Khi có tuổi trẻ tham gia

Những năm gần đây, tai nạn và ùn tắc giao thông luôn là vấn đề nóng của toàn xã hội. Để góp phần khắc phục tình trạng này, năm 2001, Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh và Ủy ban an toàn giao thông Quốc gia (UBATGTQG) đã ký Nghị quyết liên tịch và phát động phong trào “Tuổi trẻ xung kích, tình nguyện giữ gìn trật tự an toàn giao thông”. Sau 6 năm thực hiện, phong trào đã mang lại những kết quả bước đầu. Ngày 24 – 10, Hội nghị tổng kết phong trào này được tổ chức tại Hà Nội.

Thành công từ những mô hình

Theo đánh giá của Trung ương Đoàn và UBATGTQG, cuộc vận động “Tuổi trẻ xung kích, tình nguyện giữ gìn trật tự an toàn giao thông” đã góp phần tích cực trong kiềm chế tai nạn giao thông và tình trạng tắc đường. Thông qua phong trào “Thanh niên tình nguyện”, chiến dịch “Tiếp sức mùa thi”, “Tháng thanh niên” và “Tháng an toàn giao thông”… các tổ chức Đoàn đã xây dựng được nhiều mô hình giữ gìn trật tự an toàn giao thông rất hiệu quả, như mô hình “Đoạn đường, ngõ phố thanh niên tự quản”; “Cổng trường an toàn giao thông”; “Tuyến xe buýt thanh niên kiểu mẫu”…

Tìm hiểu về các tập thể và đoàn viên thanh niên (ĐVTN) tiêu biểu được khen thưởng lần này, chúng tôi thấy rất nhiều tổ chức đoàn cơ sở đã có cách làm sáng tạo, hiệu quả, nhất là công tác tuyên truyền, vận động thanh niên có ý thức chấp hành Luật Giao thông. Và đây cũng chính là mục tiêu quan trọng hàng đầu của phong trào “Tuổi trẻ xung kích, tình nguyện giữ gìn trật tự an toàn giao thông”. Để thực hiện mục tiêu này, huyện đoàn Si Ma Cai (tỉnh Lào Cai) thành lập các đội tuyên truyền ở từng chi đoàn. Hằng ngày, ĐVTN phân công nhau tuyên truyền trên hệ thống loa nội bộ, đồng thời phối hợp với các trường học để tuyên truyền cho học sinh. Đặc biệt, huyện đoàn Si Ma Cai đã phối hợp với ngành giao thông tổ chức cho hơn 2.000 ĐVTN học và thi giấy phép lái xe, trong đó có hai lớp cho 230 người không biết chữ do cán bộ Đoàn trực tiếp bồi dưỡng. Còn các tổ chức Đoàn trong quân đội đã vận dụng nhiều hình thức, biện pháp để xây dựng ý thức chấp hành luật giao thông cho ĐVTN. Ở Đoàn cơ sở đơn vị 2 (Quân khu 3), bên cạnh việc tuyên truyền trên hệ thống truyền thanh nội bộ và thông qua thi tìm hiểu, diễn đàn, làm pa-nô, khẩu hiệu... Đoàn thanh niên rất coi trọng lồng ghép các nội dung tuyên truyền vào chương trình văn hóa, văn nghệ để ĐVTN dễ tiếp thu. Hy vọng rằng, hình thức tuyên truyền luật giao thông qua sân khấu hóa như ở Đoàn cơ sở đơn vị 2 sẽ được áp dụng rộng rãi.

Xây dựng các tuyến đường, giao lộ, cổng trường an toàn do thanh niên tự quản cũng là một trong những đóng góp có hiệu quả. Trước tình trạng ở các khu đô thị lớn thường xảy ra tắc đường, nhất là tại các giao lộ và trước cổng trường học, các tổ chức Đoàn đã nhận xây dựng hơn 4.000 đoạn đường, 3.124 cổng trường an toàn. Chị Tống Thị Tuyết, Bí thư Đoàn Trường trung học phổ thông huyện Hà Trung (Thanh Hóa) kể:

- Trước đây, cứ vào giờ đi học và tan trường là đoạn đường trước cổng trường bị tắc. Từ năm 2002 đến nay, khi Đoàn trường cử đội cờ đỏ xung kích trực ở cổng trường trước và sau giờ tan học để điều tiết giao thông thì không còn xảy ra ùn tắc giao thông nữa.

Đồng chí Nguyễn Lam, Bí thư Trung ương Đoàn, cho chúng tôi biết: Thành công nhất trong 6 năm qua là Đoàn đã huy động được một lực lượng lớn tình nguyện viên tham gia chiến dịch “Tiếp sức mùa thi” và điều tiết giao thông ở những “điểm nóng” hay xảy ra ùn tắc, tai nạn. Tiêu biểu trong phong trào này là tuổi trẻ các trường đại học ở một số thành phố lớn như Hà Nội, Hải Phòng, Đà Nẵng, Thành phố Hồ Chí Minh… Trước đây, khi chưa phát động chiến dịch “Tiếp sức mùa thi” thì trong các kỳ tuyển sinh, giao thông thường xuyên bị tắc nghẽn. Ngay trong những ngày thường, nhiều ngã ba, ngã tư cũng bị tắc đường vào giờ cao điểm mà lực lượng cảnh sát giao thông vì quá mỏng nên không thể giải quyết được. Có thanh niên tình nguyện tham gia điều tiết giao thông, tình trạng tắc đường đã giảm đáng kể.

Điều rất đáng mừng là ngay cả ở những địa bàn nông thôn cũng đã xuất hiện những tổ chức Đoàn tham gia bảo đảm an toàn giao thông. Đoàn xã Hiệp Tân, huyện Hòa Thành, tỉnh Tây Ninh, duy trì đội thanh niên tình nguyện hoạt động thường xuyên, từ 2002 đến nay, huy động được hơn 8.000 lượt ĐVTN tham gia hướng dẫn giao thông và giải tỏa gần 1.300 trường hợp bán hàng, để vật liệu xây dựng dưới lòng đường, vỉa hè.

Những hạn chế cần khắc phục

Nước ta thanh, thiếu niên chiếm hơn một nửa dân số, vì thế, vai trò của tổ chức Đoàn đối với công tác bảo đảm trật tự an toàn giao thông là rất quan trọng. 6 năm qua, mặc dù các cấp bộ Đoàn đã tổ chức được nhiều phong trào có hiệu quả thiết thực, song bên cạnh đó vẫn còn không ít tổ chức đoàn chưa tích cực tham gia phong trào, hoặc chỉ tham gia chiếu lệ, hiệu quả thấp. Không ít nơi, Đoàn nhận xây dựng “Đoạn đường tự quản” nhưng không “quản” ngày nào, ĐVTN tham gia chỉ mang tính hình thức; nhiều tổ chức Đoàn chưa làm tốt công tác tuyên truyền, vận động.

Bên cạnh những thiếu sót trên, việc chính quyền các địa phương chưa chủ động giao nhiệm vụ cho tổ chức Đoàn và sự phối hợp giữa lực lượng cảnh sát giao thông với Đoàn thanh niên chưa cụ thể đã dẫn đến tình trạng thiếu thanh niên tình nguyện ở những “điểm nóng” về an toàn giao thông.

Vấn đề mà hầu hết các ý kiến được hỏi đều lo ngại là ý thức chấp hành luật giao thông của thanh, thiếu niên chưa tốt, tình trạng thanh, thiếu niên vi phạm luật giao thông vẫn rất phổ biến. Đồng chí Nguyễn Trọng Thái, Phó chánh văn phòng UBATGTQG cho biết:

- Tai nạn giao thông do thanh, thiếu niên gây ra chiếm tỷ lệ cao nhất, khoảng 60%; nhiều thanh, thiếu niên điều khiển mô tô, xe máy không có giấy phép lái xe; uống rượu bia quá nồng độ cho phép; đi xe máy lạng lách, đánh võng, phóng nhanh vượt ẩu, đua xe trái phép... Nhiều ĐVTN coi việc vi phạm luật giao thông chỉ là “chuyện thường, chuyện nhỏ”.

Đồng chí cũng cho rằng, thời gian tới, các cấp bộ Đoàn cần tập trung phát động ĐVTN đấu tranh mạnh mẽ với những biểu hiện trên. Nếu giảm được tỷ lệ thanh, thiếu niên gây tai nạn giao thông thì số vụ tai nạn của cả nước cũng sẽ giảm nhiều.

Để sức trẻ phát huy hiệu quả

Theo đồng chí Lê Mạnh Hùng, Bí thư thường trực Trung ương Đoàn, thì ngay sau Hội nghị này, Trung ương Đoàn sẽ triển khai đề án phát huy vai trò của tuổi trẻ giữ gìn trật tự an toàn giao thông. Trong đề án, cùng với việc tập trung nâng cao nhận thức cho thanh, thiếu niên về an toàn giao thông, mỗi chi Đoàn sẽ thành lập một đội thanh niên xung kích tham gia bảo đảm an toàn giao thông trên địa bàn. Tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh, các đội thanh niên xung kích sẽ tham gia lực lượng “phản ứng nhanh”, cùng với cảnh sát giao thông giải quyết kịp thời những tình huống tắc

Theo chúng tôi, để tiếp tục thực hiện tốt cuộc vận động “Tuổi trẻ xung kích, tình nguyện giữ gìn trật tự an toàn giao thông”, bên cạnh những biện pháp trên, các cấp bộ Đoàn cần triển khai nhân rộng những mô hình đang có hiệu quả. Đó là ở mỗi trường học cần thành lập các tổ cờ đỏ xung kích do cán bộ Đoàn phụ trách để điều tiết giao thông tại cổng trường trong giờ cao điểm, đồng thời kiểm tra những học sinh không chấp hành nghiêm luật giao thông để có biện pháp xử lý. Đưa ý thức chấp hành luật giao thông thành một nội dung bắt buộc trong bình xét đoàn viên, đội viên 6 tháng và cả năm. Đối với lực lượng thanh niên xung kích làm nhiệm vụ bảo đảm trật tự an toàn giao thông, tổ chức Đoàn cần phối hợp với lực lượng cảnh sát giao thông để phân công cụ thể từng ca trực, bảo đảm luôn có lực lượng điều tiết giao thông ở những nơi, thời gian thường xảy ra ùn tắc. Bên cạnh đó Trung ương Đoàn cần đề nghị với các cơ quan chức năng có chế độ chính sách để động viên lực lượng thanh niên tham gia điều tiết giao thông thực hiện nhiệm vụ.

CÁT HUY QUANG