Cháu Phạm Thị Thanh Thảo chăm em bên ngôi nhà đổ nát. 

Xã Bình Minh, huyện Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi là một trong những địa phương bị thiệt hại nặng nề nhất do cơn bão số 9 gây ra. Cả xã có tới 150 căn nhà sập hoàn toàn, 5 người chết, 18 người bị thương và hơn 1.000 căn nhà bị tốc mái hoặc hư hỏng nặng. Bão lũ đã qua, gánh nặng mưu sinh đang đè trên đôi vai những người nông dân chân lấm tay bùn...

Những hoàn cảnh đáng thương

Bão, lũ đã đi qua gần chục ngày rồi, nhưng Bình Minh vẫn tiêu điều, đổ nát. Con đường vào xã gồ ghề, nhớp nháp bùn non, cây cối đổ ngả nghiêng. Những ngôi nhà tốc mái, tường bị đổ nham nhở như bị bom đạn xưa. Bão số 9 kết hợp với nước lũ dâng cao, gây ngập lụt trên diện rộng. Gặp chúng tôi, cụ Võ Đức Thụ, 85 tuổi, chỉ tay lên bức tường nhà còn in vết nước ngập nói: “Tôi đã từng này tuổi, chưa khi nào có một cơn bão và lũ to như thế. Năm 1944 có trận bão lớn nhưng không có lũ. Còn năm 1964 thì có lũ lớn, nhưng nước cũng không dâng cao như lần này. Nói dại, nếu nước dâng cao thêm nửa mét nữa thì hàng trăm người chết vì bị lũ cuốn”.

Chị Võ Thị Doan, 45 tuổi, vợ cựu chiến binh từng tham gia chiến đấu ở chiến trường, níu tay chúng tôi khóc, kể: “Chúng tôi mới vay ngân hàng mấy chục triệu đồng, cộng với số tiền tiết kiệm hàng chục năm để làm căn nhà mới, ai ngờ bão, lũ đã cuốn trôi đi cả”.

Đáng thương hơn, anh Nguyễn Hữu Loan, nhà ở thôn Lộc Thanh, vì thương nhà anh trai bên kia sông bị ngập, nên bơi qua để cứu giúp. Ai ngờ dòng nước chảy xiết đã cuốn anh đi, để lại người vợ với hai đứa con thơ dại. Vợ chồng ông Hồ Liễu, tuổi đều ngoài 80, lúc nước dâng cao, bà tìm cách trèo lên trần, ngã vài lần mới lên được. Còn ông yếu quá, trèo lên phản, khi nước ngập làm chiếc phản nổi lên hất ông ngã, chết vì sặc nước. Chàng thanh niên Nguyễn Giáp Thành, 21 tuổi quê ở Bình Thuận, đang làm khu công nghiệp Dung Quất, về giúp gia đình bạn chống lũ, ai ngờ lũ cuốn anh đi.

Đến thăm căn nhà của chị Lê Thị Bé chúng tôi không cầm được nước mắt khi thấy cháu Phạm Thị Thanh Thảo, mới 14 tuổi, đang phải chăm sóc ba đứa em thơ dại bên đống gạch vụn. Cháu khóc và níu tay chúng tôi: “Các chú ơi, làm thế nào để mẹ cháu sống lại”. Theo lời cháu kể, vào trưa ngày 29-9, ở nhà chỉ có mẹ và ba chị em, còn bố đi chữa bệnh ở Thành phố Hồ Chí Minh. Thấy nước lên, chị Bé giục các con trèo lên gác xép bên nhà bà nội, còn mình lui hui dọn thóc bên nhà. Ai ngờ cơn gió to đã xô đổ bức tường đè chết chị. Cháu Thảo và các em chờ mãi không thấy mẹ. Nước lũ ngày một dâng cao, ba chị em ôm nhau trên gác xép, khóc gọi mẹ suốt đêm. Tiếng mưa, tiếng gió hú, tiếng cây đổ, bụng lại đói cồn cào, khiến các cháu không sao ngủ được. Sáng ra, khi nước rút đi, hàng xóm chạy sang mới biết chị Bé đã chết, ba đứa trẻ bị lả trên gác xép... Bà Trần Thị Hòe, bà nội của các cháu nghẹn ngào nói: “Bố của chúng nó bị bệnh teo cơ một chân, không đi lại được, nay bị chuyện này, bệnh càng thêm nặng, sau tang lễ phải đi Đà Nẵng chữa bệnh. Đàn con thơ không biết rồi đây sẽ ra sao"?  

Sẻ chia những tấm lòng

Đồng chí Phạm Quang Sơn, Chủ tịch UBND xã Bình Minh nói với chúng tôi: “Nếu không có lực lượng vũ trang thì hậu quả cơn bão sẽ còn nặng nề hơn nữa”. Hàng trăm cán bộ, chiến sĩ thuộc Đoàn B15; Trường Quân sự Quảng Ngãi, đơn vị T87 (thuộc Bộ chỉ huy Quân sự tỉnh Quảng Ngãi); Tiểu đoàn cảnh sát cơ động số 3 (thuộc Trung đoàn Cảnh sát cơ động Miền Trung Tây Nguyên)… đã có mặt tại xã Bình Minh ngay sau khi cơn bão qua. Các anh dọn dẹp cây đổ, vét bùn các con đường, làm vệ sinh môi trường, dựng nhà mới cho dân, khám chữa bệnh miễn phí. Quân y của Bộ chỉ huy Quân sự tỉnh đã về khử trùng các giếng nước.

Bà Phạm Thị Phương, vợ ông Đào Trân, sống ở thôn Mỹ Long rưng rưng nói: “Chồng của tôi không may bị chết do nhà sập. Cám ơn quân đội, chính quyền địa phương và bà con lối xóm đã hỗ trợ tiền bạc cho gia đình tôi”. Mỗi gia đình có người chết do bão, lũ được nhận 5 triệu đồng của Bộ Quốc phòng, 3 triệu đồng của Quân khu 5 và 3 triệu đồng của UBND tỉnh Quảng Ngãi. Mỗi căn nhà sập hoàn toàn được hỗ trợ 10 triệu đồng.

Ông Võ Đức Quy, Chủ tịch Mặt trận Tổ quốc xã Bình Minh cho biết: Nhà nước đã cấp 1,5 tấn gạo, hàng trăm thùng mì ăn liền để đồng bào không bị đói. Trong những ngày vừa qua, gần 20 đoàn đến xã cứu trợ, chủ yếu là gạo, mì ăn liền. Xã đã thành lập Ban tiếp nhận hàng cứu trợ mà mỗi thôn, xóm đều có đại diện. Để cho công bằng, các anh đã làm danh sách theo kiểu cuốn chiếu. Ưu tiên gia đình có người chết, bị thương nặng, những hộ  sập nhà hoàn toàn rồi mới xét các hộ ngập nước, ngập tài sản, nhà tốc mái… Cả xã có 2.405 hộ với gần 10.000 nhân khẩu, hiện nhà nào cũng đã nhận được hàng cứu trợ. Ngay trong ngày 8-10, có đoàn từ thiện đã mang 975 suất quà gồm gạo, mì ăn liền, dầu ăn đến cho nhân dân trong xã. Vợ chồng anh Võ Trọng Phương, công tác tại Ban quản lý giao thông cũng tự xuất tiền mua quà đến tặng cho gia đình còn khó khăn. Được biết, trong ngày hôm nay (9-10), Nhà nước sẽ tiếp tục hỗ trợ cho xã Bình Minh 41 tấn gạo.

Cần thêm sự hỗ trợ

Bão, lũ đi qua nhưng hậu quả của nó còn rất nghiêm trọng, chưa thể khắc phục ngày một ngày hai. Toàn xã có 150 nhà sập hoàn toàn, chính quyền mới kiểm tra lập biên bản được 93 nhà và cấp tiền được 45 nhà. Số nhà hư hỏng tính phần trăm thế nào, xã còn đang lúng túng. Chính vì thế, rất nhiều  gia đình vẫn cảnh màn trời, chiếu đất. Ngay nóc trụ sở UBND xã bị tốc mái, đến giờ cũng chưa có kinh phí khắc phục.  Một loạt hệ thống vi tính bị ngập nước hỏng nặng, không hoạt động. Các hồ sơ tài liệu của UBND xã bị ướt, mủn. Trạm y tế xã vẫn không có nóc… Trung bình mỗi hộ dân bị lũ cuốn trôi 5 tạ thóc, toàn xã chết hơn 200 con bò và hơn 400 con lợn, hoa màu ngoài đồng gần như mất trắng… Hiện nay toàn bộ hệ thống điện, điện thoại  của xã Bình Minh chưa khắc phục được. Trường Trung học cơ sở Bình Minh có 2 cơ sở, thì một cơ sở bị ngập trôi hết bàn ghế, một cơ sở bị tốc mái hoàn toàn. Trường Tiểu học số 1, số 2 cũng trong tình trạng như vậy. Phòng Giáo dục huyện Bình Sơn cho mượn được 50 bộ bàn ghế. Ngày hôm qua (8-10), các cháu học sinh tiểu học bắt đầu tới lớp nhưng phải học 2 ca.  

Nhà nước có chủ trương cấp cho các căn nhà bị sập 10 triệu đồng, còn các căn nhà bị hư hỏng thì cấp tiền theo tỉ lệ phần trăm. Theo chúng tôi, chính quyền các cấp cần nhanh chóng xác định mức hư hỏng thiệt hại để hỗ trợ tiền cho dân khắc phục nhà ở, ổn định cuộc sống. Ngành Điện lực cần khẩn trương khôi phục lại hệ thống điện. UBND tỉnh Quảng Ngãi hỗ trợ kinh phí sửa sang lại trạm y tế, trụ sở UBND và tạo điều kiện cấp các thiết bị để chính quyền xã trở lại hoạt động bình thường. Các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp, cá nhân hảo tâm cần tiếp tục chung tay chia sẻ những khó khăn, trước mắt là hỗ trợ những nhu cầu thiết yếu của người dân như tấm lợp, bàn ghế, sách vở, thuốc men… và hơn nữa là giúp đỡ những trường hợp khó khăn đặc biệt, những hoàn cảnh đáng thương như bốn chị em cháu Phạm Thị Thanh Thảo.

Bài và ảnh: ĐOÀN HOÀI TRUNG