Ở cái tuổi lục tuần, dù thân thể luôn bị vết thương cũ tái phát nhưng ông Lê Quang Luận, thương binh hạng 4/4, ở khu phố 8, phường Quang Trung, Hà Đông, Hà Nội luôn đau đáu một nỗi niềm: Đi tìm mộ những đồng đội đã ngã xuống trong chiến tranh. Hơn 15 năm qua, ông vẫn ngủ rừng, trèo đèo, lội suối, cơm nắm, muối vừng, đi khắp chiến trường xưa, quyết tìm cho được hài cốt liệt sĩ đưa về an táng tại quê hương.
Chuyến trở về chiến trường xưa tìm đồng đội đầu tiên của ông vào năm 1993, đó là chuyến ông đi tìm hài cốt của liệt sĩ Nguyễn Văn Hạnh- người bạn học cùng thời phổ thông với ông. Dịp ấy đã cận kề Tết, thấy ông sắm sửa lên đường, mọi người khuyên: “Năm hết tết đến rồi, bác thư thư để đầu năm đi cũng được, ở nhà còn giúp gia đình chuẩn bị đón Tết”. Biết là vậy nhưng lòng ông không yên, đêm đêm cứ chợp mắt là hình ảnh người bạn lại hiện về khiến ông day dứt. Chiều cuối năm mưa bay bay, gió bấc thổi về lạnh thấu xương, người lính già vẫn khoác ba lô đi ngược dòng người về quê đón Tết, trong lòng nặng trĩu ưu tư: “Phải quyết tâm đưa bằng được đồng đội về kịp đón Tết với gia đình dù phải trải qua bao gian khổ, khó khăn”.
Chuyến ấy, ông trở lại Nghĩa Hành, Quảng Ngãi, nơi liệt sĩ Nguyễn Văn Hạnh đã nằm lại. Gần 25 năm trôi qua, cảnh vật đã thay đổi. Ông tìm lên đồi, lau lách um tùm chen kín lối đi, mộ của bạn chẳng còn dấu tích. Lần tìm mãi ông mới được biết, sau khi chôn cất, mộ liệt sĩ Nguyễn Văn Hạnh bị bom B52 ném gần trúng. Nhân dân trong vùng đã di chuyển hài cốt liệt sĩ về chôn trong làng. Sau giải phóng, mộ liệt sĩ Hạnh được đưa về nghĩa trang huyện Nghĩa Hành. Ông lại lặn lội lên nghĩa trang, liên hệ với gia đình liệt sĩ Hạnh, làm các thủ tục để đưa bạn về quê.
Sau chuyến đi tìm hài cốt liệt sĩ Hạnh, lòng ông vẫn cứ khắc khoải không yên bởi còn rất nhiều đồng đội của ông chưa tìm thấy mộ. Ông lại quyết tâm “vác” ba lô tiếp tục lên đường. Mỗi năm hai lần, ông trở lại chiến trường xưa lặn lội kiếm tìm. Vào mùa mưa không thể lên đường thì ông chăm chú theo dõi chương trình “Nhắn tìm đồng đội” trên ti vi, Đài tiếng nói Việt Nam, ông ghi chép cẩn thận thông tin từng liệt sĩ để sắp xếp thời gian đi tìm. Hơn 15 năm qua, người thương binh già Lê Quang Luận gom góp những đồng lương hưu ít ỏi, cộng với tiền tăng gia, tập trung cho những cuộc hành trình đi tìm đồng đội.
PHAN THẾ HIỂN