Hà Nội nhiều bức xúc về vấn đề nhà đất

Ngày 12-7, phiên chất vấn của HĐND thành phố Hà Nội sôi động với những câu hỏi chất vấn về vấn đề nhà siêu mỏng, siêu méo; cải tạo, xây mới các khu chung cư cũ; việc bán nhà theo Nghị định 61; tiến độ một số công trình trọng điểm trên địa bàn… Các đại biểu đã bày tỏ những quan điểm, chính kiến rất rõ ràng, thể hiện tinh thần trách nhiệm cao trước những vấn đề dân sinh.

Nhà siêu mỏng ở Hà Nội. Ảnh: Internet

Nêu lên hiện trạng về nhà siêu mỏng, siêu méo ở hai bên đường vành đai 1 đoạn Kim Liên-Ô Chợ Dừa, các đại biểu đề nghị làm rõ trách nhiệm của các cơ quan quản lý và hướng xử lý.

Giám đốc Quy hoạch- Kiến trúc Tô Anh Tuấn giải trình: Chủ trương mở đường đồng thời quy hoạch và xây dựng hai bên tuyến đường, nhằm tạo được những tuyến phố khang trang hiện đại đã được Thành phố đặt ra từ khá lâu. Tuy nhiên, việc thực hiện gặp rất nhiều khó khăn. Đã có rất nhiều đơn khiếu nại và các đoàn khiếu nại đông người làm cho cả dự án mở đường và dự án xây dựng hai bên đường đều không thực hiện được. Để tránh tình trạng xây nhà siêu mỏng, méo, sở đã có hướng dẫn chuyên môn tạm thời, trong đó nêu rõ các yêu cầu về cao độ nền, kích thước lô đất, chiều cao tầng một, chiều cao nhà... Đối với những mảnh đất không đủ điều kiện, sở khuyến khích các hộ chuyển nhượng, chuyển đổi quyền sử dụng đất để hợp khối xây dựng theo quy hoạch.

Nguyên nhân của tình trạng nhà siêu mỏng này là do chủ các công trình không chịu thực hiện giải pháp hợp khối, hợp thửa, chuyển nhượng. Chính quyền quận, phường chưa kiên quyết trong kiểm tra, xử lý các trường hợp vi phạm (thực tế thì trong điều kiện tuyến đường vừa thi công, vừa giải phóng mặt bằng, việc quản lý và xử lý là khó khăn). Bên cạnh đó, các quy định, cơ chế của Nhà nước về việc thu hồi các thửa đất không đủ điều kiện xây dựng công trình, về yêu cầu hợp thửa, hợp khối, hỗ trợ các dự án xây dựng công trình công cộng tạo cảnh quan cho đô thị… chưa đầy đủ và thiếu biện pháp thích ứng với các tình huống đa dạng của thực tế.

Một số đại biểu đã không thoả mãn với những giải trình của Giám đốc Sở Quy hoạch- Kiến trúc bởi vẫn chưa thấy nêu ra phương hướng xử lý. Là cơ quan quản lý nhưng sở cũng không nắm được hiện trên địa bàn có bao nhiêu công trình nhà siêu mỏng, méo. Theo đại biểu, nguyên nhân của tình trạng nhà siêu mỏng chính là do chính quyền tạo điều kiện cho dân xây dựng trái phép. Ở đây, phải xem xét nghiêm túc, toàn diện bộ máy quản lý. Phương thức quản lý, cơ chế, chính sách đều là do chính quyền đề ra; nếu ta có những biện pháp quản lý kiên quyết, cơ chế rõ ràng thì người dân không thể vi phạm. Ngược lại, với những khe hở pháp lý, người dân cứ vì quyền lợi của mình mà xây nên những ngôi nhà dị dạng như thế. Có đại biểu hỏi nhà siêu mỏng, siêu méo chính là nhà xây sai phép, thành phố có xử lý không và xử lý như thế nào, thời gian bao lâu. Nếu vấn đề này không được làm kiên quyết thì trong thời gian tới sẽ tái diễn khi làm đường Văn Cao - Hồ Tây, đê Nguyễn Khoái...

Giám đốc Sở Quy hoạch Kiến trúc khẳng định việc xử lý như thế nào là thuộc cấp thành phố, còn biện pháp cứng rắn để phòng tránh sự xuất hiện những công trình này là nếu các chủ hộ không chịu hợp khối với hộ dân phía sau thì sẽ tiến hành thu hồi.

Hoàn thiện cơ chế về cải tạo, xây mới nhà chung cư cũ

Trước những vấn đề phức tạp nảy sinh trong thời gian qua, nhiều đại biểu đề nghị cho biết kết quả 2 năm thực hiện Nghị quyết 07 của HĐND Thành phố về cải tạo và xây dựng lại nhà khu chung cư cũ xuống cấp trên địa bàn. Cải tạo, xây mới là mong muốn của người dân, xong do cơ chế, chính sách chưa đầy đủ, rõ ràng nên thực tế đã nảy sinh nhiều vấn đề.

Giám đốc Sở Tài nguyên, Môi trường và Nhà đất Vũ Văn Hậu cho biết: Vấn đề này đang ngày càng trở nên cấp thiết. Đây cũng được xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của Thành phố giai đoạn 2006-2015. UBND Thành phố đã có kế hoạch số 75 về việc cải tạo xây dựng mới các chung cư cũ xuống cấp trên địa bàn; trong đó đã nêu rõ lộ trình triển khai thực hiện. Ngay từ năm 2000, cùng với việc khuyến khích các chủ đầu tư triển khai các dự án thí điểm cải tạo xây dựng lại các chung cư cũ, thành phố đã giao Sở Tài nguyên Môi trường và Nhà đất cùng các Sở, ngành liên quan xây dựng cơ chế thí điểm, chính sách thí điểm để cải tạo xây dựng lại các chung cư cũ. Hiện tại bản dự thảo đang được hoàn chỉnh theo tinh thần Nghị quyết của Chính phủ về cải tạo xây dựng các chung cư cũ vừa được ban hành ngày 3-7-2007.Sau khi có ý kiến chỉ đạo của Chính phủ, thành phố sẽ chính thức ký ban hành cơ chế thí điểm để cải tạo xây dựng lại các chung cư cũ trên địa bàn.

Về thực hiện 3 dự án thí điểm, ở dự án cải tạo xây dựng lại khu tập thể Nguyễn Công Trứ, chủ đầu tư gặp rất nhiều khó khăn trong việc cân đối tài chính do ở đây rất nhiều hộ dân tự cơi nới trái phép, nhất là các hộ dân tầng một làm cho hệ thống hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội vốn đã lạc hậu bị phá vỡ nghiêm trọng, bản thân hệ thống đường giao thông cấp khu vực thuộc phạm vi dự án cũng chưa được đầu tư hoàn chỉnh. Về phía các hộ dân còn thắc mắc về quyền lợi tái định cư. Dự án cải tạo xây dựng lại khu B Kim Liên, ngày 8-7-2007, chủ đầu tư đã tiến hành động thổ dự án phá dỡ để xây dựng. Còn Dự án cải tạo xây dựng lại Khu tập thể Văn Chương, do quá trình chuyển đổi mô hình công ty của chủ đầu tư, chưa đủ điều kiện để tập trung triển khai thực hiện nên thành phố tạm đưa dự án này ra khỏi danh sách các dự án thí điểm.

Ngoài ra, thành phố cũng đã chỉ đạo một số nhà đầu tư tham gia nghiên cứu lập quy hoạch cải tạo xây dựng lại các chung cư cũ như Khu tập thể Giảng Võ, Khu tập thể Thượng Đình. Một số dự án cải tạo xây dựng lại các chung cư nguy hiểm gồm 187 Tây Sơn, C7, C4 Giảng Võ , I1, I2, I3 Thành Công, B4-B6 Thành Công, nhà A Ngọc Khánh... đều đã và đang triển khai ở giai đoạn điều tra xã hội học hoặc đang thực hiện các thủ tục về đất, lên phương án di chuyển tạm cư và tái định cư. Nhìn chung, các dự án đều gặp những khó khăn trong việc kiểm định chất lượng nhà. Bên cạnh đó, nhiều hộ dân, nhất là những hộ ở tầng một không thống nhất phương án của chủ đầu tư, thường yêu cầu được bồi thường cao, đòi bồi thường hoặc hỗ trợ vô lý đối với phần diện tích tự cơi nới và được tái định cư lại tầng một…

Hiện, thành phố đã giao cho sở chủ trì, phối hợp với các đơn vị khác điều tra, khảo sát để cập nhật và hoàn tất các thủ tục đánh giá thực trạng, phân loại các chung cư bị hư hỏng, xuống cấp trên địa bàn; kiểm tra về tình hình quản lý sử dụng các khu chung cư bị hư hỏng, xuống cấp. Trong tháng 7 này sẽ báo cáo thành phố các trường hợp mua, bán, chuyển nhượng trái quy định hoặc lợi dụng chính sách để cơi nới, lấn chiếm thêm diện tích nhằm ép buộc các chủ đầu tư phải tăng mức bồi thường, đòi hỏi hỗ trợ bất hợp lý, cố tình chây ì, gây cản trở làm chậm tiến độ triển khai dự án… để có biện pháp xử lý kịp thời. Sở đã tiến hành kiểm định đánh giá 77 công trình nhà chung cư trên địa bàn đang ở tình trạng nguy hiểm. Tới đây, thành phố sẽ công khai 5 dự án để kêu gọi đầu tư xây dựng lại.

HẠNH NGUYÊN