QĐND Online - Tại các tổ thảo luận, phóng viên báo QĐND Online có mặt đều ghi nhận được sự đánh giá cao của các đại biểu về Dự án Luật Tố tụng hành chính. Nhiều đại biểu đánh giá, nếu soạn thảo, thực hiện tốt, thì đây có thể nói là một bước tiến của pháp luật nước ta…

Quy định thẩm quyền của toà án theo phương pháp loại trừ có nhiều ưu điểm

Một vấn đề còn ý kiến trái ngược nhau trong Dự thảo Luật Tố tụng hành chính là việc xác đinh thẩm quyền giải quyết của toà án. Một loại ý kiến cho rằng, nên theo phương án loại trừ, một loại ý kiến khác lại đề nghị nên theo phương án liệt kê. Về vấn đề này, trong buổi thảo luận ở tổ, đa phần đại biểu ủng hộ phương án loại trừ.

Đại biểu Lê Văn Hưng (đoàn Hưng

Đại biểu Ngô Văn Minh (đoàn Quảng Nam) phát biểu ý kiến

Yên) chỉ rõ: chúng ta nên áp dụng theo phương án loại trừ. Vì thực tế thực hiện Pháp lệnh Thủ tục giải quyết các vụ án hành chính, việc liệt kê đã bộc lộ nhiều hạn chế. Pháp lệnh lần đầu chúng ta liệt kê hơn 10 loại việc thuộc thẩm quyền giải quyết của toàn án, sau khi sửa đổi, bổ sung, con số này lên đến 22 loại việc. Tuy nhiên, vẫn chưa bao quát đủ, gây bức xúc trong nhân dân.  Nếu giờ chúng ta tiếp tục liệt kê thì con số sẽ nhiều lên, nhưng cũng chưa chắc đã bao quát đủ. Tuy nhiên, thực hiện theo phương án loại trừ cũng cần phải cụ thể, rõ ràng, vì trong ba lĩnh vực loại trừ có rất nhiều mức độ khác nhau. Nội dung này cần được quy định rõ trong luật, nếu không quy định được thì Chính phủ cần ra văn bản riêng quy định cụ thể.

Cùng quan điểm trên, đại biểu Ngô Văn Minh (đoàn Quảng Nam) cho rằng, chúng ta nên chon phương án loại trừ, vì như vậy sẽ bảo đảm bao quát hơn, phù hợp hơn với thực tế phát triển của xã hội. Việc có ý kiến không chọn phương án này vì nhiều người cho rằng, nếu áp dụng phương án loại trừ sẽ có hiện tượng dồn toa, toà án sẽ phải giải quyết quá nhiều vụ việc. Đây là cách nghĩ thiếu tích cực, ở đây chúng ta phải đứng trên quan điểm luật pháp, đứng trên lợi ích của nhân dân, đất nước, dù khó khăn, nhiều việc vẫn cần phải làm và làm tốt.

“Con kiến kiện củ khoai” sẽ đi đến đâu?

Nhiều đại biểu tỏ ra bức xúc khi thảo luận đến thực tế khiếu kiện ở nước ta. Việc giải quyết lòng vòng, không dứt điểm khiến người dân khổ, rồi cơ quan chức năng vất vả cứ kéo dài hết năm này đế năm khác. Nhiều nơi, nhiều vùng, việc người dân khiếu kiện quyết định hành chính của cơ quan nhà nước đã được gọi là việc “con kiến kiện củ khoai”, theo kiện chỉ tốn công, vô ích. Tuy nhiên, khi nghiên cứu hướng giải quyết của Dự thảo Luật Tố tụng hành chính, nhiều đại biểu cho rằng, nếu làm tốt, sẽ giải quyết được dứt điểm hiện tượng này.

Đại biểu Vũ Quang Hải (đoàn Hưng Yên) giải thích: Hiện nay đang tồn tại tình trạng người dân khiếu nại phải lần lượt qua nhiều cấp, đến cấp cao nhất là UBND tỉnh. Sau khi cấp này giải quyết rồi mà người dân vẫn không đồng ý lại khiếu kiện tiếp, đi khắp nơi. Nhưng cuối cùng việc giải quyết lại quay về UBND tỉnh. Như vậy, UBND tỉnh để bảo vệ tính đúng đắn của quyết định trước đó của mình thường ra những thông báo cuộc họp hoặc thông báo ý kiến của Chủ tịch UBND tỉnh để giải quyết. Với những loại giải quyết như vậy, người dân sẽ không thể làm gì hơn, vì xét theo lý, đây không phải là quyết định hành chính. Trong dự thảo luật lần này đã quy định rõ về quyết định hành chính và hành vi hành chính, đảm bảo tránh được hiện tượng phức tạp trên.

Đồng tình với quan điểm này, đại biểu Trần Tiến Dũng (đoàn Hà Tĩnh) giải thích: Việc giải quyết các vụ khiếu kiện hành chính thời gian vừa qua còn nhiều điểm bất cập vì toà địa phương sẽ rất khó xử người đứng đầu địa phương mình. Do đó, xảy ra tình trạng khi giải quyết vụ việc, người đứng đầu địa phương thường tránh ra toà, cử cấp dưới đi thay, trong khi toà án cũng tránh ngường đứng đầu địa phương ra toà vì sẽ rất khó giải quyết. Với dự án luật, tình trạng trên sẽ được xử lý, nhưng vấn đề đặt ra ở đây là chúng ta phải làm kiên quyết và làm cho đúng.

Nói về nội dung này, đại biểu Ngô Văn Minh giải thích thêm: hiện nay, chúng ta giải quyết khiếu nại một cách loang quanh, đơn từ người dân cứ chuyển qua nơi này rồi đến nơi khác mà không xử lý dứt điểm. Với dự án luật, người dân được quyền lựa chọn khởi kiện ra toà. Nói nôm na đây là luật cho phép “dân kiện quan”. Đây là điểm rất tích cực của dự án luật. Tuy nhiên, để thực hiện tốt chúng ta cũng cần cân nhắc quy định những biện pháp đi kèm. Như trong thực tế vừa qua, một số UBND huyện và nhiều UBND xã bị xử phải đề bù cho dân. Tuy nhiên, khi quyết định toà án có hiệu lực rồi, cấp chính quyền lại ỳ ra, không chịu thi hành. Cơ quan thi hành án không thể làm gì được với kiểu chơi ỳ của cấp chính quyền này và như vậy, quyền lợi của người dân vẫn chưa được bảo đảm. Tôi kiến nghị, đi kèm với luật này phải có luật bồi thường nhà nước chứ không nếu chỉ tuyên án xong rồi để đấy thì chỉ là kiểu giải quyết nửa vời.

Ngày 5-6, Quốc hội hảo luận ở hội trường về dự án Luật thuế bảo vệ môi trường.

Bài và ảnh: Đinh Xuân Dũng