Kết thúc phiên họp chất vấn và trả lời chất vấn

- Chính phủ báo cáo giải trình, làm rõ một số vấn đề dư luận quan tâm

Đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội Phạm Thị Loan chất vấn thành viên Chính phủ. Ảnh: Thống Nhất - TTXVN

Sáng 13-4, Quốc hội họp phiên cuối của chương trình chất vấn và trả lời chất vấn. Thay mặt Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ, Phó thủ tướng Thường trực Nguyễn Sinh Hùng đọc báo cáo giải trình một số vấn đề đại biểu quan tâm. Tiếp đó, Phó thủ tướng trả lời trực tiếp các câu hỏi mà đại biểu nêu lên. Kết thúc phiên họp, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Phú Trọng phát biểu ý kiến.

Tạo nên sự đồng thuận trong xã hội

Đại biểu Nguyễn Đức Hiền, đoàn Quảng Ngãi nêu băn khoăn của các hộ nghèo ở 61 huyện nghèo, đó là chính sách thế nào đối với các huyện, xã mới chia tách? Trong quy định đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng lại không có thị trấn, trong khi nhiều thị trấn mới chia tách rất khó khăn? Huyện cận nghèo không kém khó khăn, vậy nên hỗ trợ thế nào?

Phó thủ tướng trả lời: Tên của chương trình là 61 huyện nghèo, các huyện có hơn 50% hộ nghèo, thì do Trung ương lo; còn lại dưới tiêu chí đó thì có chương trình của tỉnh. Mức phấn đấu đề ra là đến năm 2020 đời sống của hộ dân nghèo phải tăng gấp 5-6 lần. Với ý nghĩa hộ nghèo nhất phải có tốc độ tăng nhanh nhất. Chia tách huyện mới, nếu đúng thì bổ sung, nay đã lên 63 huyện. Giải quyết huyện nghèo không chỉ ở xã, thôn, bản cũng không chỉ cơ sở hạ tầng, mà có nhiều tiêu chí tổng hợp. Chương trình cũng gồm cả xã đặc biệt khó khăn, các thôn cận nghèo.

Về ý kiến của đại biểu Phạm Thị Loan, đoàn Hà Nội với vấn đề cổ phần hóa doanh nghiệp Nhà nước và vai trò của các doanh nghiệp này, Phó thủ tướng khẳng định: Doanh nghiệp cổ phần hóa trước là loại vừa và nhỏ, ngành nghề không thiết yếu lắm, khi làm cũng có sơ hở, thất thoát, lãng phí. Các tập đoàn, tổng công ty lớn tiến hành cổ phần sau, nhưng Nhà nước vẫn nắm giữ cổ phần chi phối. Doanh nghiệp Nhà nước có nhiều loại, với 94 tập đoàn, tổng công ty Nhà nước thì thời gian qua doanh nghiệp nào cũng có việc làm. Chủ trương nhất quán của chúng ta là các doanh nghiệp Nhà nước giữ vai trò chủ đạo, giúp kinh tế Nhà nước ổn định và phát triển, góp phần đẩy nhanh kinh tế cổ phần và đẩy mạnh kinh tế tư nhân. Thực tế vừa qua càng chứng tỏ vị trí, vai trò của doanh nghiệp Nhà nước trong kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô cũng như chống suy giảm kinh tế, bảo đảm an sinh xã hội.

Trả lời câu hỏi của đại biểu Dương Trung Quốc, đoàn Đồng Nai về vấn đề Biển Đông, Phó thủ tướng nêu rõ: Vấn đề biển Ðông gắn với vấn đề biên giới của nước ta. Ðến nay chúng ta đã giải quyết cơ bản xong và ký được các hiệp định biên giới trên bộ, phía Bắc, phía Tây bây giờ chỉ đi vào cắm mốc giải quyết cụ thể. Ðó là một thành công bước đầu, nhưng có ý nghĩa rất quan trọng bảo vệ chủ quyền và an ninh đất nước. Chúng ta cứ nói là có biên giới hòa bình hữu nghị, nhưng biên giới ở đâu phải cắm mốc ra thì mới hòa bình và hữu nghị hai bên được, còn nếu ông nói của ông, tôi nói của tôi thì làm sao hòa bình, hữu nghị được. Bây giờ trên bộ chúng ta giải quyết như thế là tốt, đây là sự chỉ đạo quyết tâm, kiên trì bền bỉ giữ vững đường lối đối ngoại, độc lập tự chủ của Ðảng và Nhà nước ta theo đúng luật pháp Việt Nam và luật pháp quốc tế. Trên biển thì chúng ta đã giải quyết tốt vùng vịnh Bắc Bộ, đã phân ranh giới, có bàn tới cả Hiệp định đánh cá. Ở những vùng biển khác thì chúng ta đã bàn tới việc tuần tra chung, hợp tác tuần tra, bảo vệ để giải quyết cả những vấn đề của dân cư. Còn vùng biển còn lại thì chúng ta sẽ tiếp tục hợp tác trên nguyên tắc giữ vững chủ quyền về biển đảo của đất nước. Vừa rồi Chính phủ đã gửi báo cáo về ranh giới ngoài của thềm lục địa ra Liên hợp quốc. Đây là quy định của Liên hợp quốc, yêu cầu của họ về quản lý biển, nước nào có biển thì phải làm báo cáo theo Công ước Luật biển mà chúng ta đã ký và Quốc hội đã phê chuẩn-đó là Công ước 82. Báo cáo này được gửi theo đúng tinh thần của Công ước 82. Tôi cũng mong các đồng chí quan tâm để chúng ta tạo một tinh thần nhất quán, làm theo đúng yêu cầu của tổ chức Liên hợp quốc và cũng là công khai, minh bạch với thế giới rằng chúng ta thực thi luật pháp quốc tế về biển, trong đó có vấn ðề chủ quyền của chúng ta.

Trả lời câu hỏi của đại biểu Phạm Xuân Thưởng, đoàn Thái Bình về bội chi ngân sách cao, Phó thủ tướng khẳng định: Đã bội chi là nguy hiểm, còn bội chi là còn mất cân đối, nhưng có mặt tích cực nếu bội chi để đầu tư phát triển. Chúng ta đang bội chi để phát triển, vay để làm ăn mà vẫn chi phối được tình hình. Trả lời về vấn đề quản lý đất đai công sản mà đại biểu Danh Út, đoàn Kiên Giang nêu lên, Phó thủ tướng nói rõ: tình trạng lấn chiếm, sử dụng sai mục đích là có thực, ở mức khá nghiêm trọng. Qua các nhiệm kỳ, Chính phủ có nhiều biện pháp khắc phục và có bước tiến bộ. Phải quản lý theo luật pháp, tổ chức lực lượng kiểm soát, giám sát theo phạm vi quy định. Như vậy mới có thể tạo chuyển biến mới, có hiệu quả hơn.

Về tình hình nhiều dự án mới mà đại biểu Nguyễn Minh Thuyết, đoàn Lạng Sơn nêu lên, Phó thủ tướng khẳng định: Có một số dự án có nhiều ý kiến, sau khi hội thảo, đưa ra các cấp thì ý kiến đồng tình tăng lên, tuy vẫn còn những ý kiến khác. Đó cũng là chuyện bình thường. Chính phủ luôn hoan nghênh các ý kiến, từ đó mà xem xét, điều chỉnh để tạo nên sự đồng thuận trong xã hội.

Hoạt động chất vấn có đổi mới, khá sôi động và có chiều sâu

Kết thúc phiên họp, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Phú Trọng phát biểu ý kiến, nêu rõ: Chúng ta đã qua 2 ngày rưỡi tiến hành hoạt động chất vấn tại Hội trường-một kỳ chất vấn tiếp tục có những đổi mới, cải tiến, khá sôi động và có chiều sâu.

Với sự có mặt của 95,7% tổng số đại biểu Quốc hội, sự tham gia của hầu hết các vị Bộ trưởng, trưởng ngành, thành viên Chính phủ và nhiều vị khách quý, sự theo dõi, chứng kiến của hàng triệu cử tri và nhân dân, đã nói lên sức thu hút, hấp dẫn của các phiên chất vấn. Với 255 chất vấn bằng văn bản của 125 đại biểu ở 50 Đoàn đại biểu Quốc hội và 106 lượt ý kiến trong số 148 đại biểu đăng ký chất vấn, trao đổi trực tiếp tại Hội trường đã nói lên quy mô của Phiên chất vấn.

Chủ tịch Quốc hội khẳng định: Nội dung chất vấn đã đề cập đến những vấn đề thời sự nóng hổi, bức xúc của thực tiễn cuộc sống, phản ánh đúng tâm tư, nguyện vọng của nhân dân, vừa cụ thể vừa bao quát, mang tầm vóc quốc gia có ý nghĩa chỉ đạo vĩ mô rất thiết thực. Không khí chất vấn và trả lời chất vấn thật sự dân chủ, thẳng thắn, xây dựng và trách nhiệm. Hỏi và trả lời nhìn chung đã vào đúng trọng tâm, ngắn gọn hơn, có trao đi đổi lại, có tranh luận khá liên tục, sôi nổi, với sự tham gia của một số vị bộ trưởng, trưởng ngành về những vấn đề có liên quan. Qua cọ xát, một số vấn đề lớn đã được làm rõ thêm ở nhiều góc độ, giúp chúng ta hiểu sâu hơn từ trong thực chất của vấn đề, nguyên nhân của vấn đề, thấy rõ hơn trách nhiệm của người được chất vấn và cả người chất vấn trên mỗi cương vị công tác của mình; từ đó tìm ra các giải pháp góp phần thúc đẩy việc thực hiện tốt hơn những nhiệm vụ chính trị, từng bước khắc phục những thiếu sót, khuyết điểm. Và đây chính là mục đích, yêu cầu cao nhất, bao trùm nhất của hoạt động chất vấn của Quốc hội chúng ta. Nhiều vị đại biểu Quốc hội đã nắm bắt đúng thực tiễn, lắng nghe ý kiến, kiến nghị của cử tri và nghiên cứu khá sâu để có những câu hỏi sắc sảo và theo dõi sát vấn đề để thảo luận đến cùng. Nhiều vị bộ trưởng, trưởng ngành đã chuẩn bị công phu và kỹ lưỡng để trả lời một cách nghiêm túc, chân thành; thẳng thắn nhận thiếu sót, trách nhiệm, không né tránh, đùn đẩy. Kỹ năng chất vấn và trả lời chất vấn cũng có bước nâng lên. Hầu hết đều không đọc văn bản; hỏi và trả lời đều đã tập trung hơn theo một số nhóm vấn đề được lựa chọn và báo trước. Tính tranh luận, trao đổi đối thoại trực tiếp có bước tiến bộ. Chất vấn theo nhóm vấn đề rõ nét hơn; bước đầu khắc phục được tình trạng tản mạn, dàn trải. Việc báo cáo tình hình giải quyết ý kiến, kiến nghị của cử tri tại Phiên chất vấn là một nét mới của kỳ họp này, góp phần gắn kết, củng cố hơn nữa mối liên hệ giữa hoạt động của Quốc hội, các đại biểu Quốc hội với cử tri và nhân dân cả nước.

Chủ tịch Quốc hội cũng nêu rõ bên cạnh mặt được ấy vẫn có những điều chúng ta muốn mà chưa đạt được. Chất lượng và hiệu quả vẫn là điều phải tiếp tục quan tâm nâng cao. Một số nội dung vẫn chưa thật tập trung theo nhóm vấn đề. Một số vấn đề chưa được đào sâu, phân tích, mổ xẻ đến nơi đến chốn. Vẫn còn những trường hợp hỏi dài, hỏi không rõ ý, hỏi ra ngoài chủ đề đang tập trung, đề cập những vấn đề quá cụ thể. Vẫn còn những trường hợp trả lời theo kiểu giải trình hơi chi tiết… Đó là điều chúng ta cần rút kinh nghiệm, cần cố gắng cải tiến để không ngừng nâng cao chất lượng và hiệu quả của hoạt động chất vấn. Thực tế tại các phiên chất vấn gần đây cho thấy, chân lý và sức thuyết phục không phải ở thái độ gay gắt hay ở lời nói đao to búa lớn, mà nó nằm ở chiều sâu trí tuệ và tình cảm chân thành.

Chủ tịch Quốc hội khẳng định: Chất vấn là công việc cần thiết và quan trọng. Nhưng “hậu chất vấn” còn quan trọng hơn nhiều, bởi vì đây là khâu thể hiện và kiểm nghiệm hiệu quả của hoạt động chất vấn.

VIỆT ÂN