Các chính sách hỗ trợ đồng bào dân tộc thiểu số

Quàng Thị Viên (Sơn La): Xuất phát từ nhu cầu thực tế của Đề án 134 ở địa phương về hỗ trợ nhà ở cho đồng bào dân tộc thiểu số nghèo, cận nghèo còn rất lớn, nhưng theo chủ trương của Chính phủ đến năm 2008 là kết thúc Chương trình. Khi kết thúc Chương trình 134, có chính sách gì mới để giải quyết tiếp về vấn đề nhà ở cho đồng bào dân tộc thiểu số nghèo, cận nghèo không?

Về việc hỗ trợ nhà ở cho đồng bào dân tộc thiểu số, cần thiết phải có sự nỗ lực của các địa phương trong việc nâng cao nhận thức của cộng đồng, hỗ trợ, giúp đỡ lẫn nhau; lồng ghép các nguồn lực trên địa bàn. Sau năm 2008, trên cơ sở kết quả thực hiện Quyết định 134 của các địa phương, Ủy ban Dân tộc sẽ nghiên cứu đề xuất chính sách đối với đồng bào dân tộc thiểu số nghèo, cận nghèo. Phát huy nội lực của đồng bào cùng với sự hỗ trợ của Nhà nước và cộng đồng, phấn đấu hết năm 2008 giải quyết dứt điểm nhà ở cho đồng bào DTTS nghèo.

Nguyễn Văn Lộc (Thanh Hóa): Các thôn (bản) đặc biệt khó khăn ở các xã khu vực II, đến bao giờ được đầu tư theo Chương trình 135 giai đoạn 2? Hiện nay cả nước có gần 3000 thôn bản đặc biệt khó khăn (ĐBKK) ở xã Khu vực II. Tháng 5/2007, Ủy ban Dân tộc đã trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt đầu tư thôn bản ĐBKK từ năm 2007. Chính phủ đã chỉ đạo đối với thôn bản ĐBKK tập trung đầu tư trong thời gian ngắn trong 2 năm hoàn thành dứt điểm, song do một số địa phương có số lượng thôn bản ĐBKK rất lớn nên việc đầu tư thôn bản ĐBKK sẽ theo lộ trình. Trước mắt, năm 2007 tập trung ưu tiên những thôn ĐBKK nhất, sau đó đầu tư cuốn chiếu luân chuyển đưa những thôn bản ĐBKK khác vào diện đầu tư của Chương trình. Trong thời gian sắp tới, khi được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, UBDT và các Bộ Kế hoạch Đầu tư, Tài chính sẽ giao bổ sung kế hoạch vốn thực hiện đầu tư thôn bản ĐBKK.

Thào A Giàng (Sơn La): Qua thực hiện chính sách cho thấy, ở một số địa bàn ĐBKK, mặc dù đã được trợ giá giống cây trồng, nhưng do quá nghèo, đồng bào vẫn không có tiền để mua giống được trợ giá. Có thể thực hiện cấp không thu tiền đối với một số giống cây trồng được không?

Chính sách trợ giá trợ cước quy định tại Nghị định 20 và Nghị định 02 của Chính phủ nhằm mục đích bảo đảm cho nhân dân ở vùng sâu, vùng xa thuộc miền núi, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc: Mua một số mặt hàng thiết yếu phục vụ sinh hoạt theo giá tương đương với các địa bàn khác; Mua một số mặt hàng quan trọng phục vụ sản xuất theo giá tương đương hoặc thấp hơn so với các địa bàn khác; Bán một số nông sản theo giá tương đương với các địa bàn khác, để khuyến khích phát triển sản xuất hàng hoá, góp phần ổn định đời sống và tạo động lực chuyển dịch cơ cấu sản xuất của địa phương. Chính vì vậy, việc thực hiện cấp không thu tiền đối với một số giống cây trồng từ nguồn TGTC của Trung ương giao là không đúng quy định của Nghị định. Có thể căn cứ mức hỗ trợ từ ngân sách Trung ương và kinh phí cân đối trong dự toán ngân sách địa phương để quyết định cho phù hợp với tình hình thực tế của địa phương.

Chính sách đào tạo và sử dụng cán bộ người dân tộc thiểu số

Y Biêr Niê (Đắc Lắc): Thực tế hiện nay có rất nhiều con em là người dân tộc thiểu số ở các địa phương đã tốt nghiệp ra trường nhưng chưa có việc làm, Uỷ ban Dân tộc có ý kiến như thế nào trong việc bổ sung các chính sách để các đơn vị, cơ quan sử dụng lao động là người dân tộc thiểu số nhằm tạo việc làm cho các em?

Ủy ban Dân tộc đang tiến hành nghiên cứu khảo sát đánh giá việc sử dụng học sinh, sinh viên dân tộc thiểu số đã tốt nghiệp các trường dạy nghề, trung cấp, cao đẳng, đại học để có cơ sở đề xuất việc bố trí sử dụng; Hiện nay Chính phủ đã giao cho Bộ Lao động– Thương binh– Xã hội, Bộ Giáo dục và Đào tạo, Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh chịu trách nhiệm đào tạo nghề cho thanh niên. Đồng thời củng cố các trường Đại học ở các khu vực Tây Bắc, Tây Nam bộ, Tây Nguyên; Ủy ban Dân tộc phối hợp với các Bộ, ngành chức năng có liên quan xây dựng chính sách đào tạo và sử dụng con em là người dân tộc thiểu số phù hợp với tình hình phát triển KT-XH vùng dân tộc thiểu số và miền núi hiện nay.

Nguyễn Hồng Dự (Điện Biên): Hiện nay đội ngũ cán bộ làm công tác dân tộc có trình độ chuyên môn không đồng đều, hầu hết chưa có trình độ chuyên môn nghiệp vụ công tác dân tộc. Để nâng cao năng lực và hiệu quả quản lý nhà nước về công tác dân tộc các cấp, đẩy mạnh công tác đào tạo, nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ làm công tác dân tộc ở địa phương. Trong thời gian tới, UBDT có những giải pháp gì để giải quyết tình trạng trên?

Trước yêu cầu đào tạo đối với cán bộ làm công tác dân tộc, đặc biệt là đối với địa phương, Ủy ban Dân tộc đã chỉ đạo: Trường Đào tạo nghiệp vụ công tác dân tộc tăng cường tổ chức đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ công tác dân tộc theo các khu vực (phía Bắc, miền Trung, Nam Bộ, Tây Nguyên...). Đồng thời phối hợp với Ban Dân tộc các tỉnh tổ chức tập huấn, bồi dưỡng cho cán bộ ở cấp huyện và cấp cơ sở; Trường Đào tạo nghiệp vụ công tác dân tộc tiếp tục hoàn thiện nội dung, chương trình đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ công tác dân tộc để tổ chức đào tạo, bồi dưỡng dài ngày, đáp ứng yêu cầu của đội ngũ cán bộ làm công tác dân tộc; Vụ Chính sách Dân tộc tiếp tục hoàn chỉnh chương trình tập huấn về các chương trình, dự án; trong đó có Chương trình 135 giai đoạn II để tổ chức tập huấn cho cán bộ; Kết hợp việc triển khai các chương trình, dự án để tập huấn cho cán bộ làm công tác dân tộc nâng cao trình độ quản lý, nghiệp vụ.

Giải quyết việc làm cho lao động là đồng bào dân tộc thiểu số

Nguyễn Tài Triệu (Trường đại học Thương mại Hà Nội): Phương hướng về vấn đề đào tạo và giải quyết việc làm cho lao động là đồng bào các dân tộc thiểu số trong tình hình hiện nay?

Giải quyết vấn đề đào tạo và việc làm cho người lao động là người DTTS phải tính đến lợi thế từng vùng. Đại đa số đồng bào còn tập trung nghề nông lâm nghiệp là chính. Quy hoạch phải tính đến tiềm năng, lợi thế của từng vùng, muốn đồng bào hội nhập phải đẩy mạnh chương trình giáo dục dạy nghề, làm sao phải có chính sách thu hút việc làm cho thanh niên tham gia các ngành nghề như thủ công, tiểu thủ công, các lĩnh vực dịch vụ du lịch, xây dựng, thậm chí tham gia các xí nghiệp, doanh nghiệp trên địa bàn. Hiện nay Chính phủ đã có chính sách dạy nghề, thu hút lao động người DTTS đi xuất khẩu lao động, giải quyết việc làm cho thanh niên DTTS. Thực hiện 2 mục tiêu quan trọng: xoá đói giảm nghèo, tăng thu nhập cho người lao động, đồng thời đạt luôn mục tiêu thứ 2 là từng bước vững chắc đưa đồng bào hội nhập sự phát triển chung của cả nước.

Trong thời gian qua, việc thực hiện chính sách cử tuyển ở một số ít địa phương còn có những sai phạm về đối tượng, tiêu chuẩn cử tuyển. Để khắc phục tình trạng này, biện pháp cơ bản là: Thông báo công khai trên phương tiện thông tin đại chúng ở địa phương về chỉ tiêu, đối tượng cử tuyển để mọi người biết, thực hiện; Bộ Giáo dục và Đào tạo có trách nhiệm kiểm tra các hồ sơ xét tuyển, bảo đảm đúng đối tượng và quyền lợi các đối tượng được hưởng; kiên quyết trả về địa phương những trường hợp không đúng đối tượng.

Chu Văn Mốt (Thái Nguyên): Trong những năm vừa qua (từ năm 2000 đến nay), giáo dục ở vùng khó khăn, vùng đồng bào dân tộc ít người có những chuyển biến tích cực, ông có thể đưa ra vài nhận xét về vấn đề này?

Trong những năm đổi mới, kết quả đáng kể trong giáo dục người dân tộc thiểu số là việc tăng cường về cơ sở vật chất và đội ngũ cán bộ cho vùng dân tộc thiểu số và một số chính sách ưu đãi về giáo dục đối với người dân tộc thiểu số. Hiện nay đã có gần 90% số xã có trường tiểu học và được mở tới tận thôn bản, do vậy đã xoá được các ”điểm trắng” về giáo dục, 80% xã có trường trung học cơ sở kiên cố cấp 4 trở lên. Bên cạnh việc tăng cường về cơ sở vật chất, đội ngũ cán bộ giáo viên cũng được tăng cường thông qua các chính sách khuyến khích về lương và chế độ công tác... Ngoài ra, người dân tộc thiểu số còn được hưởng nhiều chính sách ưu đãi khác của Nhà nước về giáo dục như chính sách miễn giảm học phí cho con em dân tộc thiểu số,... Hàng năm có trên 3 triệu lượt học sinh người dân tộc thiểu số được miễn giảm học phí và các khoản đóng góp xây dựng trường; 2,5 triệu lượt học sinh được cấp sách giáo khoa và vở viết.

Bảo tồn và phát huy giá trị văn hoá các dân tộc thiểu số

Có thể nói, chữ viết của các dân tộc thiểu số là bản sắc về văn hoá của dân tộc. Thứ nhất: Hiến pháp và Luật giáo dục của ta đều ghi rõ: Nhà nước có trách nhiệm tạo điều kiện giúp đỡ các dân tộc có tiếng nói, chữ viết. Hiện nay về chữ viết, ta đang thực hiện bảo lưu, bảo tồn qua tổ chức dạy song ngữ ở các trường phổ thông. Thứ 2: hầu hết các dân tộc đã có chữ viết (trên 20 dân tộc) và phổ biến ở cấp tiểu học, một số dân tộc nâng cao lên chương trình song ngữ ở cả THCS, ví dụ: dân tộc Khmer.Thứ 3: trên hệ thống thông tin các tỉnh đang đã thực hiện chương trình phát hình báo ảnh, báo viết bằng chữ dân tộc, thông qua đài truyền hình, truyền thanh, hầu hết các tỉnh có đông dân tộc thiểu số đều sử dụng chữ viết để phổ biến. Thứ 4: Đảng và nhà nước khuyến khích bắt buộc cán bộ người Kinh đến công tác vùng dân tộc phải học tiếng, chữ dân tộc thiểu số, với dân tộc chưa có chữ viết dùng chữ la tinh để phiên âm (đây nằm trong chính sách cán bộ) về văn hoá nghệ thuật, khuyến khích các nghệ nhân, nhà văn sử dụng tiếng dân tộc của mình để viết tác phẩm văn học, đó chính là tạo điều kiện để phát huy bản sắc văn hoá các dân tộc thiểu số, trong đó có chữ viết nói riêng.

Hoang Tuan Long (Hà Nội): Hiện tượng đói thông tin và lạc hậu về thông tin đang kìm chân vùng miền núi- dân tộc chậm phát triển. Trong thời gian tới Đảng, Nhà nước có chính sách gì để khắc phục được tình trạng này?

Đảng và Nhà nước tập trung thực hiện chính sách 975 có 20 tờ báo cấp không, tạp chí truyền tải thông tin cho đồng bào.Hai làlĩnh vực truyền thanh, truyền hình đang phổ cập thông tin trong cả nước và của tỉnh bằng tiếng dân tộc qua các đài của địa phương, tại TW có kênh VTV5 cho đồng bào DTTS, các VTV1, VTV2, VTV3 cũng có nội dung về tình hình thực hiện chính sách dân tộc.Ba làđào tạo bồi dưỡng đội ngũ chuyên làm công tác phổ biến thông tin cho đồng bào DTTS, đó là những chính sách đang thực hiện nhằm đáp ứng nhu cầu thông tin đến đồng bào vùng DTMN.

Kim Anh (nguồn UBDT)