Hiện thực hóa những giấc mơ

Ngày 1-8 chính thức mở rộng địa giới hành chính Thủ đô Hà Nội. Ảnh: Internet

Ngày 1-8, Kỳ họp hợp nhất Hội đồng nhân dân (HĐND) thành phố Hà Nội và HĐND tỉnh Hà Tây khai mạc tại Hà Nội. Kỳ họp diễn ra trong hai ngày với nội dung trọng tâm là bầu các chức danh của HĐND, UBND và Hội thẩm nhân dân thành phố Hà Nội mới; bàn kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội 5 tháng cuối năm, thu chi ngân sách; quyết định các sở, ban ngành và biên chế hành chính sự nghiệp...

Đây là sự kiện quan trọng, đánh dấu một thời điểm lịch sử trong chặng đường xây dựng và phát triển của Thủ đô.

Thế là từ nay, bao mơ ước của những người yêu Hà Nội sẽ có cơ sở trở thành hiện thực. Thủ đô to đẹp hơn, hiện đại hơn, xứng với tầm vóc, vị thế của một đất nước đang phát triển mạnh mẽ hay một Hà Nội sâu lắng, đậm đà truyền thống văn hóa 1000 năm. Những điều ấy đều có thể từ một không gian mới của thành phố.

Sáp nhập toàn bộ tỉnh Hà Tây, huyện Mê Linh (Vĩnh Phúc) và các xã Đông Xuân, Tiến Xuân, Yên Bình và Yên Trung (Hòa Bình), Hà Nội có diện tích hơn 3.344km (gấp hơn 3 lần hiện nay); trở thành một trong 17 đô thị lớn trên thế giới. Không gian lớn như vậy cùng với đà phát triển của các địa phương, tiềm năng mọi mặt của thành phố sẽ được nâng cao, đảm bảo cho sự phát triển bền vững và lâu dài.

Cho tới ngày hôm nay, dù thời gian từ khi Quốc hội quyết định đến thời điểm có hiệu lực ngắn (3 tháng) và mọi hoạt động điều chỉnh địa giới phải được triển khai rất khẩn trương nhưng không gây ra những thay đổi, ảnh hưởng lớn tới đời sống sinh hoạt cũng như tinh thần của người dân. Đó là do thành phố đã có chủ trương giảm tối đa sự xáo trộn. Biết bao công việc, ồn ào hay thầm lặng, đến giờ cũng đã ở tư thế sẵn sàng cho nhiệm vụ mới: Toàn bộ trụ sở làm việc của bộ máy hành chính đã được rà soát, bố trí lại cho hợp lý và thực hiện di chuyển. Tất cả các giao dịch hành chính-dân sự diễn ra liên tục, bình thường. Xây dựng xong kế hoạch thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế-xã hội, chi tiêu ngân sách. Tổ chức giao thông, rà soát quy hoạch theo địa giới mới...

Hình ảnh một Thủ đô bề thế đã hiện ra trước mắt. Chúng ta có thể tự tin ước nguyện về một Hà Nội vừa truyền thống, vừa hiện đại, bổ trợ hài hòa trong sự phát triển mạnh mẽ. Không gian mở rộng sẽ sớm gạt đi những ưu phiền, bức bách về một đô thị chật chội làm bó buộc bao ý tưởng đẹp lâu nay. Để hiện đại, phải có không gian; để giữ nét đẹp truyền thống càng cần phải có không gian. Những giá trị văn hóa muốn tồn tại phải có không gian riêng, phải được tách biệt với sự náo nhiệt, gấp gáp của đời sống hiện đại. Hà Nội hôm nay giống như một gia đình được chuyển từ một căn hộ chật hẹp đến ngôi nhà lớn. Bao đồ đạc trước kia phải kê sát nhau, chồng chất lên nhau sao cho tận dụng được không gian sinh hoạt thì nay được sắp xếp; bày trí với những ý tưởng thẩm mỹ và chăm sóc nâng cấp thường xuyên...

Nói vậy để thấy, Thủ đô mến yêu từ nay chắc chắn sẽ đẹp hơn, nhưng có điều quan trọng là phải làm sao xây dựng được một quy hoạch tổng thể thật khoa học, làm tiền đề cho các mục tiêu phát triển, biến những ước mơ thành hiện thực.

Chính phủ đã có định hướng xây dựng Hà Nội thành tổng thể đa trung tâm (phục vụ cho mô hình phát triển đô thị đa chức năng), gồm đô thị hạt nhân và đô thị vệ tinh. Thành phố chỉ mở rộng diện tích chứ không thay đổi các cấu trúc bên trong. Khu vực nội thành vẫn là trung tâm chính trị quốc gia và những khu chức năng. Vùng ngoại vi và khu vực mở rộng có nhiệm vụ tạo ra cảnh quan và là khu sinh hoạt, phát triển sản xuất, dịch vụ, giải trí.

Theo ý tưởng của các nhà quy hoạch, ở khu vực đô thị hạt nhân, phạm vi Hà Nội khi chưa mở rộng sẽ là đô thị truyền thống, chủ yếu duy trì không gian bảo tồn có tính lịch sử-văn hóa và là trung tâm chính trị. Đặc biệt, khu trung tâm cũ vẫn là trung tâm thương mại, tài chính và sẽ tiếp tục phát triển để có tầm cỡ trong khu vực và quốc tế. Để nâng điều kiện sống của nhân dân, sẽ phải có những cơ chế giãn dân từ vùng nội thành hiện nay ra những khu vực xung quanh. Những người đang sống trong những khu phố chật hẹp, những khu tập thể cũ như Thành Công, Kim Liên, Thái Thịnh, Thanh Xuân... hẳn đều mơ ước được an cư ở những nơi có không gian thoáng đãng, hạ tầng, dịch vụ đồng bộ như Định Công, Nhân Chính, Mỹ Đình...

Đối với các khu đô thị vệ tinh, cùng với xây dựng các khu dân cư còn phát triển các trung tâm dịch vụ đô thị, trường học, bệnh viện, công sở, cơ sở công nghiệp phù hợp... để người dân sinh sống và làm việc, giảm bớt lượng người đổ về nội thành. Phía Đông-Nam-Bắc Hà Nội sẽ là những khu công nghiệp, hướng ra biển và sân bay. Phía Tây là không gian nghỉ ngơi, tĩnh dưỡng với những Khu du lịch Thác Đa, Ba Vì, Đầm Long, Ao Vua... Nơi đây còn có những đô thị của khoa học và đào tạo. Và còn hình thành nhiều đô thị vệ tinh có chức năng riêng biệt để đáp ứng mục tiêu là một tổng thể đa trung tâm.

Khói nhà máy sẽ không bay ra từ giữa những khu dân cư. Từ diện tích mở rộng, thành phố có lợi thế để bố trí lại các khu công nghiệp phù hợp với cảnh quan, môi trường và điều kiện phát triển. Có thể vùng công nghiệp có hàm lượng chất xám cao sẽ được bố trí ở phía Bắc; khu vực Mê Linh gắn với Sóc Sơn, Đông Anh, sân bay Nội Bài hình thành khu đô thị hàng không. Khu công nghiệp công nghệ cao nằm ở Hòa Lạc sẽ thành đô thị khoa học. Vùng phía Nam như Phú Xuyên, Thường Tín, Ứng Hòa... kết nối đường cao tốc phía Nam bố trí công nghiệp sản xuất lớn. Tiểu, thủ công nghiệp không gây ô nhiễm sẽ được gắn với các làng nghề truyền thống... Hà Nội lại có làng lúa, làng hoa-những không gian ngoại ô êm đềm bấy lâu nay đã bị sức ép của đô thị cuốn đi. Nay Hà Tây (cũ), Mê Linh (Vĩnh Phúc) sẽ làm sống lại những hình ảnh nên thơ đó? Mong rằng kiến trúc “bê tông, lồng kính” từ đô thị nội thành không tỏa rộng ra mà ngược lại màu xanh êm đềm, không khí trong lành từ những nơi đây sẽ tràn vào thành phố, mang nét đẹp tươi mới cho Thủ đô.

Đại lễ kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long đến gần. Tự hào về bề dày truyền thống càng được nhân lên bởi sự bổ sung của mạch nguồn văn hóa dân gian xứ Đoài đầy ắp và phong phú. Văn hóa hợp nhất với văn hóa không thể bị mai một mà chỉ càng nhân lên những giá trị, nét đặc sắc và tính đa dạng.

Hà Nội mở rộng-tầm vóc mới thêm nhiều hy vọng và tự hào.

HẠNH NGUYÊN