QĐND - Trong ký ức về cuộc đời làm báo của mình, vùng đất Khu Kinh tế-quốc phòng (KT-QP) Khe Sanh (Quảng Trị) mà tôi đặt chân tới cách đây 10 năm heo hút, hoang sơ và rất hiểm trở. Những con đường tôi qua, bản làng tôi đến vẫn mang đậm nét sơ khai của buổi bình minh trong thủy nguyên cũ. Thế mà giờ đây, trở lại vùng đất xưa, mọi thứ đổi thay làm tôi ngỡ ngàng.

Cách đây 10 năm, tôi cùng cán bộ, chiến sĩ Đoàn KT-QP B37 khoác ba lô ngược lên miền biên ải về với đồng bào nơi phía Tây huyện Hướng Hóa. Đặt chân đến Khe Sanh khi trời đổ mưa mà lòng rối bời cảm xúc. Cảm xúc bỡ ngỡ của người mới bước vào nghề; cảm xúc về không gian của vùng đất lịch sử gắn liền với bao chiến công, xen lẫn trong đó là nỗi lo âu, hồi hộp.

Cán bộ Đoàn KT-QP B37 cùng bà con Vân Kiều ở Hướng Hóa (Quảng Trị) thu hoạch cà phê.

Sau bữa cơm chiều, Đại tá Thái Bá Sơn, Đoàn trưởng Đoàn KT-QP B37 thông báo ngắn gọn: “Sáng mai 5 giờ chúng ta bắt đầu hành quân vào bản Tà Rùng!”.

Đêm đó, trằn trọc mãi mà tôi không sao chợp mắt được. Gió rít từng đợt, cái lạnh ngập tràn làm thịt da tê tái. Cơn mưa rừng vẫn rơi lộp bộp. Đôi chim Tử quy cất tiếng gọi bạn tình lọt sâu vào vách núi khắc khoải, cô đơn. Biên giới chìm sâu vào thời khắc của đêm đông…

Đó là cảm giác của 10 năm về trước; của những ngày đầu “khai thạch, lập ruộng". Còn bây giờ, Khu KT-QP Khe Sanh ngút ngàn bởi màu xanh của rừng và những vườn cà phê trĩu hạt của đồng bào Vân Kiều. Đời sống của bà con Vân Kiều đang từng ngày thay da đổi thịt. Bà con bây giờ không chỉ sống nhờ vào rừng, mà dân bản đã biết khai hoang trồng lúa nước, phát triển mô hình trang trại chăn nuôi tập trung, trồng các loại cây nguyên liệu như dong riềng, cà phê… điện thắp sáng đã về được đến những bản làng sâu xa nhất. Có được thành công ấy là nhờ đơn vị đã chủ động phối hợp với các thôn, bản, xã tiến hành khảo sát nắm chắc số lượng hoàn cảnh gia đình các hộ dân, giao chỉ tiêu cho các cơ quan, đơn vị đỡ đầu các hộ nghèo. Bằng nhiều hình thức như cầm tay chỉ việc, hỗ trợ giống vốn, tư vấn hướng dẫn kỹ thuật về chăn nuôi, trồng trọt, vận động nhân dân tham gia cùng thực hiện các dự án. Xây dựng các mô hình điểm VACR ở các đội sản xuất làm mô hình trực quan để nhân dân học tập, làm theo như: Mô hình trồng cà phê, lạc ở xã Hướng Việt, cây dong riềng ở xã Hướng Lập... góp phần nâng cao nhận thức của nhân dân, khắc phục tình trạng trông chờ, ỷ lại sự hỗ trợ của Nhà nước, tăng năng suất cây trồng vật nuôi, tạo ra sản phẩm hàng hóa có giá trị kinh tế, từng bước thay đổi tập quán canh tác lạc hậu của nhân dân. Bên cạnh đó, Đoàn còn thực hiện các dự án khuyến nông - khuyến lâm ổn định sản xuất như khai hoang mới ruộng lúa nước, cấp giống cây trồng vật nuôi... Do vậy, 10 năm qua, đơn vị đã giúp 179 hộ đồng bào dân tộc Vân Kiều thoát được đói nghèo, góp phần cùng địa phương giảm tỷ lệ hộ đói nghèo từ 67,8% (năm 1999) xuống còn 23,06% (năm 2010).

Anh Hồ Thành, Chủ tịch UBND xã Hướng Việt, huyện Hướng Hóa mừng vui, nói: “Dân bản miềng đổi đời rồi, cả thung lũng Tà Rùng này cũng đổi thay nhiều đấy... Dân xã miềng vui lắm, không còn hộ đói cơm, nhạt muối. Có được điều đó là nhờ bộ đội Ðoàn B37 cả đấy! Cả xã miềng trồng 65ha lúa nước, sắp tới trồng thêm 30ha nữa, trồng được hơn 200ha rừng, 30ha cà phê, 5ha hồ tiêu, 27ha cây ăn quả... Bằng các dự án của Chính phủ, xã miềng đang mở thêm 4km đường nhựa và triển khai xây dựng các công trình dân sinh như: Chợ, bến xe…. Bây giờ xã Hướng Việt đã có 95% hộ được sử dụng điện thắp sáng. Hệ thống trường tiểu học, THCS, mầm non được xây dựng khang trang. Năm học vừa qua toàn xã có 13 học sinh giỏi các cấp. Thế là xã miềng bây giờ không kém miền xuôi đâu nhé! Bộ đội nó nói, nó làm cái gì cũng đúng với cái bụng của dân bản...”.

Rời Khu KT-QP Khe Sanh trong tôi dâng trào cảm xúc. Mừng vì đời sống đồng bào Vân Kiều ở phía Tây Quảng Trị đang đổi thay và cũng cảm phục tinh thần, ý chí của cán bộ, chiến sĩ Đoàn KT-QP B37 đối với nhân dân vùng dự án trong một thập kỷ qua…

Bài và ảnh: Đức Dục