Khi bác sĩ “sợ” về nông thôn

Sự chênh lệch về số lượng cũng như chất lượng của đội ngũ giữa cán bộ y tế các vùng miền ngày càng tăng.

Khám chữa bệnh

Theo TS. Nguyễn Quốc Triệu, Bộ trưởng Bộ Y tế, chất lượng khám chữa bệnh, nhất là ở các tỉnh miền núi, vùng sâu, vùng xa còn hạn chế do thiếu cán bộ y tế, nhất là cán bộ y tế có chuyên môn sâu. Nghịch lý phân bổ cán bộ y tế và số lượng giường bệnh hiện nay đã tạo ra sự bất công về chất lượng chăm sóc sức khỏe cho người dân ở thành thị và nông thôn.

Có một thực tế diễn ra từ nhiều năm nay đó là, lực lượng cán bộ y tế có tay nghề thường chỉ tập trung ở các thành phố lớn như: Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh chiếm đến 85%, trong khi giường bệnh của khu vực này chỉ chiếm 15% trong tổng số giường bệnh của cả nước. Còn các bệnh viện (BV) tuyến dưới, đặc biệt là ở miền núi, vùng sâu, vùng xa chiếm 85% tổng số giường bệnh nhưng lại thiếu cán bộ y tế trầm trọng, chỉ có 15% cán bộ. Không chỉ có vậy, việc thiếu cán bộ y tế có trình độ chuyên môn cao ở các BV tuyến dưới còn là nguyên nhân gây nên tình trạng quá tải tại các BV tuyến trên.

Hàng năm, riêng các cơ sở y tế trên địa bàn TP.HCM tiếp nhận trên 35 triệu lượt người đến khám và điều trị, trong đó có trên 50% là bệnh nhân ở các tỉnh đổ về; các BV T.Ư ở khu vực phía Bắc như: Việt Đức, Bạch Mai, Phụ Sản, Nhi T.ư, K… thì tỷ lệ quá tải của các BV này luôn ở mức từ 120% - 200%. Dẫn chứng từ BV Nhi đồng I, bác sĩ Tăng Chí Thượng - Giám đốc BV cho biết, ngày cao điểm có thể lên tới 5.600 - 6.000 bệnh nhi. BV có trên 1.200 giường với khoảng 1.800 bác sĩ, y tá nhưng mỗi giường bệnh phải chen chúc tới 2-3 bệnh nhi và cán bộ y, bác sĩ cường độ làm việc gấp 2 - 3 lần.

Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Quốc Triệu cho biết: Việc phân bổ nguồn nhân lực theo vùng kinh tế - xã hội hiện nay đang trở thành vấn đề rất bất cập của ngành y tế. Trong 5 năm gần đây, số cán bộ y tế tăng ở một số vùng Đông Bắc, Bắc Trung bộ, Đông Nam bộ và Tây Nguyên nhưng lại giảm ở Tây Bắc, Nam Trung bộ, ĐBSCL - là những vùng kinh tế chậm phát triển. Thêm vào đó, đội ngũ cán bộ y tế có trình độ đại học trong công tác điều trị ở đây còn thấp, chủ yếu vẫn là y sỹ, nữ hộ sinh. Điều này một lần nữa cho thấy sự thiếu công bằng trong việc bổ sung cán bộ y tế về cả lượng và chất; thêm vào đó, tốc độ gia tăng vừa chậm vừa không ổn định.

Nguyên nhân?

Bác sỹ Nguyễn Ngọc Thành, Phó Giám đốc Sở Y tế Thanh Hóa cho biết: Hiện nay, thiếu cán bộ y tế có trình độ đại học và sau đại học ở các trung tâm y tế tuyến huyện thấp; cơ cấu bác sỹ trên cán bộ y tế ở các cơ sở khám chữa bệnh tuyến huyện chỉ đạt 1/4. Đối với tuyến xã, 44,8% số trạm y tế chưa có bác sỹ; 60% số trạm chưa có cán bộ dược chuyên trách, 84% số trạm chưa có y sỹ vệ sinh phòng dịch… Trong đó, có tình trạng di chuyển cán bộ y tế từ miền núi xuống miền xuôi, từ y tế tuyến cơ sở về tuyến cao hơn có chiều hướng gia tăng, việc đào tạo tại chỗ gặp nhiều khó khăn, do chính sách thu hút cán bộ y tế về công tác ở miền núi chưa có sức hấp dẫn, chưa có quy định và chính sách phù hợp nhằm tăng cường nguồn nhân lực, đặc biệt là nhân lực có chất lượng cao cho y tế cơ sở.

Bác sỹ Đào Ngọc Lan, Giám đốc Sở Y tế Yên Bái cho biết: Cán bộ y tế hiện nay ở tỉnh vừa thiếu về số lượng, yếu về chất lượng. Nguyên nhân của tình trạng trên là do chính sách đào tạo, tuyển dụng còn bất cập (chỉ tiêu tăng ít so với nhu cầu), bất cập về chính sách thu hút, khuyến khích, đãi ngộ (lương thấp, điều kiện làm việc thiếu thốn, đi lại khó khăn). Chất lượng cán bộ yếu kém do chất lượng đào tạo chưa cao, đặc biệt là các trường trung cấp. Chương trình đào tạo chưa toàn diện, nhất là đào tạo về y đức, về kỹ năng giao tiếp… Cũng theo bác sĩ Đào Ngọc Lan, Yên Bái đã cử nhiều cán bộ để đào tạo chuyên tu (y sỹ thành bác sỹ) nhưng chất lượng bác sỹ rất hạn chế hoặc có người được đào tạo thành bác sỹ xong lại không muốn về xã, mà xin ở lại tỉnh hoặc bỏ ra làm y tế tư nhân vì lương cao, điều kiện làm việc tốt.

Lãnh đạo Bộ Y tế thừa nhận, có một thực tế đáng lo ngại hiện nay là, trong khi lực lượng bác sỹ đào tạo ra hàng năm vẫn tăng nhưng do nhiều nguyên nhân nên chỉ một số rất ít về phục vụ tại các tỉnh vùng sâu, vùng xa, đặc biệt là các tỉnh Tây Bắc, Tây Nguyên, ĐBSCL, mà chủ yếu tập trung tại các tỉnh, thành phố lớn, các khu vực ĐB sông Hồng, Đông Nam bộ.

Mặc dù trong những năm qua, Nhà nước và các địa phương đã áp dụng những chính sách chế độ tạo nguồn nhân lực cho các tỉnh vùng sâu, vùng xa, nhưng phần lớn các địa phương thuộc vùng này vẫn rất khó khăn trong việc tuyển dụng cán bộ y tế. Nguyên nhân chủ yếu là do điều kiện sống thấp và các chính sách hiện tại chưa đủ sức thu hút các bộ về công tác.

Theo VOV