Tại buổi trao quyết định bổ nhiệm cán bộ Quân khu 5 vừa qua, nhiều người quen biết Đại tá Trương Đức Nghĩa, tân Sư đoàn trưởng Sư đoàn B15, đã chúc mừng anh trước sự trùng lặp kỳ diệu: “Vậy là sau 30 năm hai cha con cùng làm sư trưởng cùng xây dựng sư đoàn!”.
Trong căn nhà đơn sơ ở số 10 Lê Quý Đôn, Đà Nẵng, Đại tá Trương Đức Chữ tuy đã 83 tuổi nhưng vẫn còn khá minh mẫn khi kể lại quãng đời trận mạc sôi động của mình: “Đầu tháng 3-1979, tôi đang làm Phó đoàn trưởng Đoàn 352 làm kinh tế ở Đắc Lắc thì được triệu tập về Đà Nẵng nhận quyết định làm Sư đoàn trưởng Sư đoàn B15 đồng thời cùng Chính ủy Trương Trung Thắng tổ chức thành lập sư đoàn. Nói như Tư lệnh kiêm Chính ủy Quân khu Đoàn Khuê ngày ấy là “vừa đi vừa xếp hàng” bởi lúc này các đơn vị trực thuộc hầu hết đang ở bên đất bạn...''. Được hỏi cảm xúc khi đảm nhận chỉ huy một đơn vị Anh hùng LLVT nhân dân mà người cha là thế hệ đặt nền móng, Đại tá Trương Đức Nghĩa bộc bạch: “Vinh dự, tự hào lắm và càng thấy trách nhiệm nặng nề. Cả Sư đoàn hiện nay đang bước vào đợt thi đua hướng đến kỷ niệm 30 năm truyền thống, tôi nghĩ mình có rất nhiều việc phải làm để cùng cán bộ, chiến sĩ xây dựng sư đoàn ngày càng phát triển, xứng đáng với sự cống hiến lớn lao của lớp cha anh đi trước”. Điều thú vị là, ở hai cha con Sư đoàn trưởng Sư đoàn B15 có rất nhiều nét tương đồng. Trước hết đó là sự ham học, khát khao làm giàu kiến thức. Cả hai còn giống nhau ở sự quyết đoán, dám làm, dám chịu trách nhiệm, kiên trì vượt khó. Trong Hồi ký: “Bảy mươi năm một chặng đường”, Đại tá Trương Đức Chữ kể lại khi ông làm Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 17 của Tỉnh đội Quảng Nam trong kháng chiến chống Pháp, ông đã học cách đánh đặc công để huấn luyện cho đơn vị và thu được thắng lợi giòn giã. Khi làm Phó trưởng Phòng B, Cục Tác chiến, phái viên chiến trường Bộ Tổng Tham mưu, ông là người có nhiều đề xuất táo bạo trong cách đánh góp phần giải phóng hoàn toàn quận lỵ Thượng Đức năm 1974...".
Sự năng động, quyết liệt ấy, có lẽ anh Nghĩa đã học được từ người cha và đưa vào thực tế khi làm Phó trung đoàn trưởng rồi Trung đoàn trưởng Trung đoàn M43, Sư đoàn B15 bốn năm trước. Ít ai nghĩ vùng bán sơn địa khô khốc ngày đó có bàn tay chiến sĩ cải tạo đã trở thành vườn hoa đẹp và là mô hình điểm của cả Quân khu. Khi làm Phó sư đoàn trưởng, Tham mưu trưởng Sư đoàn H, Đại tá Trương Đức Nghĩa cũng là người có nhiều đóng góp trong việc cải tạo khuôn viên cũ của các tiểu đoàn thành cảnh quan thống nhất.
Bà Nguyễn Thị Kỳ, mẹ anh Nghĩa lại cảm nhận sự giống nhau giữa hai cha con ở đức tính sống nghĩa tình, thủy chung với đồng chí, đồng đội, quân sự nhưng không xa rời chính trị, dù ở cương vị nào cũng để lại tình cảm ấm áp với người xung quanh.
HỒNG VÂN