Hiến pháp chỉ quy định những vấn đề lớn

QĐND Online - Chiều 4-8, Quốc hội nghe và thảo luận về việc triển khai chủ trương nghiên cứu sửa đổi, bổ sung Hiến pháp năm 1992 và thành lập Ủy ban dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992. Các đại biểu đã tập trung góp ý vào 5 vấn đề chính, cụ thể: về mục đích, yêu cầu sửa đổi, bổ sung; về quan điểm sửa đổi, bổ sung; về một số định hướng lớn sửa đổi, bổ sung; về tổ chức thực hiện, trong đó có các kế hoạch, lộ trình về mặt thời gian và phân công các cơ quan, tổ chức; về việc thành lập và thành phần Ủy ban dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992, trong đó có cả phần về nhiệm vụ, quyền hạn của Ủy ban dự thảo sửa đổi Hiến pháp…

Sự cần thiết và yêu cầu chung

Các đại biểu đều thống nhất cao về sự cần thiết phải sửa đổi, bổ sung Hiến pháp năm 1992. Hiến pháp năm 1992 là Hiến pháp thời kỳ đầu đổi mới đất nước. Đến nay, đất nước ta đã có nhiều thay đổi, trong bối cảnh quốc tế đang có những diễn biến to lớn, phức tạp và sâu sắc. Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên CNXH (bổ sung, phát triển năm 2011), Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 2011-2020, Báo cáo chính trị Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng, trên cơ sở tổng kết sâu sắc thực tiễn và lý luận 25 năm đổi mới, đã xác định rõ mục tiêu, định hướng phát triển toàn diện, bền vững đất nước trong giai đoạn cách mạng mới nhằm xây dựng nước Việt Nam XHCN dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh. Vì vậy, việc nghiên cứu, sửa đổi, bổ sung Hiến pháp năm 1992 cho phù hợp với tình hình mới là rất cần thiết.

Đại biểu Nguyễn Đình Quyền (đoàn TP Hà Nội) phát biểu ý kiến. Ảnh: Internet

Đại biểu Nguyễn Mạnh Cường (đoàn Quảng Bình) góp ý: Hiến pháp là một đạo luật rất cơ bản, bảo đảm tính ổn định lâu dài. Hiến pháp ở nhiều nước có lịch sử hàng trăm năm, nhưng việc sửa đổi, bổ sung của họ cơ bản rất ít, còn hiến pháp nước ta đã sửa đổi cơ bản 4 lần. “Tôi cho rằng, một trong những nhược điểm của hiến pháp của chúng ta là quy định nhiều vấn đề quá cụ thể. Hiến pháp khác với đạo luật. Các đạo luật cần phải quy định rất chi tiết, cụ thể, để sau khi ban hành có thể thi hành được ngay. Nhưng hiến pháp nếu quy định quá cụ thể sẽ rất vướng mắc trong việc tổ chức thực hiện. Đặc biệt, khi chúng ta cần phải thay, sửa đổi một vấn đề gì đó, chúng ta lại đụng chạm đến hiến pháp”, đại biểu Cường nhấn mạnh.

Cùng quan điểm trên, đại biểu Hồ Trọng Ngũ (đoàn Vĩnh Long) cho rằng: “Hiến pháp là đạo luật cơ bản của Nhà nước. Các nhà lý luận có thể bàn bạc sâu, nhưng bà con cô bác chúng ta hiểu cơ bản một cách rất dân dã đấy là nền móng. Cũng giống như chúng ta xây nhà, phải thiết kế móng làm sao cho bền vững. Xây dựng nhà nước cũng vậy, cũng phải xây dựng nền móng bền vững. Điều quan trọng hiến pháp là nền móng của tòa nhà Nhà nước pháp quyền mà chúng ta định xây dựng. Vì thế đặt vấn đề xây dựng nền móng của Nhà nước pháp quyền thế nào cho bền vững phù hợp với những tư tưởng thiết kế mà Đảng ta đã đề ra trong cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ cũng như trong Đại hội XI thì đòi hỏi đặc biệt quan tâm những vấn đề có tính nguyên lý”.

Nên tập trung sửa đổi bộ máy Nhà nước

Nghiên cứu cho thấy, bản Hiến pháp năm 1992 chủ yếu đổi mới toàn diện về chế độ kinh tế, văn hóa, xã hội, về quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân. Còn về bộ máy Nhà nước theo bản Hiến pháp năm 1992 thì cơ bản vẫn giữ theo những mô hình của những Hiến pháp trước. Từ thực tế đó, đại biểu Nguyễn Đình Quyền (đoàn TP Hà Nội) kiến nghị: “Tôi cho rằng, định hướng cơ bản nhất sửa đổi Hiến pháp năm 1992 lần này đó là sửa đổi về bộ máy Nhà nước. Chúng ta phải giải mã được nguyên tắc quyền lực Nhà nước là tập trung thống nhất và thuộc về nhân dân, có sự phân công phối hợp giữa các cơ quan Nhà nước trong việc thực hiện 3 quyền: lập pháp, hành pháp và tư pháp. Chúng ta phải giải mã được cái đó một cách rõ ràng trong bản hiến pháp. Ví dụ: Chính phủ với tính chất là cơ quan chấp hành của Quốc hội, cơ quan hành chính Nhà nước cao nhất. Nhưng trong hệ thống pháp luật, trong Hiến pháp năm 1992 của chúng ta giải mã Chính phủ là cơ quan chấp hành của Quốc hội”.

Tán thành với ý kiến đại biểu Quyến, đại biểu Trần Du Lịch (đoàn TP Hồ Chí Minh) bày tỏ, qua nghiên cứu Hiến pháp và cương lĩnh của Đảng, cho thấy gốc, trọng tâm sửa lần này vẫn là tổ chức nhà nước-vấn đề vướng nhất của ta hiện nay.

Xuân Dũng