Đợt rét khắc nghiệt sắp đi qua nhưng ngành nông nghiệp và nhiều người nông dân vẫn chưa hết bàng hoàng, xót xa vì số lượng trâu, bò chết rét lên tới hàng chục nghìn con. Vậy mà ở tỉnh miền núi Lai Châu, có một cựu chiến binh đã bảo vệ thành công đàn bò hơn chục con của mình với một cách dự trữ thức ăn đầy sáng tạo và hiệu quả.

Quyết tâm bảo vệ đàn bò

Những ngày cuối đợt rét, chính quyền và người dân tỉnh Lai Châu đang đau đầu, số gia súc thiệt hại đã lên đến gần 2.500 con trâu bò, cán bộ ngành nông nghiệp tìm mọi biện pháp hỗ trợ bà con khắc phục khó khăn, khôi phục sản xuất nhưng chưa mấy hiệu quả. Nhiều gia đình vẫn còn rơi nước mắt vì nuối tiếc những con trâu bò chết rét. Ở thị xã Lai Châu, câu chuyện người cựu chiến binh già Hoàng Văn Giáp ủ cỏ dự trữ, bảo vệ đàn bò vượt qua những ngày băng giá nhất đã được nhiều người chú ý.

Ông Giáp cho bò ăn thêm cám và muối để chống rét.

Chúng tôi đến nhà ông Giáp ở phố Quyết Thắng 4, phường Quyết Thắng, thị xã Lai Châu vào một buổi chiều cuối tháng 2. Người đàn ông gầy gò đã qua tuổi “cổ lai hy” đang thong thả lùa đàn bò 12 con béo tốt, lông vàng óng về chuồng. Khuôn mặt ông sáng niềm vui khi nhìn đàn bò chậm rãi đi kiếm ăn về sau hơn một tháng chúng bị nuôi nhốt để tránh rét. Nhìn đàn bò giống lai Sind béo khoẻ, bụng no căng đầy sức sống, không ai nghĩ chúng vừa trải qua 40 ngày “đại hàn”. Bí quyết của ông Giáp để giữ đàn bò chính là việc ông đã ủ được hơn 4 tấn cỏ voi trong thời gian 3 tháng trời làm thức ăn dự trữ. Vì vậy, kể cả trong những ngày nhiệt độ hạ thấp nhất, bò của ông vẫn no nê, khoẻ mạnh.

Tâm sự với chúng tôi, ông kể: “Tôi đã từng chăn nuôi gia súc nhiều năm, lại sống ở tỉnh miền núi cao nên biết được thời tiết mùa đông ở đây rất khắc nghiệt. Để chăm sóc các con vật nuôi, khi chuẩn bị vào mùa đông, tôi đã lên kế hoạch cụ thể để tránh rét cho chúng. Khi trời rét quá không chăn thả được chỉ cần lôi cỏ dự trữ ra cho bò ăn”. Ông cũng nói rằng nuôi con gì phải thực sự có tình cảm với nó, khi đó chúng ta sẽ có trách nhiệm và quyết tâm bảo vệ nó trong mọi điều kiện. Chính vì thế ngay từ tháng 10 năm 2007, gia đình ông đã tu sửa lại chuồng trại bò và thu hoạch hơn 4 tấn cỏ ủ dưới lòng đất để chuẩn bị đối phó với mùa đông khắc nghiệt. Chuồng được xây xi măng kiên cố, quây xung quanh bằng những cây tre chắc chắn, nền láng cao, có rãnh thoát nước để tắm rửa vệ sinh cho bò. Vì vậy chuồng bò nhà ông lúc nào cũng khô ráo, sạch sẽ. Khi đến mùa rét ông phủ bạt nhựa chắn gió kín xung quanh chuồng và thắp một bóng đèn điện công suất lớn giữa chuồng để sưởi ấm cho bò vào những đêm rét nhất. Và quan trọng nhất vẫn là nguồn thức ăn dự trữ luôn đủ cả chất và lượng.

Một cách làm sáng tạo!

Khi nói về cách ủ cỏ cho bò, ông Giáp cho rằng đây là cách làm do ông đọc thêm sách vở và kết hợp với kinh nghiệm chăn nuôi gia súc ở vùng cao nhiều năm với kỹ thuật không quá khó, ai cũng có thể làm được. Đến tháng 10 khi trời bắt đầu rét hơn, gia đình ông cắt khoảng hơn 4 tấn cỏ voi ở khu trồng cỏ hơn 2000m2 của nhà để mang về. Ông đã đào một hố trong vườn sâu và rộng, sau đó trải lót lòng hố bằng loại bạt nhựa tốt (không bị mục). Tiếp đó xếp cỏ voi đều xuống mặt hố, trải cỏ cẩn thận để khi rút cỏ không bị rối và nén đất dễ hơn. Sau khi trải kín cỏ voi thành nhiều lớp, mỗi lớp khoảng 10cm thì trải đệm một lớp cám gạo và muối vào giữa các lớp cỏ. Với 4 tấn cỏ voi ông Giáp đã trộn thêm 70kg cám gạo và 10kg muối, ông nói rằng nếu muốn bảo vệ đàn bò thì không được ngại công sức đầu tư vì nếu bò đói, chết thì thiệt hại lớn hơn rất nhiều. Thêm nữa thời gian rét cũng không phải dài mãi và mức đầu tư cũng là rất nhỏ so với giá trị con bò. Đến lớp cỏ voi cuối cùng ông Giáp để cách mặt đất 10cm rồi phủ bạt, lấp đất lên trên.

Ông cũng lưu ý rằng phải nén đất thật chặt và kỹ để cho cỏ không bị thối. Khi cho bò ăn đến đâu thì ông lấy cỏ đến đấy theo từng góc hố để không xáo cỏ tung lên, sau khi lấy xong lại phủ kín lại để giữ cỏ. Cứ như vậy lượng cỏ dự trữ vẫn được giữ tươi và bảo đảm đủ chất khi cho bò ăn. Trong những ngày nhiệt độ hạ quá thấp, ông đã cho bò ăn kết hợp thêm cám gạo và muối để tăng sức đề kháng, chống rét cho bò. Lượng cỏ dự trữ đã vừa đủ dùng hết cho đợt rét để ông được giữ đàn bò của mình, trong đó có 5 con sắp đẻ. Theo ông Giáp sở dĩ trâu, bò chết rét nhiều vì người dân chủ quan và chưa thực sự quan tâm, nghĩ cách bảo vệ gia súc của mình. Có lúc băng tuyết phủ kín núi rừng mà trâu, bò vẫn được thả rông kiếm ăn, như vậy làm sao mà trâu, bò không chết.

Chuyện ông Giáp ủ cỏ cho bò là câu chuyện đáng mừng về một người nông dân sáng tạo nhưng cũng là một bài học, là một cách làm hay có thể tham khảo cho nhiều người chăn nuôi gia súc ở vùng cao.

Bài, ảnh: TRỌNG HẢI-TRƯỜNG GIANG