớp 1 và lớp 2, còn lớp 3 trở lên thì ra trường lớn ở gần xã để học. Trẻ em đi học đều được hỗ trợ sách vở, lại không thu học phí… ngày đêm nghe chúng đọc bài, học hát mà sung sướng cái bụng vô cùng".

Với sự hỗ trợ của cán bộ, chiến sĩ Công ty 74 và những kết quả làm được trong thời gian vừa qua, làng Mới được UBND tỉnh công nhận là làng văn hóa xuất sắc nhất cấp tỉnh từ năm 2005 đến nay.

Nghe người dân làng Mới nói nhiều về “thành tích của những người lập làng”, chúng tôi tìm về “bản doanh” của họ.

Mời chúng tôi chén trà xanh còn hương ấm, đồng chí Giám đốc Công ty 74 cho biết: “Đến nay Công ty cao su 74 đã trồng và khai thác hơn 5.940ha cao su, 144,68ha cà phê. Giải quyết việc làm cho hơn 3.300 người, trong đó có hơn 1.375 lao động là con em đồng bào dân tộc thiểu số. Sản phẩm của Công ty bảo đảm chất lượng, làm ra đến đâu tiêu thụ đến đó, nên đã được tổ chức TUV NORD (Tổ chức chuyên đánh giá về hợp chuẩn của Cộng hòa liên bang Đức) cấp chứng chỉ ISO 9001:2000 vào tháng 2 năm 2008. Thu nhập bình quân của người lao động hơn 3 triệu đồng. Riêng ở làng Mới, chỉ tính từ năm 2007 đến nay, Công ty đã đầu tư hơn 300 triệu đồng để làm đường giao thông, kéo điện vào nhà cho bà con và đào tạo “tay nghề” cho người lao động.

Cuộc sống đồng bào địa phương miền biên giới của Tổ quốc ổn định và ngày càng giàu lên, niềm vui của bà con cũng chính là niềm vui của những Bộ đội Cụ Hồ trên mặt trận kinh tế-quốc phòng.

Bài và ảnh: LÊ QUANG HỒI