Đổi mới căn bản nguyên tắc áp dụng pháp luật đầu tư

QĐND Online - Một trong những nội dung mới, quan trọng nhất của Luật Đầu tư là bảo đảm thực hiện nguyên tắc Hiến định về quyền tự do đầu tư, kinh doanh của công dân trong các ngành, nghề mà luật không cấm. Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Đặng Huy Đông cho biết như vậy tại buổi họp báo công bố các luật, nghị quyết do Văn phòng Chủ tịch nước tổ chức sáng 12-12, tại Hà Nội.

Theo ông Đặng Huy Đông, việc tập hợp, rà soát và quy định cụ thể danh mục ngành, nghề cấm hoặc kinh doanh có điều kiện theo phương pháp loại trừ (chọn bỏ) đã góp phần đổi mới căn bản nguyên tắc áp dụng pháp luật. Trước đây, nhà đầu tư chỉ được quyền thực hiện hoạt động đầu tư, kinh doanh trong những ngành, nghề mà pháp luật cho phép. Luật Đầu tư mới quy định nguyên tắc nhà đầu tư được đầu tư, kinh doanh tất cả những ngành, nghề mà luật không cấm hoặc quy định phải có điều kiện. Luật đã quy định cụ thể danh mục 6 ngành, nghề cấm đầu tư, kinh doanh và 267 ngành, nghề đầu tư, kinh doanh có điều kiện.

Thứ trưởng Đặng Huy Đông tại buổi họp báo.

Luật Đầu tư tiếp tục cải cách thủ tục hành chính gắn liền với việc nâng cao trách nhiệm của nhà đầu tư trong việc triển khai thực hiện dự án đầu tư. Theo đó, luật bỏ thủ tục cấp giấy chứng nhận đăng ký đầu tư đối với tất cả các dự án đầu tư trong nước. Cùng với đó, luật đã đơn giản hóa hồ sơ, trình tự, thủ tục và rút ngắn thời gian thực hiện thủ tục cấp giấy chứng nhận đăng ký đầu tư đối với nhà đầu tư nước ngoài, từ 45 ngày xuống còn 15 ngày.

Một điểm mới khác của Luật Đầu tư, theo Thứ trưởng Đặng Huy Đông, là chuẩn hóa và đơn giản hóa thủ tục hành chính đối với một số dự án thuộc thẩm quyền chấp thuận chủ trương đầu tư của UBND cấp tỉnh. Cơ quan quản lý đầu tư thực hiện thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư đồng thời với việc xem xét, giới thiệu địa điểm và thẩm tra nhu cầu sử dụng đất. Việc áp dụng đồng thời các thủ tục sẽ giúp cắt giảm đáng kể thời gian thực hiện thủ tục hành chính do nhà đầu tư không phải tiến hành lần lượt từng thủ tục liên quan đến việc sử dụng đất như thời gian qua.

Khi giới thiệu về Luật Doanh nghiệp năm 2014, Thứ trưởng Đặng Huy Đông nhấn mạnh, luật này cũng thể chế hóa đầy đủ quyền tự do kinh doanh theo Hiến pháp năm 2013, giảm rủi ro và tăng tính chủ động, nhanh nhạy trong hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Quy định của Luật Doanh nghiệp về việc doanh nghiệp được quyền tự do kinh doanh những ngành, nghề mà pháp luật không cấm được coi là “thay đổi mang tính đột phá”.

Thủ tục đăng ký thành lập doanh nghiệp cũng được đơn giản hóa. Tại thời điểm thành lập doanh nghiệp, thông tin về ngành, nghề kinh doanh dự kiến của doanh nghiệp do doanh nghiệp tự khai và lưu trong hồ sơ đăng ký doanh nghiệp. Trong quá trình hoạt động, doanh nghiệp chủ động tiến hành hoạt động kinh doanh mới ngay khi có đủ điều kiện kinh doanh và sau đó thông báo cho cơ quan đăng ký kinh doanh để lưu vào hồ sơ đăng ký doanh nghiệp.

“Thay đổi này sẽ giảm đáng kể rủi ro thương mại và pháp lý cho doanh nghiệp, tăng tính chủ động, sáng tạo cho doanh nghiệp trong kinh doanh. Qua đó tạo thuận lợi cho doanh nghiệp tận dụng hết tiềm năng và cơ hội kinh doanh để phát triển”, ông Đặng Huy Đông nói.

Bên cạnh đó, Luật Doanh nghiệp cũng có nhiều cải cách quan trọng trong việc giảm chi phí và thời gian thực hiện thủ tục hành chính có liên quan nhằm tạo thuận lợi tối đa cho quá trình gia nhập thị trường của doanh nghiệp.

Cụ thể, Luật Doanh nghiệp bãi bỏ yêu cầu về điều kiện kinh doanh tại thời điểm thành lập doanh nghiệp; rút ngắn thời hạn giải quyết thủ tục đăng ký doanh nghiệp và đăng ký thay đổi nội dung đăng ký doanh nghiệp xuống tối đa không quá 3 ngày; kết hợp đồng thời các thủ tục đăng ký doanh nghiệp, công bố nội dung đăng ký doanh nghiệp, đăng ký lao động và đăng ký bảo hiểm xã hội.

Một nội dung đổi mới quan trọng khác của Luật Doanh nghiệp năm 2014 là sự thay đổi về phương thức quản lý và bãi bỏ thủ tục đăng ký mẫu dấu của doanh nghiệp. Nội dung, hình thức và số lượng con dấu do doanh nghiệp quyết định trên cơ sở bảo đảm con dấu có 2 nội dung tối thiểu là tên doanh nghiệp và mã số doanh nghiệp. Doanh nghiệp chỉ phải thông báo mẫu dấu với cơ quan đăng ký kinh doanh để công khai mẫu dấu trên Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp.

Theo nhận định của ông Đặng Huy Đông, “cải cách liên quan đến con dấu của doanh nghiệp không chỉ giúp nâng cao chất lượng môi trường kinh doanh ở nước ta, mà còn phù hợp với xu hướng giao dịch thương mại và thực hiện thủ tục hành chính qua mạng thông tin điện tử”.

Luật Đầu tư và Luật Doanh nghiệp được Quốc hội Khóa XIII thông qua tại Kỳ họp thứ tám, ngày 26-11-2014.