Làm sống dậy những làn điệu dân ca cổ

QĐND Online - Tối 17-4, đêm chung kết Liên hoan dân ca Việt Nam lần thứ 4 năm 2011 khu vực Nam Trung bộ do VTV Phú Yên tổ chức đã diễn ra sôi nổi tại Nhà hát Sao Mai, TP Tuy Hòa. Gần 100 nghệ nhân của 8 tỉnh đã mang đến Liên hoan không khí của ngày hội giao lưu văn hóa đậm đà bản sắc. 16 tiết mục dân ca với những làn điệu truyền thống của bà con, đồng bào khu vực qua sự thể hiện của các nghệ nhân đã để lại ấn tượng sâu sắc với người xem.

Nếu như Bình Thuận, Ninh Thuận trình diễn những làn điệu hát Ka Thành, hát lễ khoản đãi vua đặc trưng của dân tộc Chăm, thì các tỉnh Quảng Ngãi, Phú Yên, Quảng Nam…lại “khoe” những làn điệu hát giao duyên, đối đáp, những câu hò, điệu lý như: Lý bán quán, lý vãi chài (Đà Nẵng), hò đẩy ghe (Phú Yên), hát đối đáp (Quảng Nam)….Các tiết mục được trình diễn thể hiện sự phong phú, đa dạng của âm nhạc dân gian vùng đất này.

Tiết mục tham dự Liên hoan

Ai cũng thích thú với các tiết mục hát đối đáp, song ca của các đôi nghệ nhân Hồ Văn Dinh, Hồ Thị Don – dân tộc Cadoong (Quảng Nam) với lời khuyên con cháu nghe lời dạy dỗ của ông bà, đừng ham chơi mà bỏ bê việc học hành; hay như tiết mục Tâm tình kết sui gia - làn điệu ca chôi (dân ca H’rê) của đoàn Quảng Ngãi nói lên mong muốn con cháu được nên nghĩa vợ chồng hạnh phúc trọn vẹn; hay như các tiết mục hát giao duyên - dân ca Chăm’Hroi (Phú Yên), giao duyên tìm bạn- dân ca Cor (Quảng Ngãi)….với ngụ ý kết bạn tâm giao, nên nghĩa vợ chồng….đã khiến cho liên hoan thêm rộn ràng màu sắc.

Hàng loạt những làn điệu dân ca cổ được thể hiện bởi các nghệ nhân, với lời ca, giọng hát mộc mạc và có sự bổ trợ của những nhạc cụ dân tộc độc đáo. Họ đến với Liên hoan, không đơn thuần chỉ là một cuộc giao lưu văn nghệ dân gian, mà còn là ý thức gìn giữ và bảo tồn những vốn quý của dân tộc.

Nghệ nhân Phạm Văn Nguyên - dân tộc H’rê (Quảng Ngãi) cho biết, năm nay ông đã hơn 70 tuổi nhưng biết hát dân ca của đồng bào mình từ nhỏ, vì ở buôn làng, những lúc xong việc nương rẫy, bà con lại ngồi với nhau, đem những giai điệu, lời ca, điệu múa của mình để nói chuyện với nhau nghe. Nghệ nhân Hồ Văn Dinh – dân tộc Cadoong (Quảng Nam) bộc bạch: “Ở nhà tôi cũng hay hát, múa cho con cháu nghe những bài hát này, tôi dạy cho thế hệ sau biết giữ gìn những bài hát truyền thống của đồng bào mình, để sau này còn tiếp tục phát triển…

Liên hoan đã phát hiện ra những làn điệu dân ca đặc sắc, các đoàn đã cố gắng bám sát mục tiêu, sưu tầm, khai thác và trình bày những làn điệu dân ca nguyên thể. Đây cũng là dịp để các nghệ sĩ trao đổi, giới thiệu, phát hiện tuyển chọn những nghệ sỹ tài năng, những làn điệu dân ca đặc sắc, tiêu biểu nhằm giữ gìn, bảo tồn và phát huy vốn văn hóa quý giá của dân tộc.

KIM CHI