Lãnh đạo Đảng và Nhà nước chụp ảnh kỷ niệm với những cá nhân và tập thể nhận Giải thưởng Kô-va-lép-xcai-a.

Sôi nổi, nhưng hết sức đằm thắm. Mãnh liệt, nhưng tinh tế. Đó là cảm nhận của những người có mặt tại Lễ trao Giải thưởng Kô-va-lép-xcai-a và giao lưu nữ trí thức Việt Nam được Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ (LHPN) Việt Nam tổ chức sáng 7-3, tại Hà Nội. Buổi lễ hội tụ những nhà khoa học, những tập thể, cá nhân nữ đã có nhiều đóng góp vì sự phát triển chung của đất nước. Họ là những bông hoa rực rỡ sắc màu trong vườn hoa chung mừng ngày Quốc tế Phụ nữ 8-3.

Đến dự, và chia vui với các đại biểu có các đồng chí: Tòng Thị Phóng, Bí thư Trung ương Đảng, Phó chủ tịch Quốc hội; Hà Thị Khiết, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Dân vận Trung ương; Nguyễn Thị Doan, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó chủ tịch nước; Nguyễn Thị Bình, nguyên Phó chủ tịch nước, Chủ tịch Ủy ban Giải thưởng Kô-va-lép-xcai-a Việt Nam; Nguyễn Thiện Nhân, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó thủ tướng Chính phủ, cùng nhiều đại biểu đại diện các tầng lớp phụ nữ của Thủ đô.

Trong lời phát biểu chào mừng, đồng chí Nguyễn Thị Thanh Hòa, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch Hội LHPN Việt Nam khẳng định: Đây là chương trình đầy ý nghĩa trong hoạt động kỷ niệm Ngày Quốc tế Phụ nữ 8-3 của Hội LHPN Việt Nam. Hoạt động nhằm tôn vinh những tập thể, cá nhân các nhà khoa học nữ có thành tích xuất sắc trong nghiên cứu và ứng dụng khoa học vào thực tiễn cuộc sống, phục vụ cộng đồng trên nhiều lĩnh vực của đời sống xã hội. Đây cũng là dịp khẳng định vai trò to lớn của đội ngũ nữ trí thức trong sự phát triển của đất nước; là diễn đàn trao đổi về những cơ hội, thách thức đối với nữ trí thức trong quá trình phấn đấu để đạt được những thành tựu khoa học. Qua đó, đề xuất với Đảng và Nhà nước về chính sách, cơ chế, tạo điều kiện cho nữ trí thức phát huy tiềm năng, đóng góp nhiều hơn nữa cho công cuộc đổi mới đất nước.

Chúng tôi nhận thấy, trên khuôn mặt mỗi đại biểu rạng rỡ niềm tự hào. Các nữ trí thức Việt Nam, bằng tài năng, trí tuệ và sức lực của mình đã không ngừng phấn đấu, hy sinh để được cống hiến phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân. Để có được dù chỉ là một, nhưng thực tế lại có hàng trăm đề tài nghiên cứu khoa học và ứng dụng công nghệ vào nhiều lĩnh vực đời sống xã hội, các chị đã thầm lặng “hy sinh”, thầm lặng nghiên cứu, thầm lặng làm việc không kể nơi đó là phòng thí nghiệm, trong phân xưởng hay trên ruộng đồng…

Ghi nhận những đóng góp của đội ngũ cán bộ khoa học nữ, Phó thủ tướng Chính phủ Nguyễn Thiện Nhân biểu dương những thành tích to lớn của Phụ nữ Việt Nam nói chung và đội ngũ nữ trí thức nói riêng. Đồng chí đặt niềm tin vào trí tuệ, sức sáng tạo của các nữ trí thức. Phó thủ tướng khẳng định: Để đạt được thành tích cao trong nghiên cứu khoa học là một thách thức và khó khăn đối với mỗi nhà khoa học, đặc biệt là nhà khoa học nữ. Tuy nhiên, điều đáng phấn khởi, đội ngũ cán bộ khoa học nữ, không những có nhiều đóng góp cho xã hội, mà còn đảm trách trọn vẹn nghĩa vụ xây tổ ấm trong mỗi gia đình…

GS.TS. Nhà giáo ưu tú Đặng Thị Kim Chi, cán bộ giảng dạy Trường đại học Bách khoa Hà Nội từng chủ trì và trực tiếp tham gia hơn một trăm đề tài nghiên cứu và các công trình khoa học, nhưng vẫn rất xúc động khi được nhận Giải thưởng Kô-va-lép-xcai-a năm nay dành tặng cho cá nhân. Chị Chi bày tỏ: “Suốt 37 năm tham gia giảng dạy, nghiên cứu khoa học, làm công tác quản lý... thì hơn 2/3 quãng thời gian đó tôi vừa cố gắng hoàn thành tốt nhiệm vụ chuyên môn, vừa làm tròn cả hai vai “người cha, người mẹ” trong gia đình. Vì chồng tôi là bộ đội, luôn đóng quân ở xa. Kinh nghiệm thực tế cho thấy, nữ trí thức muốn thực hiện được ước mơ chinh phục đỉnh cao khoa học không chỉ cần lòng say mê nghiên cứu, mà còn phải có nghị lực, ý chí dũng cảm vượt qua khó khăn. Chỉ có như thế mới mang đến thành công cho mỗi người”.

Tôi thật sự bất ngờ khi được biết, các đề tài do GS.TS Đặng Thị Kim Chi nghiên cứu lại chủ yếu về môi trường, nhất là môi trường ở các làng nghề, một đặc thù của kinh tế nông thôn Việt Nam. Các công trình của chị tập trung nghiên cứu, tìm giải pháp không chỉ giải quyết vấn đề môi trường-một vấn đề nóng hổi tính thời sự, mà còn mang lại nguồn lợi kinh tế cao như: Tái chế giấy, chế biến đồ gỗ, sản xuất thủ công mỹ nghệ và chế biến lương thực, thực phẩm. Tất cả những vấn đề trên được chị và tập thể các nhà khoa học Trường đại học Bách khoa Hà Nội triển khai ứng dụng ở một số làng nghề và đem lại hiệu quả cao.

Chăm lo sức khỏe cộng đồng chính là mong ước và cũng là tâm nguyện của PGS. TS. Lê Thị Hợp, Viện trưởng Viện Dinh dưỡng (Bộ Y tế). Tập thể các nhà khoa học nữ là đơn vị có vinh dự được nhận Giải thưởng Kô-va-lép-xcai-a dành cho tập thể lần này. Chúng tôi được biết, bảo đảm dinh dưỡng cho cộng đồng là một trong các đề tài nghiên cứu trọng điểm cấp Nhà nước do tập thể nữ cán bộ nghiên cứu Viện Dinh dưỡng đảm nhận triển khai. Đề tài tập trung vào các chủ đề có ý nghĩa thực tiễn và khoa học nhằm đưa ra giải pháp cải thiện tình trạng dinh dưỡng và an toàn vệ sinh thực phẩm. Đến nay, qua hàng chục năm nghiên cứu, tập thể các nhà khoa học nữ Viện Dinh dưỡng đã triển khai nghiên cứu và tiến hành nghiệm thu 12 đề tài cấp Bộ và đạt kết quả cao. Lần này, họ được giao nhiệm vụ nghiên cứu đề tài cấp Nhà nước: “Đánh giá một số yếu tố dinh dưỡng có nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng và các giải pháp can thiệp”. Qua nghiên cứu, các chị đề xuất nhiều giải pháp mang tính đồng bộ trong phòng, chống suy dinh dưỡng; cũng như một số giải pháp mới về các yếu tố nguy cơ gây ngộ độc thực phẩm, thừa cân, béo phì và các bệnh mãn tính liên quan tới dinh dưỡng. Đặc biệt, các giải pháp trên đã được ứng dụng trong triển khai chiến lược quốc gia, chương trình phòng, chống suy dinh dưỡng trẻ em và chương trình mục tiêu bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm. Với những kết quả trong nghiên cứu, từ năm 2003 đến nay, Việt Nam được Tổ chức Y tế thế giới (WHO) và UNICEF đánh giá là quốc gia duy nhất trong khu vực liên tục đạt mức giảm suy dinh dưỡng 2%/năm.

Trong không khí tưng bừng và rực rỡ sắc màu áo dài truyền thống của Phụ nữ Việt Nam tại buổi lễ, tôi dễ dàng nhận ra đoàn đại biểu nữ học viên các học viện, nhà trường quân đội. Các em là những nữ sinh xuất sắc hiện đang học tập tại Học viện Quân y và Học viện Kỹ thuật Quân sự. Trò chuyện với tôi, Phùng Trần Thị Thu Phương Anh, học viên năm thứ tư, Khoa Công nghệ thông tin, Học viện Kỹ thuật Quân sự, cho biết: Em đang tham gia nghiên cứu đề tài “Biến đổi Wavelet và ứng dụng trong giấu tin trong ảnh”. Đề tài có tác dụng đối với nhiều lĩnh vực, đặc biệt trong bảo vệ bản quyền sản phẩm, cất giấu tin mật...”. Suốt 4 năm qua, Phương Anh kiên trì vừa hoàn thành tốt chương trình học tập, vừa tự học thêm tiếng Anh để đủ khả năng nghiên cứu tài liệu phục vụ đề tài. Cũng có niềm mơ ước như Phương Anh, học viên năm thứ tư, Học viện Quân y, Lê Thị Loan, người dân tộc Giẻ-Triêng (ở tỉnh Kon Tum) thì bộc bạch: Em mong muốn học được thật nhiều để sau này phục vụ bà con buôn làng Tây Nguyên được tốt hơn….

Còn rất nhiều tấm gương, nhiều câu chuyện về các nhà khoa học nữ mà chúng tôi chưa thể chuyển tải đến bạn đọc trong bài viết này, xin được mượn lời của nguyên Phó chủ tịch nước Nguyễn Thị Bình thay cho lời kết: “Nữ trí thức nhận Giải thưởng hôm nay và các nhà khoa học nữ của Việt Nam nói chung sẽ tiếp tục phấn đấu, nghiên cứu được thêm nhiều công trình hữu ích, góp phần xây dựng và phát triển đất nước. Đó cũng chính là góp phần nâng cao vai trò và vị thế của Phụ nữ Việt Nam”.

Bài và ảnh: MAI PHƯƠNG