Hiệu quả của mô hình “Vườn xanh”

QĐND - Từ TP Hồ Chí Minh, theo Quốc lộ 13, vượt hơn 270km, qua nhiều đèo dốc, chúng tôi về thăm vùng đồng bào dân tộc S’tiêng, thuộc huyện Bù Gia Mập, tỉnh Bình Phước. Vùng cao nguyên trù phú phủ một màu xanh thẫm trải dài hút tầm mắt. Những cánh rừng cao su, hồ tiêu vào mùa trổ hoa, hương thơm ngào ngạt, không khí trong lành mát mẻ.

Cán bộ xã Phú Nghĩa trao đổi, phố biến mô hình "Vườn xanh" với các già làng tại nương rẫy.

Xã Phú Nghĩa là địa phương được chọn làm điểm trong xây dựng nông thôn mới với mô hình “Vườn xanh”. Từ năm 2010 đến nay, mức tăng trưởng kinh tế của xã liên tục đạt hơn 10%/năm. Dẫn chúng tôi thăm mô hình “Vườn xanh” của một số hộ đồng bào, Chủ tịch UBND xã Hồ Tấn Chắc cho biết: Phú Nghĩa có hơn 11.500 nhân khẩu, trong đó 47% là đồng bào dân tộc S’tiêng. Để xây dựng nông thôn mới, phát huy thế mạnh nông - lâm nghiệp, xã đã triển khai thực hiện một cách toàn diện, song tập trung đột phá đẩy mạnh sản xuất, nâng cao đời sống đồng bào. Mô hình “Vườn xanh” là hướng đồng bào vào việc làm cụ thể, ngay trong từng gia đình, như: Cách sắp xếp, xây dựng nhà ở, chuồng trại thoáng mát, hợp vệ sinh, lựa chọn giống cây trồng phù hợp, mở rộng diện tích vườn, áp dụng kỹ thuật canh tác tiên tiến vào sản xuất, thâm canh tăng vụ.

Vẫn theo ông Hồ Tấn Chắc, để tạo sự đồng thuận cao trong các hộ dân về mô hình “Vườn xanh”, cấp ủy, chính quyền xã đã phối hợp chặt chẽ với Đoàn Kinh tế-Quốc phòng 778 (Quân khu 7) đẩy mạnh tuyên truyền, tập huấn kỹ thuật, đưa trí thức trẻ tình nguyện về làng, lựa chọn một số hộ làm điểm, sau đó nhân rộng mô hình. Xã tổ chức trực tiếp đối thoại với người dân, trao đổi cách làm cùng các già làng; vận động đồng bào người Kinh đoàn kết cùng đồng bào S’tiêng xây dựng cuộc sống mới; mở lớp đào tạo nghề cho đồng bào. Bên cạnh đó, địa phương quy hoạch cụ thể vùng trồng cây công nghiệp, ngô, sắn, lúa… đồng thời khuyến khích đồng bào chăn nuôi gia súc, gia cầm, áp dụng kỹ thuật, phát triển sản xuất gắn với bảo vệ rừng. Hằng tháng, các tổ kỹ thuật thường xuyên có mặt tại các hộ gia đình, thăm hỏi đồng bào và kịp thời hướng dẫn cách trồng, chăm sóc, cải tạo cây cao su, cây điều già, nâng cao năng suất, khai hóa đất trống.

Gia đình ông Điểu Nghĩa, ở thôn Bù Gia Phúc 2, là một trong những hộ được chọn làm điểm mô hình “Vườn xanh”. Chúng tôi được ông Điểu Nghĩa mời vào căn nhà 5 gian khang trang, khuôn viên được thiết kế gọn gàng, sạch, đẹp; trước nhà có sân bê tông, bồn hoa, cây cảnh, có giếng nước khoan, xung quanh nhà có tường rào bao bọc. Với hơn 10ha cao su, điều, năm nay trừ chi phí, gia đình ông dự kiến thu lợi khoảng 400 triệu đồng. Vui nói chuyện làm ăn, ông Điểu Nghĩa tâm sự: “Nhờ thường xuyên xem truyền hình, đọc sách, báo và được cán bộ chính quyền thôn, xã tuyên truyền vận động, tôi đã nắm được chủ trương, mục tiêu xây dựng nông thôn mới. Tôi chủ động luân canh gối vụ, không để đất hoang hóa. Vụ này, nhờ xã hướng dẫn kỹ thuật cải tạo cây điều già nên năng suất có khá hơn. Nếu như năm 2010, mỗi héc-ta điều già thu hoạch 1.500kg, thì nay đạt khoảng 1.650kg. Ngoài cao su, hồ tiêu, tôi còn trồng thêm ngô, sắn… nhằm đa dạng hóa sản phẩm, tạo thuận lợi cho đầu ra”.

Từ thành công của những hộ làm điểm ở các xã, mô hình "Vườn xanh" được nhân rộng trong toàn vùng đồng bào dân tộc  S'tiêng ở huyện Bù Gia Mập, tỉnh Bình Phước. Thời gian qua, Đoàn KT-QP 778 phối hợp tổ chức nhiều hội nghị với sự tham gia của các già làng, trưởng thôn trong vùng đồng bào S'tiêng để phổ biến nhân rộng mô hình. Đến nay, các xã: Phú Nghĩa, Bù Gia Mập, Phú Văn, Đăk Ơ... trong vùng đồng bào dân tộc S'tiêng đã trồng được hơn 23.000ha cây cao su, điều, hồ tiêu… vượt 680ha so với chỉ tiêu. Hiện trong vùng có hơn 600 hộ thu nhập bình quân mỗi năm 100 triệu đồng; gần 300 hộ thu nhập 500 triệu đồng/năm trở lên. Hầu hết các hộ đồng bào đều sắm đủ ti vi, xe gắn máy, đời sống sinh hoạt ngày càng cải thiện, nhiều hộ còn sắm ô tô, máy cày… phục vụ sản xuất, vận chuyển hàng hóa.

Hiện cấp ủy, chính quyền địa phương đang tiếp tục chủ động phối hợp với các ban, ngành cấp trên thực hiện tốt các Chương trình 134, 135 của Chính phủ để cấp đất, hỗ trợ vốn cho các hộ có hoàn cảnh khó khăn. Gần 3 năm qua, các địa phương đã hỗ trợ 89 hộ nghèo vay 460 triệu đồng, hỗ trợ 74 con trâu; xây dựng 97 căn nhà theo Chương trình 167 về chính sách hỗ trợ hộ nghèo về nhà ở của Chính phủ; đào tạo nghề cho hơn 1000 lượt đồng bào. Từ nguồn kinh phí của cấp trên, kết hợp công tác vận động xã hội hóa, các xã đã chủ động xây dựng củng cố cơ sở hạ tầng mới, như: Trường học, trạm xá, thủy lợi… đáp ứng nhu cầu cuộc sống, sản xuất của đồng bào.

Mô hình “Vườn xanh” đã khơi dậy tinh thần làm chủ, óc sáng tạo, cần cù của đồng bào S'tiêng trong xây dựng nông thôn mới, giúp đồng bào thoát nghèo; thu nhập bình quân đầu người đạt 8,1 triệu đồng/người/năm, tăng 1,5 triệu đồng so với năm 2009; hộ nghèo giảm còn dưới 8,6%. Từ mô hình “Vườn xanh”, tình hình vi phạm quy định bảo vệ rừng, thiệt hại sạt lở đất do lũ lụt; các loại dịch bệnh như sốt rét, sốt xuất huyết... đã giảm hẳn. Hàng nông sản của đồng bào rất được ưa chuộng vì bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm.

Bài và ảnh: NGUYỄN DUY HIỂN