Những ai đã từng sống ở miền núi Khánh Hòa trước ngày giải phóng, nay trở lại mới thấy hết sự thay đổi lớn lao nơi đây. Đường liên thôn, liên bản được mở rộng, nhà cửa xây dựng khang trang. Những hộ nghèo được tỉnh, huyện cấp tiền xây dựng nhà, cấp vốn sản xuất, lập vườn rừng phát triển trồng trọt, chăn nuôi. Xã nào cũng có trạm xá, trường học. Phần lớn các xã đã có điện lưới quốc gia. Các thị trấn, huyện lỵ của 2 huyện miền núi Khánh Sơn, Khánh Vĩnh chẳng khác gì thành thị dưới đồng bằng.
Nhờ các chương trình 134, 135 của Chính phủ, bộ mặt nông thôn miền núi Khánh Hòa ngày càng đổi mới. Hiện toàn tỉnh có 49 xã miền núi là vùng cao, trong đó có 14 xã trong diện đặc biệt khó khăn; gần 10.300 hộ và gần 52.000 khẩu là người dân tộc thiểu số. Mỗi năm ngân sách của địa phương và Trung ương đã "rót" vào đây hàng chục tỷ đồng để xây dựng cơ sở hạ tầng. 5 năm trở lại đây, các xã miền núi đã được đầu tư hơn 60 tỷ đồng xây dựng đường giao thông, trường học, trạm xá, điện, nước. 100% số xã miền núi của tỉnh đã được các cơ quan, đơn vị, địa phương miền nuôi nhận đỡ đầu, giúp đỡ vốn, kỹ thuật để phát triển sản xuất, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho bà con các dân tộc. Nhờ vậy, hiện nay, nhiều bà con người Rắclây, T.Rin... ở Khánh Sơn, Khánh Vĩnh đã biết thâm canh lúa nước, nuôi bò đàn, trồng rừng, làm kinh tế vườn đồi, trồng cây công nghiệp, cây ăn quả... thu nhập khá. Mía tím, xoài ghép, sầu riêng, chôm chôm... không chỉ là những cây xóa đói giảm nghèo, mà còn giúp nhiều gia đình ở miền núi Khánh Sơn, Khánh Vĩnh làm giàu.
Đời sống văn hóa của bà con các dân tộc thiểu số ở Khánh Hòa cũng được cải thiện đáng kể. Nếp sống văn hóa mới ở nhiều nơi đã hình thành. Hiện toàn tỉnh có 49 làng xã miền núi được công nhận là làng xã văn hóa.
BÁ HƯNG