Lá cờ đỏ sao vàng nơi giới tuyến Vĩnh Linh đã bao lần bị bom đạn Mỹ-ngụy bắn phá, hủy diệt, có lúc cột cờ bị đổ, bị gãy, nhưng chỉ ít phút sau lá cờ lại tung bay ngạo nghễ ngay trước mắt quân thù. Lá cờ đã đi vào huyền thoại không chỉ của quân và dân ta ở giới tuyến, mà còn là sức mạnh của miền Bắc XHCN, là niềm tin của đồng bào miền Nam kháng chiến, suốt từ năm 1954 đến năm 1975. Chỉ riêng việc treo cờ đã có một đơn vị vũ trang phụ trách. Ngày đó, đứng bên bờ sông Bến Hải nhìn sang bờ Nam, ai cũng quặn đau bởi đồng bào miền Nam phải sống trong cảnh cơ cực, bị Mỹ-Diệm dồn vào ấp chiến lược. Trong chiến dịch tố cộng, địch lê máy chém đi tàn sát bao chiến sĩ, đồng bào ta, loa phóng thanh của chúng ngày đêm gào thét “lấp sông Bến Hải”, “Bắc tiến”…

Bất chấp tất cả, phía bờ bắc sông Bến Hải, lá cờ đỏ sao vàng của Tổ quốc Việt Nam vẫn tung bay giữa trời lồng lộng. Hiệp định Giơ-ne-vơ năm 1954, lấy vĩ tuyến 17 tạm thời chia nước ta thành hai miền, để đến tháng 7-1956, hai miền Nam-Bắc sẽ tiến hành hiệp thương Tổng tuyển cử thống nhất đất nước… Nhưng rồi Mỹ-Diệm đã phá hoại hiệp định. Vĩ tuyến 17 trùng với sông Bến Hải-một con sông nhỏ bắt nguồn từ dải Trường Sơn, chảy ngang qua phần phía bắc tỉnh Quảng Trị, nơi cửa sông gặp biển gọi là Cửa Tùng. Phía bắc sông Bến Hải là huyện Vĩnh Linh, giáp với tỉnh Quảng Bình, phía nam sông là huyện Gio Linh, giáp với thị xã Đông Hà. Chiếc cầu sắt hẹp, mặt lát bằng bê tông bắc qua sông Bến Hải gọi là cầu Hiền Lương, có từ thời Pháp. Vĩ tuyến 17, sông Bến Hải, cầu Hiền Lương… trở thành nỗi đau chia cắt suốt mấy chục năm.

Chiến tranh đã lùi xa, nhưng hình ảnh lá cờ đỏ sao vàng nơi giới tuyến vẫn mãi là niềm kiêu hãnh, tự hào của bao thế hệ người Việt Nam.

NGUYỄN VĂN