Giảm nguy cơ mất an toàn

5 năm gần đây, toàn quốc xảy ra gần 12.000 vụ cháy, thiệt hại ước tính hơn 1.700 tỷ đồng, trong khi số tiền bồi thường thiệt hại về bảo hiểm cháy, nổ (BHCN) chỉ đạt khoảng 600 tỷ đồng, bù đắp được 40% thiệt hại. Nghị định 130/NĐ-CP của Chính phủ quy định chế độ BHCN bắt buộc, mỗi

Công nhân Điện lực Tân Thuận thi thực hành PCCC. Ảnh: Internet

năm tạo nguồn thu hàng trăm tỷ đồng để bồi thường thiệt hại cháy, nổ và còn góp phần hoàn thiện khung pháp lý, tăng cường hiệu quả phòng cháy, chữa cháy (PCCC), nhất là với các cơ sở có nguy hiểm cao về cháy, nổ.

Xem nhẹ phòng cháy và bảo hiểm cháy

Bảo hiểm hỏa hoạn đầu tiên ra đời tại Anh cách đây 340 năm và sau đó nhiều quốc gia trên thế giới quy định BHCN là bắt buộc. Ở nước ta, mặc dù số vụ cháy và thiệt hại xảy ra khá lớn (bình quân hơn 300 tỷ đồng/năm) nhưng qua khảo sát của cơ quan chức năng, số cơ sở có nguy hiểm về cháy nổ tham gia mua BHCN rất thấp, mới đạt 20 đến 30% số cơ sở có nguy hiểm về cháy, nổ. Các cơ sở kinh tế có quy mô nhỏ và cơ sở hoạt động bằng nguồn vốn ngân sách, tỷ lệ tham gia BHCN rất thấp, trong khi việc bồi thường chỉ đáp ứng được 40% số thiệt hại; không ít tổ chức, cá nhân khuynh gia bại sản vì cháy, nổ.

Nguyên nhân của tình trạng trên, theo thượng tá Trần Duy Hiền, Phó trưởng Phòng thẩm duyệt về PCCC (Cục Cảnh sát PCCC) một phần do những năm qua, ở nước ta mới chỉ quy định BHCN tự nguyện; nhiều tổ chức, cá nhân chưa thấy rõ lợi ích của việc mua BHCN và cũng chưa có chế tài kiểm tra, xử phạt các cơ sở vi phạm quy định về BHCN.

Vì là bảo hiểm tự nguyện, nên sự phối hợp giữa doanh nghiệp bảo hiểm với cảnh sát PCCC chưa chặt chẽ, nhất là trong kiểm tra việc chấp hành các quy định về PCCC; trang bị, phương tiện PCCC ở khá nhiều cơ sở chưa được đầu tư, hoặc có, nhưng mang tính hình thức: Các trụ nước hư hỏng, bể chứa nước khô cạn, bình bọt không có tác dụng chữa cháy, phương án chữa cháy chỉ là trên giấy… Không ít người đứng đầu cơ quan, tổ chức, cơ sở chưa thấy hết trách nhiệm, xem thường việc đầu tư, kiểm tra an toàn PCCC, ỷ lại vào lực lượng cảnh sát PCCC.

Do nguồn thu từ bảo hiểm tự nguyện thấp, đầu tư kinh phí của Nhà nước hạn hẹp, nên phương tiện, trang thiết bị của lực lượng cảnh sát PCCC thiếu nghiêm trọng. Số xe chất lượng khá, tốt chỉ chiếm hơn 23%, có rất ít xe chuyên dùng (xe thang, xe bơm, xe đục phá tường, xe chở bột chữa cháy); hơn 90% số đội PCCC chuyên nghiệp chưa được trang bị tối thiểu xe chữa cháy chất lượng tốt.

Ràng buộc lợi ích, trách nhiệm

Xuất phát từ thông lệ quốc tế và để bảo vệ lợi ích chung của cộng đồng, của từng cơ quan, tổ chức, cá nhân, nhất là kịp thời ổn định sản xuất kinh doanh và cuộc sống khi không may xảy ra cháy, nổ, cuối năm 2006, Chính phủ ban hành Nghị định 130/NĐ-CP, quy định chế độ BHCN bắt buộc, theo đó các cơ quan, tổ chức, cá nhân có cơ sở nguy hiểm về cháy, nổ phải mua BHCN bắt

Theo quy định, doanh nghiệp bảo hiểm không được từ chối bán BHCN bắt buộc khi tổ chức, cá nhân có nhu cầu mua BHCN bắt buộc đã đáp ứng các điều kiện về PCCC và được cảnh sát PCCC xác nhận. Ngược lại, doanh nghiệp bảo hiểm chỉ bán BHCN bắt buộc khi bên mua bảo hiểm đã đáp ứng đủ điều kiện về PCCC, được cơ quan có thẩm quyền xác nhận.

buộc tại các doanh nghiệp bảo hiểm được phép kinh doanh BHCN bắt buộc. Người đứng đầu cơ quan, tổ chức, cá nhân có cơ sở chịu trách nhiệm mua BHCN bắt buộc. Các cơ quan, tổ chức, cá nhân không thuộc đối tượng BHCN bắt buộc cũng được Nhà nước khuyến khích mua BHCN trên cơ sở tự nguyện và phù hợp với các quy định pháp luật.

Theo quy định, doanh nghiệp bảo hiểm không được từ chối bán BHCN bắt buộc khi tổ chức, cá nhân có nhu cầu mua BHCN bắt buộc đã đáp ứng các điều kiện về PCCC và được cảnh sát PCCC xác nhận. Ngược lại, doanh nghiệp bảo hiểm chỉ bán BHCN bắt buộc khi bên mua bảo hiểm đã đáp ứng đủ điều kiện về PCCC, được cơ quan có thẩm quyền xác nhận.

Thiếu tướng Bùi Văn Ngần, Cục trưởng Cục Cảnh sát PCCC cho biết: Thực hiện Nghị định 130, lực lượng cảnh sát PCCC đã khẩn trương tiến hành rà soát, phân loại, lập danh sách các cơ sở thuộc diện phải mua BHCN bắt buộc; hướng dẫn các cơ sở trong diện này tự kiểm tra an toàn PCCC và thực hiện đúng, đủ các điều kiện an toàn PCCC theo quy định. Các cơ sở vi phạm (đủ điều kiện an toàn PCCC mà không mua bảo hiểm bắt buộc, hoặc thuộc diện mua bảo hiểm bắt buộc mà không thực hiện các điều kiện an toàn PCCC) sẽ bị xử phạt theo quy định của pháp luật.

Theo Nghị định 130, cảnh sát PCCC có trách nhiệm kiểm tra định kỳ hàng quý đối với cơ sở có nguy hiểm về cháy nổ; kiểm tra đột xuất khi cơ sở có dấu hiệu nguy hiểm, mất an toàn về PCCC. Việc quy định trích 5% nguồn kinh phí thu được từ BHCN bắt buộc để lực lượng cảnh sát PCCC tiếp nhận, quản lý, sử dụng sẽ góp phần khắc phục khó khăn về trang bị, phương tiện PCCC và tuyên truyền nâng cao kiến thức, ý thức chấp hành pháp luật về PCCC. Ông Nguyễn Quang Huyền, chuyên viên Vụ Bảo hiểm, Bộ Tài chính cho rằng: Thực hiện BHCN bắt buộc bảo đảm sự phối hợp chặt chẽ giữa doanh nghiệp bảo hiểm với cảnh sát PCCC trong kiểm tra chấp hành các quy định về PCCC cũng như mua BHCN bắt buộc. Các quy định về nghĩa vụ, quyền lợi của doanh nghiệp bảo hiểm, lực lượng cảnh sát PCCC và doanh nghiệp mua BHCN bắt buộc có sự ràng buộc về mặt pháp lý, hỗ trợ lẫn nhau, nhằm đạt mục tiêu chủ động phòng cháy, hạn chế thấp nhất số vụ và thiệt hại do cháy, nổ gây ra

Bài và ảnh: TRƯỜNG BÁ-HÀ THU